Diagnostiek deel à Procesdiagnostiek, observeren à Wat, hoe en waarom?
- Algemene observatie
- Specifieke observatie
- Waarom?
o Kracht, tonus, balans, coördinatie
Toetsing:
- Ken de ziekte van de patiënt!!
o Weet wat MS, CVA en Parkinson inhoudt
o Balans
- Structuur, uitvoering, theoretische onderbouwing
CVA à motorische of sensorische neocortex
Parkinson à paleoniveau, basale kernen, dopamine, substantia nigra
MS à zenuwgeleidingsziekte
CVA
Centraal neurologisch onderzoek:
- CVA, MS of Parkinson
Bij orthopedische patiënt ben je voornamelijk bezig met welke pathologie heeft deze patiënt
en welk weefsel is mogelijk aangedaan?
Bij de centraal neurologisch patiënt weet je dat, je weet dat de patiënt MS, Parkinson of een
hersenbloeding heeft meegemaakt.
De diagnostiek richt zich dus niet op het vaststellen van de pathologie, maar richt zich met
name op het in kaart brengen van het functioneren van de patiënt en het in kaart brengen
van behandelbare componenten.
Dat kun je op 3 manieren doen:
1. Klinisch neurologisch onderzoek
- Wordt vaak in de beginfase door de neuroloog of (fysiotherapeut) uitgevoerd.
o Kracht
o Reflexen (niet alleen kniepeesreflex, maar ook centrale reflexen)
o Sensibiliteit
o Bewegingsaansturing
o Corticale functies (cognitie)
o Visuele systeem (hoe wordt de visuele informatie verwerkt?)
2. Kwantitatief neurologisch onderzoek
- Gebruik klinimetrie (testen)
o Barthel index
o TCT
o Berg Balance Test
o Motricity index
o Frenchay arm test
o TGUG
o …
,Testen gespecificeerd op CVA, MS of Parkinson
3. Kwalitatief neurologisch onderzoek
- Diagnostiek II
o 1ste / 2de driehoek
o Model van Schmidt
o Classificeren
o Motoriek
- Bij een centraal neurologisch perspectief: 3 deling:
o Wat?
§ Wat kan een patiënt?
§ Observatie
§ Kijken
§ Alles wat je ziet moet je kunnen beschrijven
o Hoe?
§ Hoe doet de patiënt dat?
§ Analyse
§ Hoe voert deze patiënt de handeling precies uit?
§ Probeer koppelingen te zien en ga daarmee aan de slag en benoem
dat ook
o Waarom?
§ Waarom doet hij dat zo?
§ Hypothese
§ Wat zijn mogelijke factoren dat de patiënt het zo uitvoert en niet op
een andere manier?
§ Je zult kennis moeten hebben van centraal neurologische beelden,
fysiologische onderliggende processen, biomechanica en anatomie.
Deze 3 staan centraal en moet je altijd kunnen uitvoeren!
CVA (Cerebrovasculair Accident) (beroerte)
Beroerte is de verzamelnaam voor een TIA, herseninfarct en hersenbloeding. Er gaat iets mis
met de bloedvoorziening naar de hersenen, hierdoor krijgt een deel van de hersenen te
weinig zuurstof. Met het gevolg dat hersencellen in dit gebied kunnen afsterven en
hersenfuncties uitvallen.
De ernst is sterk afhankelijk van de locatie en het gebied dat aangedaan is.
Vaak zie je dat als de motoriek is aangedaan dat dat is aan de andere zijde van de laesie
(hetero laterale zijde). Dat gebeurt als de laesie boven kruising is, bijvoorbeeld aan de
rechterzijde dan is de motoriek aan de linkerzijde van het lichaam aangedaan.
Verschillende fasen: acuut, subacuut en chronisch
, Vormen en oorzaken:
Herseninfarct
In de meeste gevallen gaat het om een herseninfarct. Een stelsel van (kleine) slagaders zorgt
ervoor dat zuurstofrijkbloed in alle delen van de hersenen komt. Bij een herseninfarct raakt
zo’n slagader in de hersenen vernauwd of verstopt. Dit is vaak het gevolg van
slagaderverkalking: vetachtige stoffen (cholesterol) en bloedstolsel hechten zich vast aan
een beschadigd stukje van de bloedwand. Dit stolsel kan zo ver ophopen dat de slagader
dichtslibt. Ook kan een stukje losraken en een kleinere slagader verderop in de hersenen
blokkeren. Dit heeft een herseninfarct of TIA als gevolg.
Kan door een embolie (propje) of door een atherosclerose (dichtgeslibd vat).
Een TIA als waarschuwing
Bij een TIA (Transient Ischaemic Attack) is er sprake van een tijdelijk verminderde
bloedtoevoer in de slagaderen van de hersenen. De symptomen duren meestal korter dan
30 minuten, maar kunnen officieel 24 uur duren. Omdat de symptomen kort aanhouden,
wordt een TIA ook wel gezien als een lichte beroerte. Het krijgen van een TIA is een
belangrijke waarschuwing voor mogelijke herseninfarcten in de (nabije) toekomst. Het is
daarom ook bij een TIA belangrijk om direct medische hulp in te schakelen.
Hersenbloeding
Een hersenbloeding is een ernstige vorm van een beroerte. Bij een hersenbloeding scheurt
een bloedvat zodat bloed in en rondom de hersenen kan stromen. Het bloed drukt een deel
van het hersenweefsel weg zodat het beschadigd raakt. Zwakke plekken in de
bloedvaatwand kunnen ontstaan door bijvoorbeeld een hoge bloeddruk en
slagaderverkalking. Zo’n zwakke plek kan ook uitgroeien tot een uitstulping, een aneurysma.
Aneurysma’s hebben een dunne bloedvaatwand en daardoor een grotere kans om te
scheuren.
Risico’s:
Bijna driekwart van de mensen die een beroerte krijgt, is ouder dan 65 jaar. Omdat de
slagaderen verkalken tijdens het ouder worden, neemt de kans op een beroerte toe. Met
name een hoge bloeddruk en een hoog cholesterolgehalte veroorzaken slagaderverkalking.
Andere risicofactoren zijn roken, overgewicht en diabetes. In sommige gevallen speelt
erfelijkheid een rol.
Symptomen:
- Een scheve mond door (halfzijdige) gezichtsverlamming
- Warrig spreken en denken
- Verlamming in een arm of been
- Plotselinge hoofdpijn
- Tintelingen of gevoelloosheid
- Duizeligheid
- Misselijkheid
- Braken
- Slikproblemen
- Coördinatie-en/of evenwichtsproblemen
- Verlies van gezichtsvermogen (dubbelzien, wazig zien)
- Abnormale smaksensatie
- Algemene observatie
- Specifieke observatie
- Waarom?
o Kracht, tonus, balans, coördinatie
Toetsing:
- Ken de ziekte van de patiënt!!
o Weet wat MS, CVA en Parkinson inhoudt
o Balans
- Structuur, uitvoering, theoretische onderbouwing
CVA à motorische of sensorische neocortex
Parkinson à paleoniveau, basale kernen, dopamine, substantia nigra
MS à zenuwgeleidingsziekte
CVA
Centraal neurologisch onderzoek:
- CVA, MS of Parkinson
Bij orthopedische patiënt ben je voornamelijk bezig met welke pathologie heeft deze patiënt
en welk weefsel is mogelijk aangedaan?
Bij de centraal neurologisch patiënt weet je dat, je weet dat de patiënt MS, Parkinson of een
hersenbloeding heeft meegemaakt.
De diagnostiek richt zich dus niet op het vaststellen van de pathologie, maar richt zich met
name op het in kaart brengen van het functioneren van de patiënt en het in kaart brengen
van behandelbare componenten.
Dat kun je op 3 manieren doen:
1. Klinisch neurologisch onderzoek
- Wordt vaak in de beginfase door de neuroloog of (fysiotherapeut) uitgevoerd.
o Kracht
o Reflexen (niet alleen kniepeesreflex, maar ook centrale reflexen)
o Sensibiliteit
o Bewegingsaansturing
o Corticale functies (cognitie)
o Visuele systeem (hoe wordt de visuele informatie verwerkt?)
2. Kwantitatief neurologisch onderzoek
- Gebruik klinimetrie (testen)
o Barthel index
o TCT
o Berg Balance Test
o Motricity index
o Frenchay arm test
o TGUG
o …
,Testen gespecificeerd op CVA, MS of Parkinson
3. Kwalitatief neurologisch onderzoek
- Diagnostiek II
o 1ste / 2de driehoek
o Model van Schmidt
o Classificeren
o Motoriek
- Bij een centraal neurologisch perspectief: 3 deling:
o Wat?
§ Wat kan een patiënt?
§ Observatie
§ Kijken
§ Alles wat je ziet moet je kunnen beschrijven
o Hoe?
§ Hoe doet de patiënt dat?
§ Analyse
§ Hoe voert deze patiënt de handeling precies uit?
§ Probeer koppelingen te zien en ga daarmee aan de slag en benoem
dat ook
o Waarom?
§ Waarom doet hij dat zo?
§ Hypothese
§ Wat zijn mogelijke factoren dat de patiënt het zo uitvoert en niet op
een andere manier?
§ Je zult kennis moeten hebben van centraal neurologische beelden,
fysiologische onderliggende processen, biomechanica en anatomie.
Deze 3 staan centraal en moet je altijd kunnen uitvoeren!
CVA (Cerebrovasculair Accident) (beroerte)
Beroerte is de verzamelnaam voor een TIA, herseninfarct en hersenbloeding. Er gaat iets mis
met de bloedvoorziening naar de hersenen, hierdoor krijgt een deel van de hersenen te
weinig zuurstof. Met het gevolg dat hersencellen in dit gebied kunnen afsterven en
hersenfuncties uitvallen.
De ernst is sterk afhankelijk van de locatie en het gebied dat aangedaan is.
Vaak zie je dat als de motoriek is aangedaan dat dat is aan de andere zijde van de laesie
(hetero laterale zijde). Dat gebeurt als de laesie boven kruising is, bijvoorbeeld aan de
rechterzijde dan is de motoriek aan de linkerzijde van het lichaam aangedaan.
Verschillende fasen: acuut, subacuut en chronisch
, Vormen en oorzaken:
Herseninfarct
In de meeste gevallen gaat het om een herseninfarct. Een stelsel van (kleine) slagaders zorgt
ervoor dat zuurstofrijkbloed in alle delen van de hersenen komt. Bij een herseninfarct raakt
zo’n slagader in de hersenen vernauwd of verstopt. Dit is vaak het gevolg van
slagaderverkalking: vetachtige stoffen (cholesterol) en bloedstolsel hechten zich vast aan
een beschadigd stukje van de bloedwand. Dit stolsel kan zo ver ophopen dat de slagader
dichtslibt. Ook kan een stukje losraken en een kleinere slagader verderop in de hersenen
blokkeren. Dit heeft een herseninfarct of TIA als gevolg.
Kan door een embolie (propje) of door een atherosclerose (dichtgeslibd vat).
Een TIA als waarschuwing
Bij een TIA (Transient Ischaemic Attack) is er sprake van een tijdelijk verminderde
bloedtoevoer in de slagaderen van de hersenen. De symptomen duren meestal korter dan
30 minuten, maar kunnen officieel 24 uur duren. Omdat de symptomen kort aanhouden,
wordt een TIA ook wel gezien als een lichte beroerte. Het krijgen van een TIA is een
belangrijke waarschuwing voor mogelijke herseninfarcten in de (nabije) toekomst. Het is
daarom ook bij een TIA belangrijk om direct medische hulp in te schakelen.
Hersenbloeding
Een hersenbloeding is een ernstige vorm van een beroerte. Bij een hersenbloeding scheurt
een bloedvat zodat bloed in en rondom de hersenen kan stromen. Het bloed drukt een deel
van het hersenweefsel weg zodat het beschadigd raakt. Zwakke plekken in de
bloedvaatwand kunnen ontstaan door bijvoorbeeld een hoge bloeddruk en
slagaderverkalking. Zo’n zwakke plek kan ook uitgroeien tot een uitstulping, een aneurysma.
Aneurysma’s hebben een dunne bloedvaatwand en daardoor een grotere kans om te
scheuren.
Risico’s:
Bijna driekwart van de mensen die een beroerte krijgt, is ouder dan 65 jaar. Omdat de
slagaderen verkalken tijdens het ouder worden, neemt de kans op een beroerte toe. Met
name een hoge bloeddruk en een hoog cholesterolgehalte veroorzaken slagaderverkalking.
Andere risicofactoren zijn roken, overgewicht en diabetes. In sommige gevallen speelt
erfelijkheid een rol.
Symptomen:
- Een scheve mond door (halfzijdige) gezichtsverlamming
- Warrig spreken en denken
- Verlamming in een arm of been
- Plotselinge hoofdpijn
- Tintelingen of gevoelloosheid
- Duizeligheid
- Misselijkheid
- Braken
- Slikproblemen
- Coördinatie-en/of evenwichtsproblemen
- Verlies van gezichtsvermogen (dubbelzien, wazig zien)
- Abnormale smaksensatie
