1500: De renaissance verspreid over europe. Begin van vroegmoderne tijd.
1453: Ooster koopwaar kwam binnen via constantinopel, alleen dat was ingenomen door de
turken en die stonden de handel niet toe. Hierdoor moesten europeanen route zoeken over
zee.
1488: Portugees bartholomeo diaz voer kaap de goede hoop (zuidpunt afrika)
1492: Spanjaard columbus dacht indië hebben ontdekt maar was amerika. Veel indianen
overleden door europese ziektes.
1498: Portugees vasco da gama voer naar indië
1510: Portugezen ontdekte molukken en stichten er handelsposten.
1515: karel v bestuurt de nederlanden. Veel nederlandse gewesten zijn van 1 landsheer. De
stadhouder overlegde voor hem met de staten.
1517: Luther schreef brief met stellingen aan bisschop. Tegen aflaatbrieven en mens de
genade van god verdienen met geloof/oprecht berouw.
1521: Luther werd uit kerk gezet en vogelvrij verklaard. Gered door vorst van Saksen en
duikt onder.
1534: In engeland ontstaat anglicaanse kerk. Protestantse staatskerk met koning aan het
hoofd.
1559: Margaretha van parma is landvoogdes. Bestuurt voor filips de nederlanden.
1564: Willem van oranje pleitte voor godsdienstvrijheid.
1566: Edelen gingen naar paleis van margaretha, ze zetten de kettervervolging op stop.
Calvinisten hagenpreek, is begin van beeldenstorm.
1567: Filips stuurt alva naar nederlanden, mensen en willem van oranje vluchten.
1568: Willem valt met zijn leger de nederlanden aan. is het begin van nederlandse opstand
(80jarige oorlog) . aanval mislukt.
1572: Oranje werkt samen met calvinisten (geuzen) en nemen den briel in.
1579; ontstaat unie van utrecht, Parma is de nieuwe landvoogdes en sluit verbond met
zuidelijke gewesten.
1580: filip verklaart oranje vogelvrij.
1584: wordt willem vermoord.
1585: val antwerpen, amsterdam belangrijkste stapelmarkt van europa, handel noord en
zuid europa.
1588: Parma gaat ten onder in aanval engeland en onstaat de republiek.
1602: voc is opgericht , kreeg monopolie op hndel in azie.
1609: Spanje en de republiek sluiten bestand van 12 jaar
1621: wic is opgericht
1648: frankrijk burgeroorlog, burgenen/edelen opstand tegen parlement.
1658: frankrijk geen godsdienstvrijheid meer, hugenoten worden vervolgd.
1672: eindigt stadhouderloos tijdperk, willem 3de wordt stadhouder. Rampjaar voor
republiek: michiel de ruyter komt engelsen tegen op zee en franse vallen vanuit oosten aan.
1688:in engeland constitutionele monarchie (koninkrijk met grondwet) en willem de 3de is
daar koning.
1702: nl stadhouderloos tijdperk, regenten hebben het voor het zeggen.
1775: onafhankelijkheidsoorlog amerika met britten
1776: verklaring onafhankelijk lukt
1781: nl anoniem pamflet→ anders met economie en politiek
1783; verklaring erkend door gb en kwam grondwet en amerika werd rechtsstaat
1786: patriotten verjoegen regenten, democratisch bestuur in de steden (einde
patriottenopstand)
1453: Ooster koopwaar kwam binnen via constantinopel, alleen dat was ingenomen door de
turken en die stonden de handel niet toe. Hierdoor moesten europeanen route zoeken over
zee.
1488: Portugees bartholomeo diaz voer kaap de goede hoop (zuidpunt afrika)
1492: Spanjaard columbus dacht indië hebben ontdekt maar was amerika. Veel indianen
overleden door europese ziektes.
1498: Portugees vasco da gama voer naar indië
1510: Portugezen ontdekte molukken en stichten er handelsposten.
1515: karel v bestuurt de nederlanden. Veel nederlandse gewesten zijn van 1 landsheer. De
stadhouder overlegde voor hem met de staten.
1517: Luther schreef brief met stellingen aan bisschop. Tegen aflaatbrieven en mens de
genade van god verdienen met geloof/oprecht berouw.
1521: Luther werd uit kerk gezet en vogelvrij verklaard. Gered door vorst van Saksen en
duikt onder.
1534: In engeland ontstaat anglicaanse kerk. Protestantse staatskerk met koning aan het
hoofd.
1559: Margaretha van parma is landvoogdes. Bestuurt voor filips de nederlanden.
1564: Willem van oranje pleitte voor godsdienstvrijheid.
1566: Edelen gingen naar paleis van margaretha, ze zetten de kettervervolging op stop.
Calvinisten hagenpreek, is begin van beeldenstorm.
1567: Filips stuurt alva naar nederlanden, mensen en willem van oranje vluchten.
1568: Willem valt met zijn leger de nederlanden aan. is het begin van nederlandse opstand
(80jarige oorlog) . aanval mislukt.
1572: Oranje werkt samen met calvinisten (geuzen) en nemen den briel in.
1579; ontstaat unie van utrecht, Parma is de nieuwe landvoogdes en sluit verbond met
zuidelijke gewesten.
1580: filip verklaart oranje vogelvrij.
1584: wordt willem vermoord.
1585: val antwerpen, amsterdam belangrijkste stapelmarkt van europa, handel noord en
zuid europa.
1588: Parma gaat ten onder in aanval engeland en onstaat de republiek.
1602: voc is opgericht , kreeg monopolie op hndel in azie.
1609: Spanje en de republiek sluiten bestand van 12 jaar
1621: wic is opgericht
1648: frankrijk burgeroorlog, burgenen/edelen opstand tegen parlement.
1658: frankrijk geen godsdienstvrijheid meer, hugenoten worden vervolgd.
1672: eindigt stadhouderloos tijdperk, willem 3de wordt stadhouder. Rampjaar voor
republiek: michiel de ruyter komt engelsen tegen op zee en franse vallen vanuit oosten aan.
1688:in engeland constitutionele monarchie (koninkrijk met grondwet) en willem de 3de is
daar koning.
1702: nl stadhouderloos tijdperk, regenten hebben het voor het zeggen.
1775: onafhankelijkheidsoorlog amerika met britten
1776: verklaring onafhankelijk lukt
1781: nl anoniem pamflet→ anders met economie en politiek
1783; verklaring erkend door gb en kwam grondwet en amerika werd rechtsstaat
1786: patriotten verjoegen regenten, democratisch bestuur in de steden (einde
patriottenopstand)
