Hoe maakte de economische groei de verzorgingsstaat mogelijk?
Kenmerkende aspecten:
- Tijdvak 10 → De verdeling van de wereld in twee ideologische blokken in de greep
van een wapenwedloop en de daaruit voortvloeiende dreiging van een atoomoorlog.
- Tijdvak → De toenemende westerse welvaart die vanaf de jaren 1960 aanleiding gaf
tot ingrijpende sociaal-culturele veranderingsprocessen.
- Tijdvak 10 → De eenwording van Europa.
De toenemende westerse welvaart die vanaf de jaren 1960 aanleiding gaf tot ingrijpende
sociaal-culturele veranderingsprocessen.
De eenwording van Europa.
Voor de Tweede Wereldoorlog was er in Nederland sprake van verzuiling → Verdeling van
de samenleving op grond van verschillen in levens- en wereldbeschouwing. De zuilen waren
verdeeld in de liberalen, socialisten, katholieken en protestanten. Ze hadden allemaal een
eigen politieke partij, krant en radio.
De verdeling van de wereld in twee ideologische blokken in de greep van een
wapenwedloop en de daaruit voortvloeiende dreiging van een atoomoorlog.
De verzuiling keerde na de oorlog terug. Toch waren er veranderingen in de politiek:
- Er kwamen rooms-rode kabinetten → Regering met de KVP en de PvdA. Rooms =
katholiek & rood = socialist.
- Nederland was altijd neutraal gebleven, maar dit had niet gewerkt, dus kozen ze nu
de kant van de V.S, want de V.S. had er voor gezorgd dat Nederland vrij werd. Ze
gingen bij de NAVO (militair bondgenootschap westen) en de EGKS (Europese
gemeenschap voor kolen en staal). Bij de NAVO was de afspraak; een aanval op 1,
is een aanval op allen. Ze hadden dus automatisch al een bondgenootschap.
De toenemende westerse welvaart die vanaf de jaren 1960 aanleiding gaf tot ingrijpende
sociaal-culturele veranderingsprocessen.
Na de Tweede Wereldoorlog ging het niet goed met de Nederlandse economie, omdat er
veel oorlogsschade was en er was te weinig productie in de landbouw en in de industrie.
Uiteindelijk heeft Nederland een grote economische groei doorgemaakt.
De groei van de Nederlandse economie had een aantal oorzaken:
- De Marshallhulp van de V.S.
- Het wirtschaftswunder in Duitsland. De handel en economie lag samen met die van
Duitsland.
- De geleide loonpolitiek. Het rooms-rode kabinet hield de lonen laag, zodat
Nederlandse producten goedkoper waren dan producten uit andere landen.
- De vondst van aardgas in Groningen.
, Vanaf het begin van de jaren ´60 hield de geleide loonpolitiek op, waardoor de lonen erg
stegen. De toenemende welvaart wordt gebruikt om de verzorgingsstaat uit te breiden.
In 1957 ontstond de AOW / algemene ouderdomswet die zorgde voor pensioenen. Ook
ontstond de bijstand, de werkloosheidswet en de arbeidsongeschiktheidswet.
Voor al deze wetten was veel overleg en geld nodig. De overheid werkte samen met sociale
partners → Werkgevers en werknemers. Ze maakte gebruik van het poldermodel
→Overlegmodel gericht op overeenstemming en harmonie. Door middel van het
poldermodel mag iedereen zijn zegje doen en heb je dus aan het einde een besluit waar
iedereen het mee eens is.
Hoe leidde de welvaart tot maatschappelijke veranderingen?
Kenmerkende aspecten:
- Tijdvak 10 → De toenemende westerse welvaart die vanaf de jaren 1960 aanleiding
gaf tot ingrijpende sociaal-culturele veranderingsprocessen.
De toenemende westerse welvaart die vanaf de jaren 1960 aanleiding gaf tot ingrijpende
sociaal-culturele veranderingsprocessen.
Door de stijgende lonen veranderde Nederland langzaam in een consumptiemaatschappij.
Ze konden bijvoorbeeld een koelkast, een wasmachine, een stofzuiger of een auto kopen.
Ook kochten ze meer genot voedsel, bijvoorbeeld wijn of bier.
De ontzuiling kwam op gang door:
- De toenemende welvaart → Mensen konden bijvoorbeeld TV kijken en kwamen
steeds meer in aanraking met mensen uit andere zuilen.
- Toegenomen mobiliteit → Mensen gingen verhuizen en kwamen naast mensen te
wonen uit andere zuilen of ze kwamen bijvoorbeeld op vakantie mensen tegen uit
andere zuilen.
- Ontkerkelijking → Mensen vinden hun geloof steeds minder belangrijk. Als de
welvaart niet goed is, gaan mensen naar de kerk voor houvast, maar als het goed
gaat met de welvaart gaan ze steeds minder naar de kerk.
Op TV en de radio kwamen omroepen zoals Veronica en Tros. Deze omroepen waren voor
iedereen en dus niet alleen voor bepaalde zuilen.
De ontzuiling zie je ook terugkomen in de politiek. Er kwam een nieuwe niet-verzuilde partij,
de D66, in de kamer. Uiteindelijk verliezen de traditionele confessionele partijen super veel
zetels. Hierdoor gingen ze samenwerken in het CDA.
Wat veranderde in de positie van jongeren en vrouwen?
Kenmerkende aspecten:
- Tijdvak 10 → De toenemende westerse welvaart die vanaf de jaren 1960 aanleiding
gaf tot ingrijpende sociaal-culturele veranderingsprocessen.
Kenmerkende aspecten:
- Tijdvak 10 → De verdeling van de wereld in twee ideologische blokken in de greep
van een wapenwedloop en de daaruit voortvloeiende dreiging van een atoomoorlog.
- Tijdvak → De toenemende westerse welvaart die vanaf de jaren 1960 aanleiding gaf
tot ingrijpende sociaal-culturele veranderingsprocessen.
- Tijdvak 10 → De eenwording van Europa.
De toenemende westerse welvaart die vanaf de jaren 1960 aanleiding gaf tot ingrijpende
sociaal-culturele veranderingsprocessen.
De eenwording van Europa.
Voor de Tweede Wereldoorlog was er in Nederland sprake van verzuiling → Verdeling van
de samenleving op grond van verschillen in levens- en wereldbeschouwing. De zuilen waren
verdeeld in de liberalen, socialisten, katholieken en protestanten. Ze hadden allemaal een
eigen politieke partij, krant en radio.
De verdeling van de wereld in twee ideologische blokken in de greep van een
wapenwedloop en de daaruit voortvloeiende dreiging van een atoomoorlog.
De verzuiling keerde na de oorlog terug. Toch waren er veranderingen in de politiek:
- Er kwamen rooms-rode kabinetten → Regering met de KVP en de PvdA. Rooms =
katholiek & rood = socialist.
- Nederland was altijd neutraal gebleven, maar dit had niet gewerkt, dus kozen ze nu
de kant van de V.S, want de V.S. had er voor gezorgd dat Nederland vrij werd. Ze
gingen bij de NAVO (militair bondgenootschap westen) en de EGKS (Europese
gemeenschap voor kolen en staal). Bij de NAVO was de afspraak; een aanval op 1,
is een aanval op allen. Ze hadden dus automatisch al een bondgenootschap.
De toenemende westerse welvaart die vanaf de jaren 1960 aanleiding gaf tot ingrijpende
sociaal-culturele veranderingsprocessen.
Na de Tweede Wereldoorlog ging het niet goed met de Nederlandse economie, omdat er
veel oorlogsschade was en er was te weinig productie in de landbouw en in de industrie.
Uiteindelijk heeft Nederland een grote economische groei doorgemaakt.
De groei van de Nederlandse economie had een aantal oorzaken:
- De Marshallhulp van de V.S.
- Het wirtschaftswunder in Duitsland. De handel en economie lag samen met die van
Duitsland.
- De geleide loonpolitiek. Het rooms-rode kabinet hield de lonen laag, zodat
Nederlandse producten goedkoper waren dan producten uit andere landen.
- De vondst van aardgas in Groningen.
, Vanaf het begin van de jaren ´60 hield de geleide loonpolitiek op, waardoor de lonen erg
stegen. De toenemende welvaart wordt gebruikt om de verzorgingsstaat uit te breiden.
In 1957 ontstond de AOW / algemene ouderdomswet die zorgde voor pensioenen. Ook
ontstond de bijstand, de werkloosheidswet en de arbeidsongeschiktheidswet.
Voor al deze wetten was veel overleg en geld nodig. De overheid werkte samen met sociale
partners → Werkgevers en werknemers. Ze maakte gebruik van het poldermodel
→Overlegmodel gericht op overeenstemming en harmonie. Door middel van het
poldermodel mag iedereen zijn zegje doen en heb je dus aan het einde een besluit waar
iedereen het mee eens is.
Hoe leidde de welvaart tot maatschappelijke veranderingen?
Kenmerkende aspecten:
- Tijdvak 10 → De toenemende westerse welvaart die vanaf de jaren 1960 aanleiding
gaf tot ingrijpende sociaal-culturele veranderingsprocessen.
De toenemende westerse welvaart die vanaf de jaren 1960 aanleiding gaf tot ingrijpende
sociaal-culturele veranderingsprocessen.
Door de stijgende lonen veranderde Nederland langzaam in een consumptiemaatschappij.
Ze konden bijvoorbeeld een koelkast, een wasmachine, een stofzuiger of een auto kopen.
Ook kochten ze meer genot voedsel, bijvoorbeeld wijn of bier.
De ontzuiling kwam op gang door:
- De toenemende welvaart → Mensen konden bijvoorbeeld TV kijken en kwamen
steeds meer in aanraking met mensen uit andere zuilen.
- Toegenomen mobiliteit → Mensen gingen verhuizen en kwamen naast mensen te
wonen uit andere zuilen of ze kwamen bijvoorbeeld op vakantie mensen tegen uit
andere zuilen.
- Ontkerkelijking → Mensen vinden hun geloof steeds minder belangrijk. Als de
welvaart niet goed is, gaan mensen naar de kerk voor houvast, maar als het goed
gaat met de welvaart gaan ze steeds minder naar de kerk.
Op TV en de radio kwamen omroepen zoals Veronica en Tros. Deze omroepen waren voor
iedereen en dus niet alleen voor bepaalde zuilen.
De ontzuiling zie je ook terugkomen in de politiek. Er kwam een nieuwe niet-verzuilde partij,
de D66, in de kamer. Uiteindelijk verliezen de traditionele confessionele partijen super veel
zetels. Hierdoor gingen ze samenwerken in het CDA.
Wat veranderde in de positie van jongeren en vrouwen?
Kenmerkende aspecten:
- Tijdvak 10 → De toenemende westerse welvaart die vanaf de jaren 1960 aanleiding
gaf tot ingrijpende sociaal-culturele veranderingsprocessen.
