Hoofdstuk 19, DNA
19.1 DNA compact verpakt in chromosomen 2
DNA 2
Chromosomen 2
Lichte en donkere gebieden in de celkern 3
Mitochondriaal DNA 3
19.2 DNA-verdubbeling 4
DNA-mutaties als gevolg van dissimilatie 4
DNA-mutaties door milieufactoren 4
Verdubbeling DNA-moleculen 4
De uiteinden van DNA-moleculen verkorten 4
DNA-mutaties tijdens DNA-replicatie 4
19.3 Onderzoek aan DNA 4
Kloneren van DNA-herstelgenen 4
Vermeerderen van DNA 4
Analyse van DNA 4
Herstellen van DNA-schade 4
19.4 Vorming polypeptideketens 5
Moleculaire boodschappers 5
Overschrijven 5
Knippen en plakken 5
Vertalen 5
19.5 Regeling genactiviteit 5
Genactiviteit bij bacteriën 5
Genactiviteit bij eukaryoten 5
Regeling in het chromatine 5
Veranderingen in de epigenetische code 5
, 19.1 DNA compact verpakt in chromosomen
DNA
DNA bevat alle informatie voor het maken van de eiwitmoleculen die nodig zijn voor het
functioneren van je lichaam. DNA bestaat uit twee lange strengen (dubbelstrengs) in een
spiraalvorm gedraaid (helix).De bouwstenen van DNA zijn deoxyribonucleotiden. DNA
bestaat uit een fosfaatgroep, suikermolecuul (deoxyribose) en een nucleïnebase
(stikstofbase). Deoxyribose heeft 5 C-atomen. het 1e, 3e en 5e C-atoom hebben een
hydroxylgroep (-OH). Zit aan het 1e C-atoom een nucleïnebase, dan
is het een deoxyribonucleoside. Zit er op het 5e C-atoom ook een
fosfaatgroep, dan is het een deoxyribonucleotide.
De fosfaatgroep op de 5e C-atoom van de deoxyribonucleotide is
verbonden met het 3e C-atoom van de volgende deoxyribonucleotide.
Het uiteinde van de streng waar een hydroxylgroep vrij blijft, is het 3’
einde. Het uiteinde van de streng waar de fosfaatgroep vrij blijft is het
5’ einde. De richting van beide strengen is tegenovergesteld. Het 5’
einde van de ene streng ligt dus naast het 3’ einde van de andere
streng. DNA bevat vier verschillende nucleïnebasen voor: Adenine (A), Cytosine(C),
Guanine (G), Thymine (T). Deze zijn verbonden door waterstofbruggen tussen A en T, en C
en G (basenparen). De volgorde van de nucleïnebasen in een gen levert de genetische
code voor een erfelijke eigenschap. Een mutatie kan leiden tot een verandering in de
genetische informatie en dus tot varianten van een gen: allelen.
Chromosomen
Een streng DNA zit gewikkeld om histonen, om te beschermen tegen
beschadiging. 146 basenparen zitten twee keer om acht histonen met een
het 9e H1-histon als ‘veiligheidsspeld’. De zure fosfaatgroepen binden met de
basische histonen. De structuur die ontstaat heet een nucleosoom. De
nucleosomen samen vormen een dik draad die een chromatinedraad heet.
Het chromatinedraad spiraliseert verder tot een chromatine. Zo past het twee
meter lange DNA in een celkern. In de profase van de mitose wikkelen de
verdubbelde chromatinedraden zich met behulp van compacte structuren tot
chromosomen. Elk chromosoom heeft een vast lengte, een vaste plaats van
het centromeer en een vast bandenpatroon. Het samenpakken van
chromatinedraden tot compacte chromosomen voorkomt dat ze met
verschillende DNA moleculen verstrikt raken en breken.
19.1 DNA compact verpakt in chromosomen 2
DNA 2
Chromosomen 2
Lichte en donkere gebieden in de celkern 3
Mitochondriaal DNA 3
19.2 DNA-verdubbeling 4
DNA-mutaties als gevolg van dissimilatie 4
DNA-mutaties door milieufactoren 4
Verdubbeling DNA-moleculen 4
De uiteinden van DNA-moleculen verkorten 4
DNA-mutaties tijdens DNA-replicatie 4
19.3 Onderzoek aan DNA 4
Kloneren van DNA-herstelgenen 4
Vermeerderen van DNA 4
Analyse van DNA 4
Herstellen van DNA-schade 4
19.4 Vorming polypeptideketens 5
Moleculaire boodschappers 5
Overschrijven 5
Knippen en plakken 5
Vertalen 5
19.5 Regeling genactiviteit 5
Genactiviteit bij bacteriën 5
Genactiviteit bij eukaryoten 5
Regeling in het chromatine 5
Veranderingen in de epigenetische code 5
, 19.1 DNA compact verpakt in chromosomen
DNA
DNA bevat alle informatie voor het maken van de eiwitmoleculen die nodig zijn voor het
functioneren van je lichaam. DNA bestaat uit twee lange strengen (dubbelstrengs) in een
spiraalvorm gedraaid (helix).De bouwstenen van DNA zijn deoxyribonucleotiden. DNA
bestaat uit een fosfaatgroep, suikermolecuul (deoxyribose) en een nucleïnebase
(stikstofbase). Deoxyribose heeft 5 C-atomen. het 1e, 3e en 5e C-atoom hebben een
hydroxylgroep (-OH). Zit aan het 1e C-atoom een nucleïnebase, dan
is het een deoxyribonucleoside. Zit er op het 5e C-atoom ook een
fosfaatgroep, dan is het een deoxyribonucleotide.
De fosfaatgroep op de 5e C-atoom van de deoxyribonucleotide is
verbonden met het 3e C-atoom van de volgende deoxyribonucleotide.
Het uiteinde van de streng waar een hydroxylgroep vrij blijft, is het 3’
einde. Het uiteinde van de streng waar de fosfaatgroep vrij blijft is het
5’ einde. De richting van beide strengen is tegenovergesteld. Het 5’
einde van de ene streng ligt dus naast het 3’ einde van de andere
streng. DNA bevat vier verschillende nucleïnebasen voor: Adenine (A), Cytosine(C),
Guanine (G), Thymine (T). Deze zijn verbonden door waterstofbruggen tussen A en T, en C
en G (basenparen). De volgorde van de nucleïnebasen in een gen levert de genetische
code voor een erfelijke eigenschap. Een mutatie kan leiden tot een verandering in de
genetische informatie en dus tot varianten van een gen: allelen.
Chromosomen
Een streng DNA zit gewikkeld om histonen, om te beschermen tegen
beschadiging. 146 basenparen zitten twee keer om acht histonen met een
het 9e H1-histon als ‘veiligheidsspeld’. De zure fosfaatgroepen binden met de
basische histonen. De structuur die ontstaat heet een nucleosoom. De
nucleosomen samen vormen een dik draad die een chromatinedraad heet.
Het chromatinedraad spiraliseert verder tot een chromatine. Zo past het twee
meter lange DNA in een celkern. In de profase van de mitose wikkelen de
verdubbelde chromatinedraden zich met behulp van compacte structuren tot
chromosomen. Elk chromosoom heeft een vast lengte, een vaste plaats van
het centromeer en een vast bandenpatroon. Het samenpakken van
chromatinedraden tot compacte chromosomen voorkomt dat ze met
verschillende DNA moleculen verstrikt raken en breken.
