IN DY FA ASS E N
SCHEIKUNDE
H7 - Zuren en basen
§7.1 Zure en basische oplossingen
Zure oplossingen
Zure oplossingen kennen verschillende toepassingen:
A. Kalkaanslag verwijderen
B. Voedsel conserveren
C. Frisdrank een lekkere smaak geven
Hoe meer H3O+-ionen een oplossing bevat, hoe zuurder de oplossing is. H3O+-ionen worden ook wel oxoniumionen genoemd.
H3O+-ionen ontstaan door een reactie van een zuur met water. Een zuur is een deeltje dat een H+-ion (proton) kan afstaan. Het bevat
altijd een H+-ion en is een positief deeltje. Het zure deeltje staat een H+-ion aan het watermolecuul af en er ontstaat H3O+. Er blijft
uiteindelijk zuurrestion over. In Binas tabel 49 staan aantal zuren en basen,
Basische oplossingen
Basische oplossingen kennen verschillende toepassingen:
A. Gootsteenontstopper
B. Het verwijderen van vettig vuil
Een base is een deeltje dat een H+-ion kan opnemen. Het is vaak een negatief deeltje. Als een base wordt opgelost in water, zal het
basische deeltje een H+-ion van een watermolecuul opnemen, waardoor er een hydroxide-ion, OH-, ontstaat.
Het waterevenwicht
Watermoleculen kunnen zowel een H+-ion opnemen als afstaan. Ze zijn zowel een zuur als een base. De evenwichtsconstante van het
waterevenwicht wordt de waterconstante Kw genoemd.
pKw = pH + pOH = 14,00 of kortweg pH + pOH = 14,00 bij T = 298 K
pH-waarde en pOH-waarde
pH-waarde: een maat voor de concentratie H3O+-ionen in een oplossing.
pH = -log[H3O+] en dus [H3O+] = 10-pH
pOH-waarde: een maat om de sterkte van een basische oplossing uit te drukken.
pOH = -log[OH-] en dus [OH-] = 10-pOH
Let op! Het aantal decimalen in de pH-waarde is gelijk aan het aantal signi icante cijfers in de [H3O+]. Als de pH = 2,345, dan is [H3O+]
= 4,52 x 10-3 M (mol L-1)
pH meten
Indicatoren: sto en die bij verschillende pH-waarden een andere kleur hebben. (Binas tabel 52A) Als teveel indicator wordt
toegevoegd, zal de indicator de pH beïnvloeden. Als je de pH van een oplossing nauwkeurig wilt bepalen, gebruik je een pH-meter.
§7.2 Sterk en zwak
Betekenis: Reactie: Uitleg:
Sterke zuren Een zuur waarbij alle zuurdeeltjes een H+-ion A lopende reactie Het zuur reageert volledig met water en
aan de watermoleculen hebben afgestaan. er ontstaan zuurrestionen en
oxoniumionen (H3O+)
Sterke basen Een base waarbij alle base deeltjes een H+- A lopende reactie De base reageert volledig met water en
ion van de watermoleculen hebben vormt OH-ionen.
opgenomen
Zwakke zuren Een zuur waarbij niet alle zuurdeeltjes een Evenwichtsreactie, Alle carbonzuren zijn zwakke zuren.
H+-ion aan de watermoleculen hebben waarbij het zuur niet
afgestaan volledig met water
reageert
Zwakke base Een base waarbij niet alle basedeeltjes een Evenwichtsreactie, De zwakke base in een
H+-ion van de watermoleculen hebben waarbij de base niet evenwichtsreactie neemt een H+-ion van
opgenomen. volledig met water een watermolecuul op en er ontstaat
reageert een geconjugeerd zuur.
Een geconjugeerde base: bestaat wanneer een zuur een H+-ion afstaat. Een ion die reageert als zwakke base. Bij een zwakke zuur
hoort dus een geconjugeerde base.
Een geconjugeerde zuur: bestaat wanneer een base een H+-ion opneemt. Een ion reageert als zwakke zuur.
A L ME R E C O LLEG E DRO NT E N
SCHEIKUNDE
H7 - Zuren en basen
§7.1 Zure en basische oplossingen
Zure oplossingen
Zure oplossingen kennen verschillende toepassingen:
A. Kalkaanslag verwijderen
B. Voedsel conserveren
C. Frisdrank een lekkere smaak geven
Hoe meer H3O+-ionen een oplossing bevat, hoe zuurder de oplossing is. H3O+-ionen worden ook wel oxoniumionen genoemd.
H3O+-ionen ontstaan door een reactie van een zuur met water. Een zuur is een deeltje dat een H+-ion (proton) kan afstaan. Het bevat
altijd een H+-ion en is een positief deeltje. Het zure deeltje staat een H+-ion aan het watermolecuul af en er ontstaat H3O+. Er blijft
uiteindelijk zuurrestion over. In Binas tabel 49 staan aantal zuren en basen,
Basische oplossingen
Basische oplossingen kennen verschillende toepassingen:
A. Gootsteenontstopper
B. Het verwijderen van vettig vuil
Een base is een deeltje dat een H+-ion kan opnemen. Het is vaak een negatief deeltje. Als een base wordt opgelost in water, zal het
basische deeltje een H+-ion van een watermolecuul opnemen, waardoor er een hydroxide-ion, OH-, ontstaat.
Het waterevenwicht
Watermoleculen kunnen zowel een H+-ion opnemen als afstaan. Ze zijn zowel een zuur als een base. De evenwichtsconstante van het
waterevenwicht wordt de waterconstante Kw genoemd.
pKw = pH + pOH = 14,00 of kortweg pH + pOH = 14,00 bij T = 298 K
pH-waarde en pOH-waarde
pH-waarde: een maat voor de concentratie H3O+-ionen in een oplossing.
pH = -log[H3O+] en dus [H3O+] = 10-pH
pOH-waarde: een maat om de sterkte van een basische oplossing uit te drukken.
pOH = -log[OH-] en dus [OH-] = 10-pOH
Let op! Het aantal decimalen in de pH-waarde is gelijk aan het aantal signi icante cijfers in de [H3O+]. Als de pH = 2,345, dan is [H3O+]
= 4,52 x 10-3 M (mol L-1)
pH meten
Indicatoren: sto en die bij verschillende pH-waarden een andere kleur hebben. (Binas tabel 52A) Als teveel indicator wordt
toegevoegd, zal de indicator de pH beïnvloeden. Als je de pH van een oplossing nauwkeurig wilt bepalen, gebruik je een pH-meter.
§7.2 Sterk en zwak
Betekenis: Reactie: Uitleg:
Sterke zuren Een zuur waarbij alle zuurdeeltjes een H+-ion A lopende reactie Het zuur reageert volledig met water en
aan de watermoleculen hebben afgestaan. er ontstaan zuurrestionen en
oxoniumionen (H3O+)
Sterke basen Een base waarbij alle base deeltjes een H+- A lopende reactie De base reageert volledig met water en
ion van de watermoleculen hebben vormt OH-ionen.
opgenomen
Zwakke zuren Een zuur waarbij niet alle zuurdeeltjes een Evenwichtsreactie, Alle carbonzuren zijn zwakke zuren.
H+-ion aan de watermoleculen hebben waarbij het zuur niet
afgestaan volledig met water
reageert
Zwakke base Een base waarbij niet alle basedeeltjes een Evenwichtsreactie, De zwakke base in een
H+-ion van de watermoleculen hebben waarbij de base niet evenwichtsreactie neemt een H+-ion van
opgenomen. volledig met water een watermolecuul op en er ontstaat
reageert een geconjugeerd zuur.
Een geconjugeerde base: bestaat wanneer een zuur een H+-ion afstaat. Een ion die reageert als zwakke base. Bij een zwakke zuur
hoort dus een geconjugeerde base.
Een geconjugeerde zuur: bestaat wanneer een base een H+-ion opneemt. Een ion reageert als zwakke zuur.
A L ME R E C O LLEG E DRO NT E N
