Casus 1 - M. Scheuermann
Piet, een jongen van 14 jaar, is verwezen met de diagnose: Morbus Scheuermann mid-thoracaal. Zijn
moeder was het opgevallen dat hij erg krom liep en zij heeft er voor gezorgd dat er een foto gemaakt
werd. Hij is verwezen door de orthopeed. Piet heeft verder geen klachten. Hij vindt zelf dat het
“kromlopen” wel meevalt. Hij fietst elke dag een half uur naar school, en zit in de 3e klas van het
VWO. Zijn hobby’s zijn computeren en TV kijken.
Opdracht 1: Theoretische kennis
Onderzoek (1e contact met therapeut) Kies een onderzoek specifiek gericht op de
diagnose en motiveer je keuze (met welke theorie/methodische overweging kies je hiervoor) op het
voorbereidingsformulier.
Mogelijke onderzoeken die je kunt doen bij deze casus:
- LPR
o Onderzoeken van het bewegingsverloop van de rug ten opzichte van het bekken bij
een vooroverbuigende beweging
o Kijken of de patiënt eerst het hoofd, daarna thoracaal en vervolgens lumbaal kan
bewegen
o Versterkte kyfose en versterkte lordose
- Bewegingsonderzoek wervelkolom
o Flexie/extensie onderzoeken van bewegingsmogelijkheden
- Kyfose- test
o Onderzoeken in hoeverre de kyfose er uitgestrekt kan worden
o Jongen loopt alleen krom, waarschijnlijk nog geen vastgegroeide wervels, dus nog
een grote kans dat hij het er uit kan strekken
- Kracht van buikspieren/rugspieren
o Door houding kunnen rugspieren en/ of buikspieren verzwakt zijn
- Palpatie e.s
o Door lumbale versterkte lordose, waarschijnlijk door compenseren, kan het zijn dat
daar veel stijfheid is op komen te staan
- Lengte test m.pectorales minor en major
o Door kyfose kunnen de borstpieren mogelijk verkort zijn.
Behandeling (7e behandeling) Beginsituatie: Piet is 8 weken onder behandeling. Hij kan de
middenstand van het bekken, de middenstand van de schouderbladen en de strekking van de
wervelkolom uitvoeren en heeft inzicht in het waarom. Hij heeft nog wel moeite deze vaardigheden
toe te passen tijdens activiteiten.
Zittingsdoel: Aan het eind van de 7de zitting begrijpt Piet het belang van opgebouwde en
gestabiliseerde wervelkolom in het dagelijks leven en kan hij tijdens romp- en armbewegingen
stabiliteit van de wervelkolom behouden ter voorbereiding op het computeren, lezen en leren van
schoolwerk op school en thuis.
,Opdracht 2: Vaardigheden
Formuleer gericht op het zittingsdoel: 5 oefendoelen (bij 4 oefen- en beweegsituaties + 1 handgreep)
op het voorbereidingsformulier. Plaats handgreep 3.5a op een logische wijze in de behandeling.
Doel handgreep: Patient laten ervaren hoe het is om een strekking te geven in de thoracale
wervelkolom zodat hij tijdens de oefening zijn rug kan blijven strekken naar die ervaring toe. Hierbij
let je op compensatie van de onderrug. Wanneer je vraagt of het hem zelf ook valt vraagt je hem dit
tegen te houden door buikspierspanning te geven. Je mag beginnen bij handgreep 3.4 waarbij je
overgaat in 3.5 en de patiënt steeds meer zelf laat doen. In principe is het zo dat door de inademing
de wervelkolom beter strekt, maar omdat hierbij ook de schouders soms mee bewegen kan je beter
bij druk geven uitademen.
Tips voor een structurele kyfose kussen onder het hoofd bij een oefening.
Oefening 1: 12.4 Afrollen en vervolgens strekken van de wervelkolom
Lange termijn doel: Piet kan tijdens het computeren, lezen en leren van schoolwerk op school en
thuis een gestabiliseerde wervelkolom toepassen zodat hij uiteindelijk hiervan geen klachten meer
gaat ervaren.
Korte termijn doel: Ervaren van een strekking vanuit de gehele wervelkolom tijdens een
rompbeweging. Deze handgreep is tegelijkertijd ook voor het rekken van de lange rugspier.
Uitgangshouding: Zittend op de kruk met de armen en handen in de middenstand
Accent: Ligt op het gestrekt omhoog komen van de romp
Grens: Buig zover totdat de romp ontspannen naar voren hangt
Hulpmiddel: Spiegel, kruk
PSA: Versterkte kyfose
Evaluatie KTD: Kan meneer zelf de oefening uitvoeren?
Evaluatie LTD: Kunt u vertellen waarom we deze oefening hebben gedaan? En denkt u dat u dit toe
kunt passen bij dagelijkse vaardigheden?/ Kan benoemen waarom het belangrijk is om dit bij alle
dagelijkse activiteiten uit te voeren.
Oefening 2: 12.2 Voorwaartse buiging van de wervelkolom gevolg door het kantelen van de romp
Lange termijn doel: Piet kan tijdens het computeren, lezen en leren van schoolwerk op school en
thuis een gestabiliseerde wervelkolom toepassen zodat hij uiteindelijk hiervan geen klachten meer
gaat ervaren.
Korte termijn doel: Ervaren van een de stabiliteit van de gehele wervelkolom tijdens een
rompbeweging.
Uitgangshouding: Staand met de armen in de middenstand
Accent: Extra spanning van de buikspieren
Grens: Buig tot zover de rugspieren en bilspieren het toelaten
Hulpmiddel: Spiegels
PSA: Versterkte kyfose
Evaluatie KTD: Kan meneer zelf de oefening uitvoeren?
Evaluatie LTD: Kunt u vertellen waarom we deze oefening hebben gedaan? En denkt u dat u dit toe
kunt passen bij dagelijkse vaardigheden?/ Kan benoemen waarom het belangrijk is om dit bij alle
dagelijkse activiteiten uit te voeren.
,Rechte rompbuiging 6.1
Oefening 3: 8.2 Zittend op een kruk armen voorwaarts heffen tot schouderhoogte en terug tot achter
de Romp.
Lange termijn doel: Piet kan tijdens het computeren, lezen en leren van schoolwerk op school en
thuis een gestabiliseerde wervelkolom en schoudergordel toepassen zodat hij uiteindelijk hiervan
geen klachten meer gaat ervaren.
Korte termijn doel: Het actief stabiliseren van de wervelkolom, hals en hoofd bij alle arm- en
schouderbewegingen.
Uitgangshouding: Staand met de armen langs het lichaam
Accent: Ligt op de spierspanning rondom de schouderbladen
Grens: hef de armen gestrekt naar voren tot schouderhoogte
Hulpmiddel: Spiegels
PSA: Versterkte kyfose
Evaluatie KTD: Kan meneer zelf de oefening uitvoeren?
Evaluatie LTD: Kunt u vertellen waarom we deze oefening hebben gedaan? En denkt u dat u dit toe
kunt passen bij dagelijkse vaardigheden?/ Kan benoemen waarom het belangrijk is om dit bij alle
dagelijkse activiteiten uit te voeren.
Oefening 4: Staand op een bosubal armbewegingen maken
Lange termijn doel: Piet kan tijdens het computeren, lezen en leren van schoolwerk op school en
thuis een gestabiliseerde wervelkolom en schoudergordel toepassen zodat hij uiteindelijk hiervan
geen klachten meer gaat ervaren.
Korte termijn doel: Het actief stabiliseren van de wervelkolom, hals en hoofd bij alle arm- en
schouderbewegingen
Uitgangshouding: Staand op de bosubal met de armen langs het lichaam
Accent: Ligt op de spierspanning rondom de schouderbladen en rondom het bekken
Grens: hef de armen gestrekt naar voren tot schouderhoogte
Hulpmiddel: Spiegels, bosubal
PSA: Versterkte kyfose
Evaluatie KTD: Kan meneer zelf de oefening uitvoeren?
Evaluatie LTD: Kunt u vertellen waarom we deze oefening hebben gedaan? En denkt u dat u dit toe
kunt passen bij dagelijkse vaardigheden?/ Kan benoemen waarom het belangrijk is om dit bij alle
dagelijkse activiteiten uit te voeren.
,
Piet, een jongen van 14 jaar, is verwezen met de diagnose: Morbus Scheuermann mid-thoracaal. Zijn
moeder was het opgevallen dat hij erg krom liep en zij heeft er voor gezorgd dat er een foto gemaakt
werd. Hij is verwezen door de orthopeed. Piet heeft verder geen klachten. Hij vindt zelf dat het
“kromlopen” wel meevalt. Hij fietst elke dag een half uur naar school, en zit in de 3e klas van het
VWO. Zijn hobby’s zijn computeren en TV kijken.
Opdracht 1: Theoretische kennis
Onderzoek (1e contact met therapeut) Kies een onderzoek specifiek gericht op de
diagnose en motiveer je keuze (met welke theorie/methodische overweging kies je hiervoor) op het
voorbereidingsformulier.
Mogelijke onderzoeken die je kunt doen bij deze casus:
- LPR
o Onderzoeken van het bewegingsverloop van de rug ten opzichte van het bekken bij
een vooroverbuigende beweging
o Kijken of de patiënt eerst het hoofd, daarna thoracaal en vervolgens lumbaal kan
bewegen
o Versterkte kyfose en versterkte lordose
- Bewegingsonderzoek wervelkolom
o Flexie/extensie onderzoeken van bewegingsmogelijkheden
- Kyfose- test
o Onderzoeken in hoeverre de kyfose er uitgestrekt kan worden
o Jongen loopt alleen krom, waarschijnlijk nog geen vastgegroeide wervels, dus nog
een grote kans dat hij het er uit kan strekken
- Kracht van buikspieren/rugspieren
o Door houding kunnen rugspieren en/ of buikspieren verzwakt zijn
- Palpatie e.s
o Door lumbale versterkte lordose, waarschijnlijk door compenseren, kan het zijn dat
daar veel stijfheid is op komen te staan
- Lengte test m.pectorales minor en major
o Door kyfose kunnen de borstpieren mogelijk verkort zijn.
Behandeling (7e behandeling) Beginsituatie: Piet is 8 weken onder behandeling. Hij kan de
middenstand van het bekken, de middenstand van de schouderbladen en de strekking van de
wervelkolom uitvoeren en heeft inzicht in het waarom. Hij heeft nog wel moeite deze vaardigheden
toe te passen tijdens activiteiten.
Zittingsdoel: Aan het eind van de 7de zitting begrijpt Piet het belang van opgebouwde en
gestabiliseerde wervelkolom in het dagelijks leven en kan hij tijdens romp- en armbewegingen
stabiliteit van de wervelkolom behouden ter voorbereiding op het computeren, lezen en leren van
schoolwerk op school en thuis.
,Opdracht 2: Vaardigheden
Formuleer gericht op het zittingsdoel: 5 oefendoelen (bij 4 oefen- en beweegsituaties + 1 handgreep)
op het voorbereidingsformulier. Plaats handgreep 3.5a op een logische wijze in de behandeling.
Doel handgreep: Patient laten ervaren hoe het is om een strekking te geven in de thoracale
wervelkolom zodat hij tijdens de oefening zijn rug kan blijven strekken naar die ervaring toe. Hierbij
let je op compensatie van de onderrug. Wanneer je vraagt of het hem zelf ook valt vraagt je hem dit
tegen te houden door buikspierspanning te geven. Je mag beginnen bij handgreep 3.4 waarbij je
overgaat in 3.5 en de patiënt steeds meer zelf laat doen. In principe is het zo dat door de inademing
de wervelkolom beter strekt, maar omdat hierbij ook de schouders soms mee bewegen kan je beter
bij druk geven uitademen.
Tips voor een structurele kyfose kussen onder het hoofd bij een oefening.
Oefening 1: 12.4 Afrollen en vervolgens strekken van de wervelkolom
Lange termijn doel: Piet kan tijdens het computeren, lezen en leren van schoolwerk op school en
thuis een gestabiliseerde wervelkolom toepassen zodat hij uiteindelijk hiervan geen klachten meer
gaat ervaren.
Korte termijn doel: Ervaren van een strekking vanuit de gehele wervelkolom tijdens een
rompbeweging. Deze handgreep is tegelijkertijd ook voor het rekken van de lange rugspier.
Uitgangshouding: Zittend op de kruk met de armen en handen in de middenstand
Accent: Ligt op het gestrekt omhoog komen van de romp
Grens: Buig zover totdat de romp ontspannen naar voren hangt
Hulpmiddel: Spiegel, kruk
PSA: Versterkte kyfose
Evaluatie KTD: Kan meneer zelf de oefening uitvoeren?
Evaluatie LTD: Kunt u vertellen waarom we deze oefening hebben gedaan? En denkt u dat u dit toe
kunt passen bij dagelijkse vaardigheden?/ Kan benoemen waarom het belangrijk is om dit bij alle
dagelijkse activiteiten uit te voeren.
Oefening 2: 12.2 Voorwaartse buiging van de wervelkolom gevolg door het kantelen van de romp
Lange termijn doel: Piet kan tijdens het computeren, lezen en leren van schoolwerk op school en
thuis een gestabiliseerde wervelkolom toepassen zodat hij uiteindelijk hiervan geen klachten meer
gaat ervaren.
Korte termijn doel: Ervaren van een de stabiliteit van de gehele wervelkolom tijdens een
rompbeweging.
Uitgangshouding: Staand met de armen in de middenstand
Accent: Extra spanning van de buikspieren
Grens: Buig tot zover de rugspieren en bilspieren het toelaten
Hulpmiddel: Spiegels
PSA: Versterkte kyfose
Evaluatie KTD: Kan meneer zelf de oefening uitvoeren?
Evaluatie LTD: Kunt u vertellen waarom we deze oefening hebben gedaan? En denkt u dat u dit toe
kunt passen bij dagelijkse vaardigheden?/ Kan benoemen waarom het belangrijk is om dit bij alle
dagelijkse activiteiten uit te voeren.
,Rechte rompbuiging 6.1
Oefening 3: 8.2 Zittend op een kruk armen voorwaarts heffen tot schouderhoogte en terug tot achter
de Romp.
Lange termijn doel: Piet kan tijdens het computeren, lezen en leren van schoolwerk op school en
thuis een gestabiliseerde wervelkolom en schoudergordel toepassen zodat hij uiteindelijk hiervan
geen klachten meer gaat ervaren.
Korte termijn doel: Het actief stabiliseren van de wervelkolom, hals en hoofd bij alle arm- en
schouderbewegingen.
Uitgangshouding: Staand met de armen langs het lichaam
Accent: Ligt op de spierspanning rondom de schouderbladen
Grens: hef de armen gestrekt naar voren tot schouderhoogte
Hulpmiddel: Spiegels
PSA: Versterkte kyfose
Evaluatie KTD: Kan meneer zelf de oefening uitvoeren?
Evaluatie LTD: Kunt u vertellen waarom we deze oefening hebben gedaan? En denkt u dat u dit toe
kunt passen bij dagelijkse vaardigheden?/ Kan benoemen waarom het belangrijk is om dit bij alle
dagelijkse activiteiten uit te voeren.
Oefening 4: Staand op een bosubal armbewegingen maken
Lange termijn doel: Piet kan tijdens het computeren, lezen en leren van schoolwerk op school en
thuis een gestabiliseerde wervelkolom en schoudergordel toepassen zodat hij uiteindelijk hiervan
geen klachten meer gaat ervaren.
Korte termijn doel: Het actief stabiliseren van de wervelkolom, hals en hoofd bij alle arm- en
schouderbewegingen
Uitgangshouding: Staand op de bosubal met de armen langs het lichaam
Accent: Ligt op de spierspanning rondom de schouderbladen en rondom het bekken
Grens: hef de armen gestrekt naar voren tot schouderhoogte
Hulpmiddel: Spiegels, bosubal
PSA: Versterkte kyfose
Evaluatie KTD: Kan meneer zelf de oefening uitvoeren?
Evaluatie LTD: Kunt u vertellen waarom we deze oefening hebben gedaan? En denkt u dat u dit toe
kunt passen bij dagelijkse vaardigheden?/ Kan benoemen waarom het belangrijk is om dit bij alle
dagelijkse activiteiten uit te voeren.
,
