Biologie
Samenvatting hoofdstuk 2
P1 Celdeling
Bij celdeling ontstaan uit één moedercel, twee dochtercellen > dezelfde genetische eigenschappen
als de moedercel. Tijdens de voortplanting gaat de oorspronkelijke cel op in de dochtercellen.
Natuurlijke wijze
Bij ongeslachtelijke voortplanting ontstaan door celdeling nakomelingen die genetisch identiek zijn
aan de ouder. Schimmels, planten en sommige dieren kunnen zich ongeslachtelijk voortplanten. Uit
poliepen kunnen bijvoorbeeld nieuwe poliepen ontstaan door knopvorming.
Ongeslachtelijke voortplanting van zaadplanten kan op verschillende manieren gebeuren:
- aardbeien vormen uitlopers
- aardappelplanten vormen knollen met nieuwe knoppen
Bolgewassen planten zich voort door bollen. Tussen de rokken bevind zich knoppen. Als in het
voorjaar een tulpenbol uitloopt vanuit een knop,
wordt een deel van het reservevoedsel uit de rokken
verbruikt. De rokken verschrompelen en de
overgebleven knoppen ontwikkelen zich tot nieuwe
tulpenbollen.
Kunstmatige wijze
De bekendste methode is stekken > stuk van de
stengel of blad. Op het snijvlak ontwikkelen zich
wortels en hieruit kan je een nieuwe plant
ontwikkelen.
Weefselkweek > stukjes weefsel van een gezonde,
goed groeiende plant worden op een geschikte
voedingsbodem met groeistoffen gebracht. De
cellen delen zich en na enkele weken is een hoeveelheid weefsel ontstaan. Dat word vervolgens in
stukjes verdeeld en op een andere voedingsbodem gebracht. Daar groeien er kleine plantjes uit op
het weefsel. Van deze plantje kunnen opnieuw stukjes weefsel worden gesneden. Zo ontstaan steeds
meer plantjes met dezelfde erfelijke eigenschappen als de moederplant.
Een organisme dat door ongeslachtelijke voortplanting uit één organisme is ontstaan, noem je een
kloon.
Celcyclus
Voordat een cel gaat delen, verdubbelt de hoeveelheid dna in de cel. De chromosomen, dragers van
het dna, worden dan gekopieerd. Bij de celdeling ontvangt elke nieuwe cel vervolgens een complete
set chromosomen: één helft is oorspronkelijk materiaal van de moedercel en één helft is een exacte
kopie daarvan.
Bij planten, dieren en schimmels begint een celdeling van de celkern. De kerndeling heet mitose.
Samenvatting hoofdstuk 2
P1 Celdeling
Bij celdeling ontstaan uit één moedercel, twee dochtercellen > dezelfde genetische eigenschappen
als de moedercel. Tijdens de voortplanting gaat de oorspronkelijke cel op in de dochtercellen.
Natuurlijke wijze
Bij ongeslachtelijke voortplanting ontstaan door celdeling nakomelingen die genetisch identiek zijn
aan de ouder. Schimmels, planten en sommige dieren kunnen zich ongeslachtelijk voortplanten. Uit
poliepen kunnen bijvoorbeeld nieuwe poliepen ontstaan door knopvorming.
Ongeslachtelijke voortplanting van zaadplanten kan op verschillende manieren gebeuren:
- aardbeien vormen uitlopers
- aardappelplanten vormen knollen met nieuwe knoppen
Bolgewassen planten zich voort door bollen. Tussen de rokken bevind zich knoppen. Als in het
voorjaar een tulpenbol uitloopt vanuit een knop,
wordt een deel van het reservevoedsel uit de rokken
verbruikt. De rokken verschrompelen en de
overgebleven knoppen ontwikkelen zich tot nieuwe
tulpenbollen.
Kunstmatige wijze
De bekendste methode is stekken > stuk van de
stengel of blad. Op het snijvlak ontwikkelen zich
wortels en hieruit kan je een nieuwe plant
ontwikkelen.
Weefselkweek > stukjes weefsel van een gezonde,
goed groeiende plant worden op een geschikte
voedingsbodem met groeistoffen gebracht. De
cellen delen zich en na enkele weken is een hoeveelheid weefsel ontstaan. Dat word vervolgens in
stukjes verdeeld en op een andere voedingsbodem gebracht. Daar groeien er kleine plantjes uit op
het weefsel. Van deze plantje kunnen opnieuw stukjes weefsel worden gesneden. Zo ontstaan steeds
meer plantjes met dezelfde erfelijke eigenschappen als de moederplant.
Een organisme dat door ongeslachtelijke voortplanting uit één organisme is ontstaan, noem je een
kloon.
Celcyclus
Voordat een cel gaat delen, verdubbelt de hoeveelheid dna in de cel. De chromosomen, dragers van
het dna, worden dan gekopieerd. Bij de celdeling ontvangt elke nieuwe cel vervolgens een complete
set chromosomen: één helft is oorspronkelijk materiaal van de moedercel en één helft is een exacte
kopie daarvan.
Bij planten, dieren en schimmels begint een celdeling van de celkern. De kerndeling heet mitose.
