7.1 nieuwe ideeën over samenleven
Ratio = het verstand, de rede > had grote positieve gevolgen
Rationeel optimisme = het vertrouwen dat de samenleving beter en eerlijk kan worden door gebruik
van de ratio.
Verlichte filosofen > gaan uit van vragen, bijv waarom hebben vorsten zoveel macht? Deze werden
vaak beantwoord door te verwijzen na traditie ‘het is al heel lang zo’ of religie ‘god wil het zo’.
Natuurlijke rechten = rechten die een mens vanaf zijn geboorte bezit en losstaat van de wetten die
de overheid heeft ingesteld, gelden voor ieder mens en overal.
Verlichte filosofen > dachten na over een rechtvaardige samenleving
˄ 2 Verlichte ideeën:
De trias politica bedacht door Montesquieu: scheiding van de macht in 3 delen, wetgevende macht,
uitvoerende macht en rechtgevende macht.
Het sociaal contract bedacht door John Locke: denkbeeldig verdrag tussen de mensen onderling om
een politieke samenleving of staat te vormen, > Rousseau steunde sociaal contract, maar het volk
moest altijd de hoogste macht behouden.
Franse wetenschappers Denis Diderot en Jean D’alembert stelden encyclopédie samen > zo vonden
dat onderwijs mensen zou helpen zelf na te denken.
˄ niet iedereen was blij met de inhoud encyclopedie, edelen en geestelijken voelde zich aangevallen
door de inhoud: want het bevatte veel kritiek op de voorrechten van de adel en op de positie van de
kerk en geestelijkheid.
Verlichte ideeën drongen ook door tot sommige vorsten, maar de meesten van hen hielden zich vast
aan het absolutisme de regeringsvorm van het ancien régime: benaming voor de tijd van voor de
Franse revolutie toen er nog sprake was van een standenmaatschappij en absolutisme.
Verlicht absolutisme = een regeringsvorm waarbij de vorst de absolute macht heeft, maar probeert
om zonder inspraak van het volk hervormingen door te voeren.
7.2 slavernij in de koloniën
Plantagekolonie = een overzees gebiedsdeel met grote landbouwgebieden waar slaven handels
gewassen voor de Europese markt verbouwden.
> Engelse kolonisten bouwden dit op Suriname.
Slavernij = systeem waarbij iemand eigendom is van een ander.
1667 > Suriname veroverd door Zeeuwse kapitein > plantages kwamen in handen van Zeeuwse en
Hollandse kolonisten.
Ratio = het verstand, de rede > had grote positieve gevolgen
Rationeel optimisme = het vertrouwen dat de samenleving beter en eerlijk kan worden door gebruik
van de ratio.
Verlichte filosofen > gaan uit van vragen, bijv waarom hebben vorsten zoveel macht? Deze werden
vaak beantwoord door te verwijzen na traditie ‘het is al heel lang zo’ of religie ‘god wil het zo’.
Natuurlijke rechten = rechten die een mens vanaf zijn geboorte bezit en losstaat van de wetten die
de overheid heeft ingesteld, gelden voor ieder mens en overal.
Verlichte filosofen > dachten na over een rechtvaardige samenleving
˄ 2 Verlichte ideeën:
De trias politica bedacht door Montesquieu: scheiding van de macht in 3 delen, wetgevende macht,
uitvoerende macht en rechtgevende macht.
Het sociaal contract bedacht door John Locke: denkbeeldig verdrag tussen de mensen onderling om
een politieke samenleving of staat te vormen, > Rousseau steunde sociaal contract, maar het volk
moest altijd de hoogste macht behouden.
Franse wetenschappers Denis Diderot en Jean D’alembert stelden encyclopédie samen > zo vonden
dat onderwijs mensen zou helpen zelf na te denken.
˄ niet iedereen was blij met de inhoud encyclopedie, edelen en geestelijken voelde zich aangevallen
door de inhoud: want het bevatte veel kritiek op de voorrechten van de adel en op de positie van de
kerk en geestelijkheid.
Verlichte ideeën drongen ook door tot sommige vorsten, maar de meesten van hen hielden zich vast
aan het absolutisme de regeringsvorm van het ancien régime: benaming voor de tijd van voor de
Franse revolutie toen er nog sprake was van een standenmaatschappij en absolutisme.
Verlicht absolutisme = een regeringsvorm waarbij de vorst de absolute macht heeft, maar probeert
om zonder inspraak van het volk hervormingen door te voeren.
7.2 slavernij in de koloniën
Plantagekolonie = een overzees gebiedsdeel met grote landbouwgebieden waar slaven handels
gewassen voor de Europese markt verbouwden.
> Engelse kolonisten bouwden dit op Suriname.
Slavernij = systeem waarbij iemand eigendom is van een ander.
1667 > Suriname veroverd door Zeeuwse kapitein > plantages kwamen in handen van Zeeuwse en
Hollandse kolonisten.
