Samenvatting TLP3 KNO (ziekteleer/heelkunde, OZT)

Toets 4 KNO (heelkunde, OZT, Medische Techniek, Tissucoll)

20. KNO Heelkunde: oor middelcomplex (2.2a)

 Leg de indicaties en contra-indicaties uit.
 Beschrijf de verschillende operatietechnieken, inclusief de bijbehorende te
leveren zorg.
 Beschrijf de peroperatieve risico’s bij de verschillende operatietechnieken
en zet uiteen hoe op deze risico’s geanticipeerd en gereageerd moet
worden.
 Beschrijf de postoperatieve complicaties van de verschillende
operatietechnieken en zet uiteen wat er gedaan kan worden om deze
complicaties te voorkomen.
 Analyseer aan de hand van een casus of de bij die ingreep gegeven zorg
voldoet aan de daarvoor geldende standaard.

Anatomie oor




- Uitwendige oor: oorschelp en gehoorgang, bekleed met huid.
- Middenoor: trommelvlies, gehoorbeentjes (malleus, incus, stapes). Bekleed
met slijmvlies.
- Binnenoor: cochlea.
- (Mastoïd: celcomplex, piramidebot achter oor.)
- (Dura / hersenvlies.)
- (Evenwichtsorgaan).

Bij geleidingsgehoorverlies komt het geluid niet aan in het slakkenhuis.

Bij perceptief gehoorverlies komt het geluid wel aan in het slakkenhuis, maar
wordt het niet goed verwerkt, doordat de trilharen de trillingen niet goed
doorgeven als geluidssignaal.

Postoperatieve complicaties
De postoperatieve complicaties na ooroperaties zijn gerelateerd aan de
omliggende structuren: evenwichtsorgaan, n. facialis (mimiek gezicht), chorda
tympani (smaakzenuw), a. carotis, etc.

,Onderzoek: otoscopie
Hiermee worden de volgende structuren zichtbaar:
- Trommelvlies.
- Hamersteel.
- Chorda tympani (smaakzenuw).
- Annulus.
Via microscoop of met endoscoop.
Onderzoek kan ook middels een CT-scan gedaan worden.

Ooroperaties
- Mastoïdoperaties: het openen van de mastoïdholte achter het oor (=
mastoïdectomie) (eventueel i.c.m. middenooroperatie).
o Indicatie: ontstekingen, bijv. mastoïditis door OMA (otitis media
acuta) of chronische otitis media met of zonder cholesteatoom:
wanneer door intrekking van het trommelvlies huidepitheel van het
uitwendige oor / de gehoorgang in het middenoor gaat groeien
(i.p.v. slijmvlies, geeft beschadiging aan het middenoor).
Bij een cholesteatoom wordt altijd geopereerd, want het is een
(langzaam) voortgroeiend proces waarbij uiteindelijk alle
complicaties ontstaan die bij een operatie mogelijk ontstaan.
o Klachten mastoïditis:
 Pijn.
 Zwelling / roodheid / afstaand oor.
 Aangezichtsverlamming.
Eerst wordt geprobeerd met antibiotica en plaatsen buisje, bij geen
verbetering wordt een mastoïdectomie gedaan.
o Klachten cholesteatoom: groei verhoornd epitheel, vaak uitgaande
van het trommelvlies.
 Chronisch loopoor.
 Geleidingsverlies.
 Duizeligheid.
 Doofheid.
 Nervus facialisparese.
 Meningitis.
 Soms geen klachten!
o ‘Vuile operatie’.
o Sanerende operatie.
o Niet onder verslapping opereren, want dan is in het gezicht niet
meer zichtbaar wanneer men in de buurt van de n, facialis komt!
o Opereren met nervus facialis monitor.
o Altijd een boor nodig.
o Microscoop nodig in tweede fase operatie.
o Soorten operaties:
 Attico-antrotomie AAT: benadering middenoor van mastoïd
uit, als de gehoorgang intact is.
 Combined Approach Technique.
 Conservatieve radicalisatie: achter- en bovenwand
gehoorgang weggenomen, middenoor intact.
 Radicalisatie: mastoïd wordt onderdeel van middenoor, er
ontstaat één grote holte. Bij hoge recidiefkans van
ontstekingen.
 Second / third look.
 Cochleaire implantatie.

, o Operatietechniek / operatieverloop:
 Aansluiten nervus facialis monitor.
 Retroauriculaire incisie (soms vooraf scheren).
 Naar voren klappen oorschelp.
 Openboren mastoïd: risico beschadigen dura, sinus
sigmoideus (holte in schedel binnen hersenvlies), nervus
facialis, incus (doof!).
o Na operatie: altijd een drukverband.
o Per- en postoperatieve complicaties:
 Drukverhoging voorkomen.
 Nervus facialis parese / uitval.
 Infectie.
 Labyrinth prikkeling: duizeligheid.
 Binnenoorbeschadiging: doofheid.
- Middenooroperaties: het openen van het middenoor door de
gehoorgang.
o Vnl. gehoorverbeterende operaties / reconstruerende operaties.
o ‘Schone operatie’.
o Soorten operaties:
 Myringoplastiek: sluiten trommelvliesperforatie d.m.v.
fascie (van de m. temporalis) en/of kraakbeen (vanuit de
tragus = knobbel voor ooringang).
 Transmeataal: door de gehoorgang OF
 Endauraal: verwijdingsincisie vlak achter tragus OF
 Retroauriculair met knoopsgatincisie.
 Operatietechniek / operatieverloop:
Lokaal anesthesie in gehoorgang (lidocaïne en
adrenaline).
Fascie- of kraakbeenimplantaat prepareren, in
weefselpers en laten drogen.
Activeren perforatie: zodat het gaat bloeden en
het implantaat beter inhecht.
Vaak underlay techniek voor afdekken perforatie:
aan de buitenkant moet er gezonde huid
overheen groeien (interpositienaald).
Afdekken met Willowspoon met terra-cortil.
Tampon in gehoorgang.
 Tympanoplastiek: ketenreconstructie, evt. i.c.m.
trommelvliessluiting.
 Indicaties: geleidingsverlies door schade aan
gehoorketen, bijv. veroorzaakt door cholesteatoom,
chronische otitis media of trauma.
 Doel: herstellen van overdrachtsfunctie trommelvlies
en gehoorbeenketen op het ovale venster van het
slakkenhuis.
 Bij erosie incus: PORP.
 Bij erosie incus en stapesbovenbouw: TORP.
 Altijd met microscoop.
 Tympanomeatale lap = omklappen trommelvlies.
 Implantatiemateriaal: fascie lap (retroauriculair),
kraakbeen (oorschelp of tragus), prothese-materiaal.