MCO samenvatting
1. Algemene inleiding: rechtsvormen en hun kenmerken: personenvennootschappen......4
Van Veen, De contractuele vennootschap.......................................................................................4
1. Inleiding........................................................................................................................................................4
2. Maatschap.....................................................................................................................................................4
3. De vennootschap onder firma.......................................................................................................................7
4. De commanditaire vennootschap.................................................................................................................9
5. De vereffening van de vennootschap niet-rechtspersoon...........................................................................10
Van Veen, Het belang van de rechtspersoon en zijn ‘raison d’être’...........................................11
Van Veen, Rechtspersoonlijkheid van de personenvennootschap..............................................13
Jurisprudentie.................................................................................................................................14
2. Stem, stemrecht en besluit..................................................................................................16
Van Schilfgaarde – Hoofdstuk 10: toetsing van besluiten...........................................................16
1. Besluit en stem...........................................................................................................................................16
2. Aantasting van de stem...............................................................................................................................16
3. Nietigheid en non-existentie. Oordeel van de voorzitter............................................................................17
4. Nietig of vernietigbaar. Orgaan..................................................................................................................17
5. Gronden van nietigheid – artikel 2:14 en 3:35 BW....................................................................................18
6. Vernietigingsgronden.................................................................................................................................19
7. Vordering tot vernietiging..........................................................................................................................20
8. Werking tegen derden.................................................................................................................................20
Jurisprudentie OR..........................................................................................................................21
Jurisprudentie aantasting van besluiten.......................................................................................22
3. Gebondenheid van de vennootschap aan derden.............................................................25
Van Schilfgaarde H 6 – Gebondenheid van de vennootschap aan derden.................................25
1. vertegenwoordiging(sbevoegdheid)...........................................................................................................25
2. Schijn van vertegenwoordigingsbevoegdheid............................................................................................26
3. Beroep op beperkingen alleen door de vennootschap................................................................................26
4. Vertegenwoordiging bij besluit..................................................................................................................26
5. Procuratiehouder. Doorlopende volmacht aan bestuurders........................................................................27
6. Wettelijke beperkingen. Handelingen met enig aandeelhouder.................................................................27
7. Goede trouw, redelijkheid en billijkheid, misbruik van bevoegdheid........................................................28
8. Doeloverschrijding.....................................................................................................................................28
9. bekrachtiging. Zaakwaarneming................................................................................................................29
10. Onrechtmatige daad..................................................................................................................................29
11. Fout ondergeschikte, niet ondergeschikte of vertegenwoordiger.............................................................29
Jurisprudentie.................................................................................................................................30
4. Bestuur en toezicht..............................................................................................................32
Schilfgaarde H5 – Het bestuur.......................................................................................................33
1. Taak en bevoegdheid van het bestuur........................................................................................................33
2. One-tier board.............................................................................................................................................34
3. Benoeming, schorsing en ontslag...............................................................................................................34
4. Vennootschapsrechtelijke betrekking en arbeidsverhouding.....................................................................35
5. Ontslagrecht................................................................................................................................................36
Schilfgaarde H8 – Raad van Commissarissen..............................................................................36
1. Algemene taak en bevoegdheden...............................................................................................................36
2. Andere taken en bevoegdheden..................................................................................................................38
0
, 3. Samenstelling en functioneren...................................................................................................................38
4. Rechtspositie. Benoeming, schorsing en ontslag.......................................................................................39
Schilfgaarde H15 – De structuurvennootschap............................................................................39
1. Inleiding......................................................................................................................................................39
2. De criteria uit art. 2:263/153 lid 2 BW voor een grote vennootschap........................................................39
3. Opgaaf bij het handelsregister....................................................................................................................40
4. benoeming van commissarissen.................................................................................................................40
5. Bijzondere aanbevelingsrecht OR..............................................................................................................41
6. Oligargische regelingen. HVA-Socfin.......................................................................................................41
7. Schorsing en ontslag van commissarissen..................................................................................................41
8. Taak en bevoegdheid van de RvC..............................................................................................................42
9. De commissie van aandeelhouders.............................................................................................................42
10. Structuurregime in concernverhoudingen. Volledige vrijstelling............................................................42
11. Verzwakt regime......................................................................................................................................43
12. Ontheffing en vrijwillige toepassing........................................................................................................43
Jurisprudentie.................................................................................................................................44
5. Aansprakelijkheid van bestuurders en commissarissen..................................................46
Schilfgaarde H5 – Bestuur.............................................................................................................46
1. Interne aansprakelijkheid............................................................................................................................46
2. Externe aansprakelijkheid..........................................................................................................................48
3. Aansprakelijkheid in concernverhoudingen...............................................................................................49
Schilfgaarde H8 – Raad van Commissarissen..............................................................................50
1. Interne aansprakelijkheid van de RvC........................................................................................................50
2. Externe aansprakelijkheid van de RvC.......................................................................................................50
Jurisprudentie.................................................................................................................................50
6. Concernrecht.......................................................................................................................51
Van het concern H1 – inleiding......................................................................................................52
1. Concernbegrip en concernrecht..................................................................................................................52
2. Diversiteit in concernverhoudingen...........................................................................................................52
3. Motieven voor concernvorming.................................................................................................................52
4. Concerngevaren en governance dilemma’s................................................................................................53
5. Regulering van het concern........................................................................................................................53
6. Europese ontwikkelingen en de toekomst van het concernrecht................................................................53
Van het concern H2 – het wettelijk systeem en begrippenstelsel................................................53
1. Inleiding......................................................................................................................................................53
2.Groep en groepsmaatschappij – artikel 2:24b BW......................................................................................54
3. Dochtermaatschappij..................................................................................................................................55
4. Deelneming.................................................................................................................................................56
Van het concern H3 – de corporate governance van het concern...............................................57
1. Inleiding......................................................................................................................................................57
2. Top down: concernleidingsplicht...............................................................................................................57
3. Top down: governance instrumenten.........................................................................................................58
4. Bottom-up: bestuursautonomie in concernverband....................................................................................59
5. Toezicht in concern....................................................................................................................................59
6. Minderheidsaandeelhouders.......................................................................................................................59
7. Jaarrekeningenrecht...........................................................................................................60
Van Schilfgaarde H11 – Financiële verslaglegging......................................................................61
1. Inleiding......................................................................................................................................................61
2. Totstandkoming van de jaarrekening.........................................................................................................61
5. Internationale vertakking: IFRS.................................................................................................................62
6. Toelichting. Posten na balansdatum...........................................................................................................62
1
, 7. Geconsolideerde jaarrekening....................................................................................................................63
8. Aansprakelijkheidsverklaring art. 2:403....................................................................................................63
9. Winstvaststelling en bestemming...............................................................................................................64
10. Reserves en voorzieningen.......................................................................................................................64
11. Rechtspleging: wat te doen tegen de jaarrekening als je het er niet mee eens bent?................................64
12. Interne betekenis van de jaarrekening. Decharge.....................................................................................65
13. Openbaarmakingsplicht............................................................................................................................65
14. Vrijstellingen............................................................................................................................................65
Jurisprudentie.................................................................................................................................66
8. Kapitaal en vermogensbescherming..................................................................................68
Van Schilfgaarde H3 – Kapitaal en vermogen.............................................................................69
1. Kapitaal en vermogen.................................................................................................................................69
2. Kapitaal en vermogensbescherming...........................................................................................................69
3. Minimumkapitaal.......................................................................................................................................69
5. Storting in geld. Bankverklaring................................................................................................................70
6. Inbreng anders dan in geld (natura) bij oprichting.....................................................................................71
7. Inbreng in natura na de oprichting..............................................................................................................72
8. Transacties met oprichters en aandeelhouders (quasi-inbreng)..................................................................72
9. Uitkeringen aan aandeelhouders (vanaf hier gaat het over categorie-2 regels)..........................................73
10. Verkrijging van eigen aandelen door de vennootschap............................................................................74
11. Verbod financiële steun aan anderen........................................................................................................75
12. Kapitaalvermindering...............................................................................................................................76
13. Kapitaalvermeerdering.............................................................................................................................77
14. Doel van de emissie..................................................................................................................................77
Van Schilfgaarde H4 – Aandelen...................................................................................................78
1. Inleiding......................................................................................................................................................78
2. Aandelen op naam. Levering......................................................................................................................78
3. Blokkeringsregelingen................................................................................................................................79
4. Rechten en verplichtingen verbonden aan aandelen...................................................................................79
5. Aandelen aan toonder. Levering.................................................................................................................80
6. Beurshandel................................................................................................................................................80
7. Melding van zeggenschap en gebruik van voorwetenschap.......................................................................80
8. Soorten van aandelen en verwante stukken................................................................................................80
9. Vruchtgebruik en pandrecht.......................................................................................................................81
10. Beslag op aandelen...................................................................................................................................81
M.L. Lennarts, De voorgestelde regeling van uitkeringen aan aandeelhouders van een bv
nader beschouwd, WPNR nr. 6731, p. 966-975............................................................................81
1. De uitkeringstest.........................................................................................................................................81
2. Verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid van bestuurders: 2:216 lid 2 en 3..........................................82
3. Terugbetalingsplicht van de aandeelhouder...............................................................................................83
P.M. van der Zanden, Een economisch en accountancy perspectief op het nieuwe BV-recht,
meer in het bijzonder de kapitaalbescherming, WPNR nr. 6731, p. 975-980.............................83
1. Wijzigingen mbt samenbrengen van vermogen.........................................................................................83
2. Wijzigingen mbt uitkering en terugbetaling...............................................................................................83
3. Overig commentaar....................................................................................................................................84
F.J.P. van de Ingh, Certificering van aandelen, WPNR 6737, p. 3-10........................................84
1. Certificering van aandelen van een beurs NV............................................................................................84
Jurisprudentie.................................................................................................................................85
Storting op aandelen.......................................................................................................................................85
Steunverlening................................................................................................................................................87
Rechten verbonden aan aandelen...................................................................................................................87
9. Aandelen en aandeelhouderschap.....................................................................................89
2
, Doorman, Het buigzaam gelijkheidsbeginsel, Ondernemingsrecht 2002, p.199 e.v...................89
W.J.M. van Veen, Kwaliteitseisen en beperkingen aan het aandeelhouderschap WPNR6541.91
Van Veen - Vennootschapsrechtelijke doorwerking, bestuursautonomie en bestuurstaak bij
Joint Ventures na ‘Cancun’...........................................................................................................94
Van Veen – Statutair eisen en verbintenissen: een pot nat?........................................................96
3
1. Algemene inleiding: rechtsvormen en hun kenmerken: personenvennootschappen......4
Van Veen, De contractuele vennootschap.......................................................................................4
1. Inleiding........................................................................................................................................................4
2. Maatschap.....................................................................................................................................................4
3. De vennootschap onder firma.......................................................................................................................7
4. De commanditaire vennootschap.................................................................................................................9
5. De vereffening van de vennootschap niet-rechtspersoon...........................................................................10
Van Veen, Het belang van de rechtspersoon en zijn ‘raison d’être’...........................................11
Van Veen, Rechtspersoonlijkheid van de personenvennootschap..............................................13
Jurisprudentie.................................................................................................................................14
2. Stem, stemrecht en besluit..................................................................................................16
Van Schilfgaarde – Hoofdstuk 10: toetsing van besluiten...........................................................16
1. Besluit en stem...........................................................................................................................................16
2. Aantasting van de stem...............................................................................................................................16
3. Nietigheid en non-existentie. Oordeel van de voorzitter............................................................................17
4. Nietig of vernietigbaar. Orgaan..................................................................................................................17
5. Gronden van nietigheid – artikel 2:14 en 3:35 BW....................................................................................18
6. Vernietigingsgronden.................................................................................................................................19
7. Vordering tot vernietiging..........................................................................................................................20
8. Werking tegen derden.................................................................................................................................20
Jurisprudentie OR..........................................................................................................................21
Jurisprudentie aantasting van besluiten.......................................................................................22
3. Gebondenheid van de vennootschap aan derden.............................................................25
Van Schilfgaarde H 6 – Gebondenheid van de vennootschap aan derden.................................25
1. vertegenwoordiging(sbevoegdheid)...........................................................................................................25
2. Schijn van vertegenwoordigingsbevoegdheid............................................................................................26
3. Beroep op beperkingen alleen door de vennootschap................................................................................26
4. Vertegenwoordiging bij besluit..................................................................................................................26
5. Procuratiehouder. Doorlopende volmacht aan bestuurders........................................................................27
6. Wettelijke beperkingen. Handelingen met enig aandeelhouder.................................................................27
7. Goede trouw, redelijkheid en billijkheid, misbruik van bevoegdheid........................................................28
8. Doeloverschrijding.....................................................................................................................................28
9. bekrachtiging. Zaakwaarneming................................................................................................................29
10. Onrechtmatige daad..................................................................................................................................29
11. Fout ondergeschikte, niet ondergeschikte of vertegenwoordiger.............................................................29
Jurisprudentie.................................................................................................................................30
4. Bestuur en toezicht..............................................................................................................32
Schilfgaarde H5 – Het bestuur.......................................................................................................33
1. Taak en bevoegdheid van het bestuur........................................................................................................33
2. One-tier board.............................................................................................................................................34
3. Benoeming, schorsing en ontslag...............................................................................................................34
4. Vennootschapsrechtelijke betrekking en arbeidsverhouding.....................................................................35
5. Ontslagrecht................................................................................................................................................36
Schilfgaarde H8 – Raad van Commissarissen..............................................................................36
1. Algemene taak en bevoegdheden...............................................................................................................36
2. Andere taken en bevoegdheden..................................................................................................................38
0
, 3. Samenstelling en functioneren...................................................................................................................38
4. Rechtspositie. Benoeming, schorsing en ontslag.......................................................................................39
Schilfgaarde H15 – De structuurvennootschap............................................................................39
1. Inleiding......................................................................................................................................................39
2. De criteria uit art. 2:263/153 lid 2 BW voor een grote vennootschap........................................................39
3. Opgaaf bij het handelsregister....................................................................................................................40
4. benoeming van commissarissen.................................................................................................................40
5. Bijzondere aanbevelingsrecht OR..............................................................................................................41
6. Oligargische regelingen. HVA-Socfin.......................................................................................................41
7. Schorsing en ontslag van commissarissen..................................................................................................41
8. Taak en bevoegdheid van de RvC..............................................................................................................42
9. De commissie van aandeelhouders.............................................................................................................42
10. Structuurregime in concernverhoudingen. Volledige vrijstelling............................................................42
11. Verzwakt regime......................................................................................................................................43
12. Ontheffing en vrijwillige toepassing........................................................................................................43
Jurisprudentie.................................................................................................................................44
5. Aansprakelijkheid van bestuurders en commissarissen..................................................46
Schilfgaarde H5 – Bestuur.............................................................................................................46
1. Interne aansprakelijkheid............................................................................................................................46
2. Externe aansprakelijkheid..........................................................................................................................48
3. Aansprakelijkheid in concernverhoudingen...............................................................................................49
Schilfgaarde H8 – Raad van Commissarissen..............................................................................50
1. Interne aansprakelijkheid van de RvC........................................................................................................50
2. Externe aansprakelijkheid van de RvC.......................................................................................................50
Jurisprudentie.................................................................................................................................50
6. Concernrecht.......................................................................................................................51
Van het concern H1 – inleiding......................................................................................................52
1. Concernbegrip en concernrecht..................................................................................................................52
2. Diversiteit in concernverhoudingen...........................................................................................................52
3. Motieven voor concernvorming.................................................................................................................52
4. Concerngevaren en governance dilemma’s................................................................................................53
5. Regulering van het concern........................................................................................................................53
6. Europese ontwikkelingen en de toekomst van het concernrecht................................................................53
Van het concern H2 – het wettelijk systeem en begrippenstelsel................................................53
1. Inleiding......................................................................................................................................................53
2.Groep en groepsmaatschappij – artikel 2:24b BW......................................................................................54
3. Dochtermaatschappij..................................................................................................................................55
4. Deelneming.................................................................................................................................................56
Van het concern H3 – de corporate governance van het concern...............................................57
1. Inleiding......................................................................................................................................................57
2. Top down: concernleidingsplicht...............................................................................................................57
3. Top down: governance instrumenten.........................................................................................................58
4. Bottom-up: bestuursautonomie in concernverband....................................................................................59
5. Toezicht in concern....................................................................................................................................59
6. Minderheidsaandeelhouders.......................................................................................................................59
7. Jaarrekeningenrecht...........................................................................................................60
Van Schilfgaarde H11 – Financiële verslaglegging......................................................................61
1. Inleiding......................................................................................................................................................61
2. Totstandkoming van de jaarrekening.........................................................................................................61
5. Internationale vertakking: IFRS.................................................................................................................62
6. Toelichting. Posten na balansdatum...........................................................................................................62
1
, 7. Geconsolideerde jaarrekening....................................................................................................................63
8. Aansprakelijkheidsverklaring art. 2:403....................................................................................................63
9. Winstvaststelling en bestemming...............................................................................................................64
10. Reserves en voorzieningen.......................................................................................................................64
11. Rechtspleging: wat te doen tegen de jaarrekening als je het er niet mee eens bent?................................64
12. Interne betekenis van de jaarrekening. Decharge.....................................................................................65
13. Openbaarmakingsplicht............................................................................................................................65
14. Vrijstellingen............................................................................................................................................65
Jurisprudentie.................................................................................................................................66
8. Kapitaal en vermogensbescherming..................................................................................68
Van Schilfgaarde H3 – Kapitaal en vermogen.............................................................................69
1. Kapitaal en vermogen.................................................................................................................................69
2. Kapitaal en vermogensbescherming...........................................................................................................69
3. Minimumkapitaal.......................................................................................................................................69
5. Storting in geld. Bankverklaring................................................................................................................70
6. Inbreng anders dan in geld (natura) bij oprichting.....................................................................................71
7. Inbreng in natura na de oprichting..............................................................................................................72
8. Transacties met oprichters en aandeelhouders (quasi-inbreng)..................................................................72
9. Uitkeringen aan aandeelhouders (vanaf hier gaat het over categorie-2 regels)..........................................73
10. Verkrijging van eigen aandelen door de vennootschap............................................................................74
11. Verbod financiële steun aan anderen........................................................................................................75
12. Kapitaalvermindering...............................................................................................................................76
13. Kapitaalvermeerdering.............................................................................................................................77
14. Doel van de emissie..................................................................................................................................77
Van Schilfgaarde H4 – Aandelen...................................................................................................78
1. Inleiding......................................................................................................................................................78
2. Aandelen op naam. Levering......................................................................................................................78
3. Blokkeringsregelingen................................................................................................................................79
4. Rechten en verplichtingen verbonden aan aandelen...................................................................................79
5. Aandelen aan toonder. Levering.................................................................................................................80
6. Beurshandel................................................................................................................................................80
7. Melding van zeggenschap en gebruik van voorwetenschap.......................................................................80
8. Soorten van aandelen en verwante stukken................................................................................................80
9. Vruchtgebruik en pandrecht.......................................................................................................................81
10. Beslag op aandelen...................................................................................................................................81
M.L. Lennarts, De voorgestelde regeling van uitkeringen aan aandeelhouders van een bv
nader beschouwd, WPNR nr. 6731, p. 966-975............................................................................81
1. De uitkeringstest.........................................................................................................................................81
2. Verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid van bestuurders: 2:216 lid 2 en 3..........................................82
3. Terugbetalingsplicht van de aandeelhouder...............................................................................................83
P.M. van der Zanden, Een economisch en accountancy perspectief op het nieuwe BV-recht,
meer in het bijzonder de kapitaalbescherming, WPNR nr. 6731, p. 975-980.............................83
1. Wijzigingen mbt samenbrengen van vermogen.........................................................................................83
2. Wijzigingen mbt uitkering en terugbetaling...............................................................................................83
3. Overig commentaar....................................................................................................................................84
F.J.P. van de Ingh, Certificering van aandelen, WPNR 6737, p. 3-10........................................84
1. Certificering van aandelen van een beurs NV............................................................................................84
Jurisprudentie.................................................................................................................................85
Storting op aandelen.......................................................................................................................................85
Steunverlening................................................................................................................................................87
Rechten verbonden aan aandelen...................................................................................................................87
9. Aandelen en aandeelhouderschap.....................................................................................89
2
, Doorman, Het buigzaam gelijkheidsbeginsel, Ondernemingsrecht 2002, p.199 e.v...................89
W.J.M. van Veen, Kwaliteitseisen en beperkingen aan het aandeelhouderschap WPNR6541.91
Van Veen - Vennootschapsrechtelijke doorwerking, bestuursautonomie en bestuurstaak bij
Joint Ventures na ‘Cancun’...........................................................................................................94
Van Veen – Statutair eisen en verbintenissen: een pot nat?........................................................96
3
