New Media & Society Collegestof
College 1
Wat is nieuwe media?
Het verschil is niet inhoudelijk, maar gaat meer om het platform. Een krant op papier is oude media.
Dezelfde krant op een IPad is nieuwe media/Foto’s in fotoboek is oude media, foto’s op Instagram
nieuwe media. De vraag is waar de grens exact ligt.
Manovich’ Language of New Media (2001)
Betreft een voorstel voor waar de grens/breuklijn van nieuwe/oude media ligt. Hij noemt vijf factoren.
1.Numerieke Representatie: het basisprincipe van digitaliseren. Betreft analoge dingen omzetten in
digitale codes en nummers. Zelfs dingen zoals liften zijn ooit van analoog naar digitaal gegaan (denk
aan hoe liften formules gebruiken om te berekenen welke verdiepingen ze het eerst heen moeten.
Digitaliseren heeft veel voordelen. Denk aan digitale tv. Analoog had je maar 30 zenders door een
kabel, digitaal honderden. De kwaliteit is vaak beter en digitale informatie kan makkelijk
gemanipuleerd/bewerkt worden. Ook kan digitaal heel veel opgeslagen worden.
2. Modulariteit: wie een digitaal product maakt, bijvoorbeeld een website, kan dit doen door veel
verschillende stukken digitale informatie samen te voegen. Een website kan bijvoorbeeld tekst,
geëmbedde filmpjes, foto’s, advertenties, geluidsbestanden en allemaal andere losse dingen bevatten.
Deze kunnen makkelijk van elkaar losgemaakt worden. Een analoog product is uiteindelijk één.
3. Automatisering: zal ook in de journalistiek voor gaan komen, en komt ook al voor. Denk aan
automatisch rode ogen verwijderen op foto’s met Photoshop, of het automatisch laten opstellen van
sportverslagen. Mogelijk zal ook A.I. een rol gaan spelen en zullen in de toekomst steeds meer
artikelen door een computer geschreven worden, of in ieder geval deels.
Ook zoiets als een pushbericht is automatisering, en het automatisch opslaan van bestanden in een
cloud.
4. Transcoding: betreft de manier waarop de logica van de computer (computer meaning) steeds meer
onze eigen interpretatie van de werkelijkheid (human meaning) beïnvloedt.
(1) Algoritmes bepalen wat we zien. Als jij een foto op Instagram zet wil je dat mensen deze zien
(HM), maar door het algoritme (CM) is het mogelijk dat sommige mensen de foto niet te zien krijgen,
waardoor jouw bedoeling door een computer beïnvloed wordt.
(2) Filter Bubbles kunnen ervoor zorgen dat mensen in een digitale bubbel van een bepaalde
manier van denken vast komen te zitten. CM beïnvloed zo HM.
(3) Disinhebitie-effect: verklaart waarom mensen online zo grof zijn. Online is men namelijk
anoniem, en deze anonieme computerlogica beïnvloed wat jij echt zegt en doet (online tenminste).
(4) Omgekeerd kan ook. Siri is een computer die deels is vormgegeven om meer te lijken op een
mens.
5. Variabiliteit: dingen staan niet langer vast. Een CD speelt een album af zoals ie is vastgelegd. In de
nieuwe media, Spotify bijvoorbeeld, kun je nummers echter spelen op elke volgorde die je maar wilt.
Dit geldt ook voor beelden: op TV staat de programmering vast. Op Netflix kies je deze zelf.
Er vindt zo een individualisering van de maatschappij plaats. We kijken en luisteren en lezen niet
meer allemaal hetzelfde.
Mediaconsumptie op maat
Er zijn steeds meer platformen om de media mee te ervaren. Er is meer keuze in waar ( place shifting)
en wanneer (time shifting) de gebruiker media wil consumeren. Ook het media-aanbod verandert
(format shifting): we kunnen steeds meer formats gebruiken omdat deze beschikbaar zijn.
Door digitalisering zien we meer:
Divergentie: het gebruik van verschillende platformen om media te presenteren en te consumeren.
Je kunt je tv-serie nu kijken op tv, Netflix, YouTube, smartphone, etc.
1
, New Media & Society Collegestof
Convergentie: samenspel van nieuwe en oude technologieën. Bijvoorbeeld het lezen van een oud
medium zoals de krant op een nieuw medium zoals je smartphone.
Dualiteit: individualiseren v.s. groepsbeleving. Bevat een tegenstrijdigheid/dualiteit: mensen willen
steeds meer als individu deelnemen aan “sociale evenementen”, in plaats van als groep. Hieronder
meer.
Networked Individualism (Wellman, Deuze)
- Er bestaan steeds meer grote, losse en gefragmenteerde netwerken. Mensen zitten hier dus meer in
voor zichzelf dan voor de groep en zijn niet per se heel groepstrouw. Ze zijn ook deel van heel veel
van dit soort groepen tegelijk. Denk aan het deelnemen aan Facebookgroepen als individu, semi-
sociale platforms zoals Strava of Reddit en online games. Dit is vaak een vrij los groepsgevoel, een
groep waarin je meer voor jezelf zit dan voor andere mensen. Platformen waarop je zoiets kan ervaren
worden steeds populairder.
- Dit soort groepen hebben meestal geen echte hiërarchie en dus veel vrijheid in wat je mag doen en
zeggen.
- Grote rol voor technische vernieuwingen.
- Klassieke actoren en media hebben veel moeite met omgaan met deze dingen. Hoe kan een
mediaplatform mensen een individualistische en persoonlijke ervaring geven, maar tegelijkertijd ook
een groepsgevoel?
Disruptieve nieuwe platformen
Een platform is disruptief wanneer het de oude manier van doen op revolutionaire manier omgegooid
heeft. Denk aan online versus offline shoppen, Cd’s v.s. Spotify of TV v.s. Netflix. Maar wat zou er
werkelijk disruptief kunnen zijn voor de journalistiek?
Onzichtbaarheid van nieuwe media
De kenmerken van Manovich zorgen ervoor de nieuwe media eigenlijk perfect gemaakt zijn om alle
facetten van ons leven binnen te dringen, van media tot studies en persoonlijke communicatie.
Hierdoor zijn ze zo vanzelfsprekend geworden dat ze bijna onzichtbaar zijn. Wie staat er nog echt
bewust stil bij het gebruik van sociaal media, smartphones en dergelijken? Ze zijn allemaal enorm
normaal geworden. Naast onze levens is een heel online/social media leven ontstaan. Voor de gekste
dingen is een app (de tijd tussen weeën, bijvoorbeeld), waarmee je dingen online kan delen.
Mensen leiden een media life. De media zijn er altijd en zijn overal. We zijn altijd en overal
verbonden, waardoor dit juist onzichtbaar wordt. We leven zodoende in de media, niet met de media.
Volgens deze media maken we onze eigen ‘ik’. Het is moeilijk uit deze media-realiteit te stappen, als
je al wilt.
Er vindt zelfs een evolutie plaats op dit gebied. Smartwatches, smartglasses et cetera maken de
aanwezigheid van de onzichtbare media alleen maar sterker. Denk ook aan online vergaderingen,
vooral wanneer ze in de toekomst zelfs via een vr-bril mogelijk zullen zijn. Er wordt zelfs gewerkt
aan vr-contactlenzen.
Dit heeft grote invloed op onze maatschappij. Neem het onderwijs: hoe weet een docent nog wat
zijn leerlingen precies aan het doen zijn, nu al met smartphones, maar nog veel meer met smartglasses
of iets dergelijks. Dit kan zelfs tijdens tentamens van belang worden. Dit soort dingen kunnen dus
disruptief genoemd worden.
College 2
Cultural Convergence (Jenkins 2004)
Uitgangspunt: er zijn twee actoren in de media. Aan de ene kant heb je powerful mainstream media
(waaronder ook universiteiten, grote bedrijven etc), aan de andere kant powerful consumers (alle
consumenten samen, waardoor zij macht hebben). Door veranderende technologieën zijn deze
groepen aan het convergeren, meer in aanraking aan het komen. Powerful mainstream media is waar
de macht zit over wat we in de media te zien krijgen en wat het discours in de samenleving is. Dit is
waar de media concentration plaatsvindt: de agenda setting en de framing. De powerful consumers
2
College 1
Wat is nieuwe media?
Het verschil is niet inhoudelijk, maar gaat meer om het platform. Een krant op papier is oude media.
Dezelfde krant op een IPad is nieuwe media/Foto’s in fotoboek is oude media, foto’s op Instagram
nieuwe media. De vraag is waar de grens exact ligt.
Manovich’ Language of New Media (2001)
Betreft een voorstel voor waar de grens/breuklijn van nieuwe/oude media ligt. Hij noemt vijf factoren.
1.Numerieke Representatie: het basisprincipe van digitaliseren. Betreft analoge dingen omzetten in
digitale codes en nummers. Zelfs dingen zoals liften zijn ooit van analoog naar digitaal gegaan (denk
aan hoe liften formules gebruiken om te berekenen welke verdiepingen ze het eerst heen moeten.
Digitaliseren heeft veel voordelen. Denk aan digitale tv. Analoog had je maar 30 zenders door een
kabel, digitaal honderden. De kwaliteit is vaak beter en digitale informatie kan makkelijk
gemanipuleerd/bewerkt worden. Ook kan digitaal heel veel opgeslagen worden.
2. Modulariteit: wie een digitaal product maakt, bijvoorbeeld een website, kan dit doen door veel
verschillende stukken digitale informatie samen te voegen. Een website kan bijvoorbeeld tekst,
geëmbedde filmpjes, foto’s, advertenties, geluidsbestanden en allemaal andere losse dingen bevatten.
Deze kunnen makkelijk van elkaar losgemaakt worden. Een analoog product is uiteindelijk één.
3. Automatisering: zal ook in de journalistiek voor gaan komen, en komt ook al voor. Denk aan
automatisch rode ogen verwijderen op foto’s met Photoshop, of het automatisch laten opstellen van
sportverslagen. Mogelijk zal ook A.I. een rol gaan spelen en zullen in de toekomst steeds meer
artikelen door een computer geschreven worden, of in ieder geval deels.
Ook zoiets als een pushbericht is automatisering, en het automatisch opslaan van bestanden in een
cloud.
4. Transcoding: betreft de manier waarop de logica van de computer (computer meaning) steeds meer
onze eigen interpretatie van de werkelijkheid (human meaning) beïnvloedt.
(1) Algoritmes bepalen wat we zien. Als jij een foto op Instagram zet wil je dat mensen deze zien
(HM), maar door het algoritme (CM) is het mogelijk dat sommige mensen de foto niet te zien krijgen,
waardoor jouw bedoeling door een computer beïnvloed wordt.
(2) Filter Bubbles kunnen ervoor zorgen dat mensen in een digitale bubbel van een bepaalde
manier van denken vast komen te zitten. CM beïnvloed zo HM.
(3) Disinhebitie-effect: verklaart waarom mensen online zo grof zijn. Online is men namelijk
anoniem, en deze anonieme computerlogica beïnvloed wat jij echt zegt en doet (online tenminste).
(4) Omgekeerd kan ook. Siri is een computer die deels is vormgegeven om meer te lijken op een
mens.
5. Variabiliteit: dingen staan niet langer vast. Een CD speelt een album af zoals ie is vastgelegd. In de
nieuwe media, Spotify bijvoorbeeld, kun je nummers echter spelen op elke volgorde die je maar wilt.
Dit geldt ook voor beelden: op TV staat de programmering vast. Op Netflix kies je deze zelf.
Er vindt zo een individualisering van de maatschappij plaats. We kijken en luisteren en lezen niet
meer allemaal hetzelfde.
Mediaconsumptie op maat
Er zijn steeds meer platformen om de media mee te ervaren. Er is meer keuze in waar ( place shifting)
en wanneer (time shifting) de gebruiker media wil consumeren. Ook het media-aanbod verandert
(format shifting): we kunnen steeds meer formats gebruiken omdat deze beschikbaar zijn.
Door digitalisering zien we meer:
Divergentie: het gebruik van verschillende platformen om media te presenteren en te consumeren.
Je kunt je tv-serie nu kijken op tv, Netflix, YouTube, smartphone, etc.
1
, New Media & Society Collegestof
Convergentie: samenspel van nieuwe en oude technologieën. Bijvoorbeeld het lezen van een oud
medium zoals de krant op een nieuw medium zoals je smartphone.
Dualiteit: individualiseren v.s. groepsbeleving. Bevat een tegenstrijdigheid/dualiteit: mensen willen
steeds meer als individu deelnemen aan “sociale evenementen”, in plaats van als groep. Hieronder
meer.
Networked Individualism (Wellman, Deuze)
- Er bestaan steeds meer grote, losse en gefragmenteerde netwerken. Mensen zitten hier dus meer in
voor zichzelf dan voor de groep en zijn niet per se heel groepstrouw. Ze zijn ook deel van heel veel
van dit soort groepen tegelijk. Denk aan het deelnemen aan Facebookgroepen als individu, semi-
sociale platforms zoals Strava of Reddit en online games. Dit is vaak een vrij los groepsgevoel, een
groep waarin je meer voor jezelf zit dan voor andere mensen. Platformen waarop je zoiets kan ervaren
worden steeds populairder.
- Dit soort groepen hebben meestal geen echte hiërarchie en dus veel vrijheid in wat je mag doen en
zeggen.
- Grote rol voor technische vernieuwingen.
- Klassieke actoren en media hebben veel moeite met omgaan met deze dingen. Hoe kan een
mediaplatform mensen een individualistische en persoonlijke ervaring geven, maar tegelijkertijd ook
een groepsgevoel?
Disruptieve nieuwe platformen
Een platform is disruptief wanneer het de oude manier van doen op revolutionaire manier omgegooid
heeft. Denk aan online versus offline shoppen, Cd’s v.s. Spotify of TV v.s. Netflix. Maar wat zou er
werkelijk disruptief kunnen zijn voor de journalistiek?
Onzichtbaarheid van nieuwe media
De kenmerken van Manovich zorgen ervoor de nieuwe media eigenlijk perfect gemaakt zijn om alle
facetten van ons leven binnen te dringen, van media tot studies en persoonlijke communicatie.
Hierdoor zijn ze zo vanzelfsprekend geworden dat ze bijna onzichtbaar zijn. Wie staat er nog echt
bewust stil bij het gebruik van sociaal media, smartphones en dergelijken? Ze zijn allemaal enorm
normaal geworden. Naast onze levens is een heel online/social media leven ontstaan. Voor de gekste
dingen is een app (de tijd tussen weeën, bijvoorbeeld), waarmee je dingen online kan delen.
Mensen leiden een media life. De media zijn er altijd en zijn overal. We zijn altijd en overal
verbonden, waardoor dit juist onzichtbaar wordt. We leven zodoende in de media, niet met de media.
Volgens deze media maken we onze eigen ‘ik’. Het is moeilijk uit deze media-realiteit te stappen, als
je al wilt.
Er vindt zelfs een evolutie plaats op dit gebied. Smartwatches, smartglasses et cetera maken de
aanwezigheid van de onzichtbare media alleen maar sterker. Denk ook aan online vergaderingen,
vooral wanneer ze in de toekomst zelfs via een vr-bril mogelijk zullen zijn. Er wordt zelfs gewerkt
aan vr-contactlenzen.
Dit heeft grote invloed op onze maatschappij. Neem het onderwijs: hoe weet een docent nog wat
zijn leerlingen precies aan het doen zijn, nu al met smartphones, maar nog veel meer met smartglasses
of iets dergelijks. Dit kan zelfs tijdens tentamens van belang worden. Dit soort dingen kunnen dus
disruptief genoemd worden.
College 2
Cultural Convergence (Jenkins 2004)
Uitgangspunt: er zijn twee actoren in de media. Aan de ene kant heb je powerful mainstream media
(waaronder ook universiteiten, grote bedrijven etc), aan de andere kant powerful consumers (alle
consumenten samen, waardoor zij macht hebben). Door veranderende technologieën zijn deze
groepen aan het convergeren, meer in aanraking aan het komen. Powerful mainstream media is waar
de macht zit over wat we in de media te zien krijgen en wat het discours in de samenleving is. Dit is
waar de media concentration plaatsvindt: de agenda setting en de framing. De powerful consumers
2
