Samenvatting Onderwijsstelsel en Beroepsonderwijs

Les 1

Verleden van het (beroeps-) onderwijs
 Kenmerkend: iedere beroepsgroep → eigen gilde → meesterproef → vak
• 1861, Ambachtsschool- technische school, later ook huishoudonderwijs
• 1949, LTS
• 1968, Mammoetwet: LTS, LEAO, LHNO = LBO
 MULO → MAVO
 MMS → HAVO
 HBS → VWO
• 1992, LBO → VBO
• 1999, VBO → VMBO (samenvoeging VBO + MAVO)

Hoe gaat het nu? Zijn we daar tevreden over?
* Veel werkdruk
* Tal van onderwijs vernieuwingen
* Moeten we wel verder zo?
* Wat is eigenlijk goed onderwijs?
* Waar begin je met het vernieuwen van onderwijs als je opleidt voor banen die er over
tien jaar misschien niet meer zijn?
* Hebben we nog wel het juiste curriculum?
* En dan ineens is er COVID-19 dat het onderwijs op z'n kop zet

Heden en toekomst
 Hoe kan het onderwijs verbeterd worden?
• Worden leerlingen voorbereid op de wereld van morgen waarin veel
flexibiliteit wordt verwacht?
• Kunnen leerlingen nog op hun eigen manier leren?
• Traditionele blik: Alleen nog maar kijken naar toetsen en cijfers, is dat goed?

,Beknopte geschiedenis van het onderwijs

1806: openbaar lager onderwijs
De Nederlandse onderwijswet van 1806 regelde van 1806-1857 het openbaar lager onderwijs.
De belangrijkste zaken van deze wet waren:
 Leraren werden verplicht vanaf 1806 klassikaal les te gaan geven. Hierbij werd de
oude manier van lesgeven verboden.
 Het onderwijs had de bedoeling zowel de maatschappelijke als de christelijke deugden
te onderwijzen.
 Vanaf 1806 moesten onderwijzen. Daarbij moesten zij examens afleggen waarin zij
bewezen dat ze inderdaad bevoegd waren
 Landelijke inspectie hield toezicht of de nieuwe schoolregels werden nageleefd.
 Ouders werden verplicht schoolgeld te betalen. Wel werd er nog steeds onderscheid
gemaakt tussen openbaar onderwijs en speciaal onderwijs

Schoolstrijd: strijd over vormgeving onderwijs
De schoolstrijd in Nederland was een sterk ideologisch geladen worsteling in het 1g eeuwse
en zo eeuwse Nederland over de vormgeving van het onderwijsstelsel

Twee delen van het onderwijs:
1. Bijzonder onderwijs: waar geloof en religie een belangrijke rol speelt in de vormgeving
van het onderwijs
2. Openbaar onderwijs: waarbij dat niet het geval is

In artikel 23: vrijheid van onderwijs, zegt dat er een algehele gelijkstelling tussen bijzonder en
openbaar onderwijs, nadat bijzonder (financieel) achtergesteld werd door de verzuiling dat
uitliep op de scheiding van staat en kerk.

1857: einde schoolstrijd
In de wet van Rappard stond dat uitsluitend het openbaar onderwijs wordt gesubsidieerd. Het
dient toegankelijk te zijn voor elk godsdienstige gezindheid en het onderwijs dient neutraal te
zijn. In deze wet staat welke vakken er op het lager onderwijs dient gegeven te worden.

Onderwijsvormen in deze wet waren:
• De lagere school
• Het meer uitgebreid lager onderwijs
• De hogereburgerschool

1874: Kinderwetje van Houten
Kinderarbeid was in deze tijd populair, ook door ouders. In 1870 kwam Samuel van Houten
met een initiatiefwet. In de wet stond dat kinderen jonger dan 12 jaar niet in fabrieken en
trafieken mochten werken en alleen kinderen vanaf 13 jaar mochten nachtarbeid verrichten.
Daarbij stelde van Houten een algemeen verbod voor jonge kinderen voor, maar dat werd niet
geaccepteerd.




1900: Leerplichtwet

, Leerplicht, Is de plicht om kinderen onderwijs te laten volgen, daarbij hebben sommige
landen schoolplicht, waar je naar school MOET en thuisonderwijs niet is toegestaan.

1968: Mammoetwet
• Wet op het voortgezet onderwijs (WVO) > Ingegaan op 14-02-1963
• Na basisonderwijs en speciaal onderwijs
• De WVO vervangt de:
o Kleuteronderwijswet
o Middelbaaronderwijswet (hbs)
o Lager-onderwijswet 1920 1410)
o Kweekschoolwet
o Nijverheidsonderwijswet
o Hoger onderwijswet
• Algemene en beroepsopleiding
• Doorstroom is mogelijk
• Niet ontworpen om sociale ongelijkheid te verminderen
• Aantal vakken eindexamen werden verminderd

1993: basisvorming
• Eerste leerjaren van het voorgezet onderwijs
• Dezelfde 14 Vakken
1. Aardrijkskunde
2. Beeldende vorming, drama, dans, muziek
3. Biologie
4. Economie
5. Engels
6. Geschiedenis en staatsinrichting
7. Informatiekunde
8. Lichamelijke opvoeding
9. Natuur-en scheikunde
10. Nederlands
11. Techniek
12. Verzorgen
13. Wiskunde
14. Fries voor Friesland
• Kerndoelen
• Vrijheid in vaststellen van daadwerkelijke onderwijsniveau

1998: invoering tweede fase
• Vakken pakken door profielen
• VWO: minstens 7 vakken
• HAVO: minstens 6 vakken

1999: vorming VMBO
• Voorbereidend MBO
• Lager beroepsonderwijs (LBO), daarna voorbereidend beroepsonderwijs (VBO) en
tenslotte VMBO
• VMBO is samengevoegd

Ministerie van OC& W Namen, taken en bevoegdheden v/d ministers van onderwijs