Bedrijfseconomie in Balans – Hoofstuk 35
In een eenvoudige boekhouding kunnen kosten en opbrengsten worden gekoppeld aan uitgaven en
ontvangsten. In de meeste situaties zal dit niet volstaan en moeten uitgaven en kosten los van elkaar
worden gezien, evenals ontvangsten en opbrengsten.
We spreken van permanentie als een onderneming niet één keer per jaar, maar een aantal keren per
jaar een balans en winst-en-verliesrekening opstelt. Het doel van permanentie is de gelijkmatige
verdeling van zowel de kosten als de opbrengsten aan verschillende perioden. Dit zijn transitorische
posten: balansposten die we gebruiken om een tijdsverschil te overbruggen tussen het moment van
boeken van de kosten/betalen of opbrengst/ontvangst. Te verdelen in:
- Uitstelposten: als we de kosten vooruit betalen-> vooruitbetaalde bedragen (debet; er is
sprake van een ‘soort’ vordering op de andere partij)
- Anticipatieposten: als we kosten achteraf betalen-> nog te betalen bedragen (credit; er is
sprake van schuld)
Accruel-accounting (ook wel periodetoerekeningsstelsel): de gevolgen van transacties (financiële
feiten) worden verwerkt in het boekjaar waarin zij zich voordoen en niet wanneer de daarmee
samenhangende uitgaven worden gedaan of de liquide middelen worde ontvangen, maakt
onderscheid tussen:
- Uitgaven en kosten (lasten)
- Inkomsten en opbrengsten (baten)
Doel: kosten en opbrengsten toerekenen aan de juiste periode en niet aan het moment van
ontvangst. Het is dus wezenlijk anders dan het kasstelsel. Het principe is vergelijkbaar met bv.
afschrijven op de (balans)waarde van vaste activa (hierbij ging het vaak om jaren).
2 soorten opbrengsten:
- Opbrengsten die vooruit ontvangen worden: uitstelpost, omdat de ontvangst voorafgaat aan
de verwerking van de opbrengst. Deze bedragen staan aan de creditkant, omdat er is sprake
van een ‘soort’ schuld.
- Opbrengsten die achteraf worden ontvangen: anticipatiepost, omdat de ontvangst
plaatsvindt nadat de opbrengst verwerkt is. Deze bedragen staan aan de debetkant, omdat
er sprake is van een ‘soort’ vordering.
Dit zijn allebei ook transitorische posten.
Transistoria (=overlopende posten): posten over de balansoplopende schulden of vorderingen.
Bijvoorbeeld:
- Nog te betalen huur/rente
- Nog te ontvangen rente/winst deelneming
- Vooruitbetaalde verzekeringspremie
- Vooruit ontvangen abonnementsgeld
Matchingbeginsel: Er is sprake van een juiste matching als we de kosten in de winst- en
verliesrekening verwerken op basis van een direct verband tussen deze kosten en de daarmee
samenhangende opbrengst. Voorbeeld: de inkoopwaarde van de omzet in de winst- en
verliesrekening tegenover de omzet zetten. We activeren de goederen op een balansrekening en pas
bij verkoop en levering brengen we zowel de opbrengsten als de kosten naar de winst- en
In een eenvoudige boekhouding kunnen kosten en opbrengsten worden gekoppeld aan uitgaven en
ontvangsten. In de meeste situaties zal dit niet volstaan en moeten uitgaven en kosten los van elkaar
worden gezien, evenals ontvangsten en opbrengsten.
We spreken van permanentie als een onderneming niet één keer per jaar, maar een aantal keren per
jaar een balans en winst-en-verliesrekening opstelt. Het doel van permanentie is de gelijkmatige
verdeling van zowel de kosten als de opbrengsten aan verschillende perioden. Dit zijn transitorische
posten: balansposten die we gebruiken om een tijdsverschil te overbruggen tussen het moment van
boeken van de kosten/betalen of opbrengst/ontvangst. Te verdelen in:
- Uitstelposten: als we de kosten vooruit betalen-> vooruitbetaalde bedragen (debet; er is
sprake van een ‘soort’ vordering op de andere partij)
- Anticipatieposten: als we kosten achteraf betalen-> nog te betalen bedragen (credit; er is
sprake van schuld)
Accruel-accounting (ook wel periodetoerekeningsstelsel): de gevolgen van transacties (financiële
feiten) worden verwerkt in het boekjaar waarin zij zich voordoen en niet wanneer de daarmee
samenhangende uitgaven worden gedaan of de liquide middelen worde ontvangen, maakt
onderscheid tussen:
- Uitgaven en kosten (lasten)
- Inkomsten en opbrengsten (baten)
Doel: kosten en opbrengsten toerekenen aan de juiste periode en niet aan het moment van
ontvangst. Het is dus wezenlijk anders dan het kasstelsel. Het principe is vergelijkbaar met bv.
afschrijven op de (balans)waarde van vaste activa (hierbij ging het vaak om jaren).
2 soorten opbrengsten:
- Opbrengsten die vooruit ontvangen worden: uitstelpost, omdat de ontvangst voorafgaat aan
de verwerking van de opbrengst. Deze bedragen staan aan de creditkant, omdat er is sprake
van een ‘soort’ schuld.
- Opbrengsten die achteraf worden ontvangen: anticipatiepost, omdat de ontvangst
plaatsvindt nadat de opbrengst verwerkt is. Deze bedragen staan aan de debetkant, omdat
er sprake is van een ‘soort’ vordering.
Dit zijn allebei ook transitorische posten.
Transistoria (=overlopende posten): posten over de balansoplopende schulden of vorderingen.
Bijvoorbeeld:
- Nog te betalen huur/rente
- Nog te ontvangen rente/winst deelneming
- Vooruitbetaalde verzekeringspremie
- Vooruit ontvangen abonnementsgeld
Matchingbeginsel: Er is sprake van een juiste matching als we de kosten in de winst- en
verliesrekening verwerken op basis van een direct verband tussen deze kosten en de daarmee
samenhangende opbrengst. Voorbeeld: de inkoopwaarde van de omzet in de winst- en
verliesrekening tegenover de omzet zetten. We activeren de goederen op een balansrekening en pas
bij verkoop en levering brengen we zowel de opbrengsten als de kosten naar de winst- en
