Zimbardo, Johnson, McCann
Hoofdstuk 1
Wat is psychologie:
Psyche = geest
Logos = studie
Psychologie is een breed veld, met vele specialismen, maar in wezen is psychologie
de wetenschap van gedrag en geestelijke processen.
houdt zich ook bezig met gedragingen
3 groepen psychologen:
Experimenteel psychologen (/ onderzoeks) ; psycholoog die onderzoek doet
naar elementaire psychologische processen – in tegenstelling tot een
toegepast psycholoog
- kleine groep van de 3
- voeren meeste onderzoek uit dat nieuwe psychologische kennis creëert
Docenten psychologie ; psycholoog met als primaire taak het geven van
onderwijs op bijvoorbeeld een hbo- of bacheloropleiding of aan een
universiteit
Toegepast psychologen ; psycholoog die de door experimenteel psychologen
vergaarde kennis gebruikt om problemen van mensen op te lossen
Populaire specialisaties voor toegepast psychologen:
Arbeids- en organisatiepsychologen ( A&O psychologen) :
- gespecialiseerd in aanpassingen aan de werkplek die productiviteit en
arbeidsmoraal van werknemers moeten maximaliseren
- ontwikkelen bv. Programma’s om werknemers te motiveren
Sportpsychologen:
- helpen atleten om hun prestaties en motivatie te verbeteren
Schoolpsychologen:
- deskundig op gebied van lesgeven en leren
- houden zich bezig met onderwerpen op gebied van leren, het gezin of
persoonlijke omstandigheden die schoolprestaties beïnvloeden
- diagnosticeren leer- en gedragsproblemen en adviseren leraren
Klinisch psychologen en counselors:
- helpen mensen aan te passen op sociaal en emotioneel gebied / moeilijke
keuzen maken in relaties, carrière of opleiding
Forensisch psychologen:
- wets- en rechtssysteem
- een van de nieuwe specialismen
- kunnen gevangenen in penitentiaire of tbs-inrichtingen testen om vast te
stellen of ze vrijgelaten kunnen worden of fit genoeg zijn voor de rechtbank
- ze kunnen verklaringen beoordelen
Omgevingspsychologen:
- proberen interactie met onze omgeving en het milieu te verbeteren
Gerontopsychologen:
- helpen van ouderen om hun gezondheid en welzijn te behouden en effectief
te leren omgaan met leeftijd gerelateerde problemen
Verschil psychologen en psychiaters
, Vrijwel alle psychiaters behandelen psychische stoornissen – een aantal
psychologen doet dit ook maar dan houdt de overeenkomst op
Psychiatrie is een medisch specialisme en maakt geen deel uit van
psychologie psychiaters hebben een medische opleidingen gevolgd en
hebben een gespecialiseerde opleiding
Psychiaters zien hun ‘mensen’ als patiënten met een geestelijke ‘ziekte’
Pseudopsychologie: niet-onderbouwde psychologische aannamen die als
wetenschappelijke warheden worden gepresenteerd
Kritisch denken , 6 vaardigheden
Wat is de bron?
heeft degene die de bewering doet feitelijke kennis over het onderwerp
Is de bewering redelijk of extreem?
Wat is het bewijsmateriaal?
Anekdotisch bewijsmateriaal: getuigenissen die de ervaringen van iemand of
enkele personen schetsen, mar ten onrechte voor wetenschappelijk bewijs
worden aangezien
Kan de conclusie zijn beïnvloed door bias?
- Bias: een vooroordeel, vervorming of vertekening van een situatie, meestal
op basis van persoonlijke ervaringen en waarden.
- emotionele bias: de neiging om oordelen te vellen gebaseerd op attitudes en
gevoelens, i.p.v. op een rationele analyse van het bewijsmateriaal
- confirmation bias” de neiging om informatie die niet bij je opvattingen aansluit
te negeren of te bekritiseren en om in plaats daarvan informatie te zoeken
waar je het wel mee eens bent
Worden veel voorkomende denkfouten vermeden?
Zijn voor het oplossen van het probleem verschillende invalshoeken nodig?
Moderne psychologie: 25 eeuwen geleden griekse filosofen Socrates, Plato en
Aristroles
speculeerden over bewustzijn, gekte ; stelden dat emoties het denken kan
verstoren
In dezelfde tijd werden in Aziatische en Afrikaanse samenlevingen ook
psychologische ideeën ontwikkelt
Vele eeuwen later : middeleeuws Europa ; voegde eigen ideeën aan de Griekse
filosofie toe over de geest
Zes belangrijke perspectieven domineren het snel veranderende veld van de
moderne psychologie: het biologische, cognitieve, behavioristische, whole-person-,
ontwikkelings- en socioculturele perspecties. Alle kwamen ze voor uit radicaal
nieuwe ideeën over geest en gedrag.
17e eeuw: Franse filosoof René Descartes ; stelde 1 e radicaal nieuw idee wat leidde
tot moderne psychologie : een scheiding tussen de spirituele geest en het fysieke
lichaam
wetenschappers konden voor 1e keer aantonen dat er biologische processen ten
grondslag liggen aan sensaties en eenvoudige reflexmatige gedragingen
, Descartes behoorde tot het rationalisme denken ratio ( denken enige manier
om aan wetenschap en filosofie te doen
Filosofiestroming het empirisme had veel kritiek op Descartes ze zagen het
denken als onnodig
beweren dat waarnemingen, ervaringen en experimenten enige ware bronnen van
kennis zijn
Empirist John Locke beweerde dat mens tabula rasa geboren is ( mens is bij
geboorte een onbeschreven blad dat uit ervaringen vormt)
400 jaar later : Descartes’ revolutionaire perspectief vormt de basis voor het
moderne biologische perspectief : het psychologische perspectief dat de oorzaken
van gedrag zoekt in het functioneren van de genen, de hersenen en het zenuwstelsel
en hormoonstelsel.
Nieuw vakgebied: neurowetenschap ; het vakgebied dt zich richt op het begrip van
hoe de hersenen gedachten, gevoelens, motieven, bewustzijn, herinneringen en
andere mentale processen creëren.
hierbij hoort bv. het mysterie van de wijze waarop onze ogen en hersenen
lichtgolven in beelden omzetten
Andere variant van biologische psychologie, voortgekomen uit ideeën van Charles
Darwin:
Evolutionaire psychologie: een relatief nieuw specialisme in de psychologie dat
gedrag en mentale processen beschouwt op basis van hun genetische aanpassingen
aan overleving en voorplanting
Natuurlijke selectie; tijdens dit proces evolueerden de lichamelijke kenmerken vn een
soort in de richting van de kenmerken die de best aangepaste organismen veen
voordeel gaven in de strijd om het bestaan
Tweede belangrijk idee dat vroege psychologische wetenschap vormgaf ; afkomstig
uit scheikunde : periodiek systeem ( bracht structuur een discipline van de chemie)
Wilhelm Wundt dacht dat het mogelijk was de menselijke geest op dezelfde manier
te simplificeren
Wundt deed onderzoeken naar de techniek introspectie; beschrijving van je eigen
innerlijke, bewuste ervaringen
waren eerste psychologische experimenten in de geschiedenis
Edward Titchener bracht zoektocht naar elementen van het bewustzijn (Wundt) naar
Amerika
structuralisme: historische stroming binnen de psychologie die de basisstructuren
van de geest en de gedachten trachtte te ontrafelen. Structuralisten zochten de
‘elementen’ van de bewuste ervaring
Vanaf begin was hier veel kritiek op introspectieve methode zou te subjectief zijn
Gestaltpsychologen: concentreerden zich op het geheel van onze bewustzijns
ervaringen als meer dan de som van de delen en probeerden te begrijpen hoe we
‘perceptuele gehelen’ vormen
William James zei dat de benadering veel te beperkt was psychologie zou zich
moeten richten op de functie van het bewustzijn en niet alleen op de structuur
Hoofdstuk 1
Wat is psychologie:
Psyche = geest
Logos = studie
Psychologie is een breed veld, met vele specialismen, maar in wezen is psychologie
de wetenschap van gedrag en geestelijke processen.
houdt zich ook bezig met gedragingen
3 groepen psychologen:
Experimenteel psychologen (/ onderzoeks) ; psycholoog die onderzoek doet
naar elementaire psychologische processen – in tegenstelling tot een
toegepast psycholoog
- kleine groep van de 3
- voeren meeste onderzoek uit dat nieuwe psychologische kennis creëert
Docenten psychologie ; psycholoog met als primaire taak het geven van
onderwijs op bijvoorbeeld een hbo- of bacheloropleiding of aan een
universiteit
Toegepast psychologen ; psycholoog die de door experimenteel psychologen
vergaarde kennis gebruikt om problemen van mensen op te lossen
Populaire specialisaties voor toegepast psychologen:
Arbeids- en organisatiepsychologen ( A&O psychologen) :
- gespecialiseerd in aanpassingen aan de werkplek die productiviteit en
arbeidsmoraal van werknemers moeten maximaliseren
- ontwikkelen bv. Programma’s om werknemers te motiveren
Sportpsychologen:
- helpen atleten om hun prestaties en motivatie te verbeteren
Schoolpsychologen:
- deskundig op gebied van lesgeven en leren
- houden zich bezig met onderwerpen op gebied van leren, het gezin of
persoonlijke omstandigheden die schoolprestaties beïnvloeden
- diagnosticeren leer- en gedragsproblemen en adviseren leraren
Klinisch psychologen en counselors:
- helpen mensen aan te passen op sociaal en emotioneel gebied / moeilijke
keuzen maken in relaties, carrière of opleiding
Forensisch psychologen:
- wets- en rechtssysteem
- een van de nieuwe specialismen
- kunnen gevangenen in penitentiaire of tbs-inrichtingen testen om vast te
stellen of ze vrijgelaten kunnen worden of fit genoeg zijn voor de rechtbank
- ze kunnen verklaringen beoordelen
Omgevingspsychologen:
- proberen interactie met onze omgeving en het milieu te verbeteren
Gerontopsychologen:
- helpen van ouderen om hun gezondheid en welzijn te behouden en effectief
te leren omgaan met leeftijd gerelateerde problemen
Verschil psychologen en psychiaters
, Vrijwel alle psychiaters behandelen psychische stoornissen – een aantal
psychologen doet dit ook maar dan houdt de overeenkomst op
Psychiatrie is een medisch specialisme en maakt geen deel uit van
psychologie psychiaters hebben een medische opleidingen gevolgd en
hebben een gespecialiseerde opleiding
Psychiaters zien hun ‘mensen’ als patiënten met een geestelijke ‘ziekte’
Pseudopsychologie: niet-onderbouwde psychologische aannamen die als
wetenschappelijke warheden worden gepresenteerd
Kritisch denken , 6 vaardigheden
Wat is de bron?
heeft degene die de bewering doet feitelijke kennis over het onderwerp
Is de bewering redelijk of extreem?
Wat is het bewijsmateriaal?
Anekdotisch bewijsmateriaal: getuigenissen die de ervaringen van iemand of
enkele personen schetsen, mar ten onrechte voor wetenschappelijk bewijs
worden aangezien
Kan de conclusie zijn beïnvloed door bias?
- Bias: een vooroordeel, vervorming of vertekening van een situatie, meestal
op basis van persoonlijke ervaringen en waarden.
- emotionele bias: de neiging om oordelen te vellen gebaseerd op attitudes en
gevoelens, i.p.v. op een rationele analyse van het bewijsmateriaal
- confirmation bias” de neiging om informatie die niet bij je opvattingen aansluit
te negeren of te bekritiseren en om in plaats daarvan informatie te zoeken
waar je het wel mee eens bent
Worden veel voorkomende denkfouten vermeden?
Zijn voor het oplossen van het probleem verschillende invalshoeken nodig?
Moderne psychologie: 25 eeuwen geleden griekse filosofen Socrates, Plato en
Aristroles
speculeerden over bewustzijn, gekte ; stelden dat emoties het denken kan
verstoren
In dezelfde tijd werden in Aziatische en Afrikaanse samenlevingen ook
psychologische ideeën ontwikkelt
Vele eeuwen later : middeleeuws Europa ; voegde eigen ideeën aan de Griekse
filosofie toe over de geest
Zes belangrijke perspectieven domineren het snel veranderende veld van de
moderne psychologie: het biologische, cognitieve, behavioristische, whole-person-,
ontwikkelings- en socioculturele perspecties. Alle kwamen ze voor uit radicaal
nieuwe ideeën over geest en gedrag.
17e eeuw: Franse filosoof René Descartes ; stelde 1 e radicaal nieuw idee wat leidde
tot moderne psychologie : een scheiding tussen de spirituele geest en het fysieke
lichaam
wetenschappers konden voor 1e keer aantonen dat er biologische processen ten
grondslag liggen aan sensaties en eenvoudige reflexmatige gedragingen
, Descartes behoorde tot het rationalisme denken ratio ( denken enige manier
om aan wetenschap en filosofie te doen
Filosofiestroming het empirisme had veel kritiek op Descartes ze zagen het
denken als onnodig
beweren dat waarnemingen, ervaringen en experimenten enige ware bronnen van
kennis zijn
Empirist John Locke beweerde dat mens tabula rasa geboren is ( mens is bij
geboorte een onbeschreven blad dat uit ervaringen vormt)
400 jaar later : Descartes’ revolutionaire perspectief vormt de basis voor het
moderne biologische perspectief : het psychologische perspectief dat de oorzaken
van gedrag zoekt in het functioneren van de genen, de hersenen en het zenuwstelsel
en hormoonstelsel.
Nieuw vakgebied: neurowetenschap ; het vakgebied dt zich richt op het begrip van
hoe de hersenen gedachten, gevoelens, motieven, bewustzijn, herinneringen en
andere mentale processen creëren.
hierbij hoort bv. het mysterie van de wijze waarop onze ogen en hersenen
lichtgolven in beelden omzetten
Andere variant van biologische psychologie, voortgekomen uit ideeën van Charles
Darwin:
Evolutionaire psychologie: een relatief nieuw specialisme in de psychologie dat
gedrag en mentale processen beschouwt op basis van hun genetische aanpassingen
aan overleving en voorplanting
Natuurlijke selectie; tijdens dit proces evolueerden de lichamelijke kenmerken vn een
soort in de richting van de kenmerken die de best aangepaste organismen veen
voordeel gaven in de strijd om het bestaan
Tweede belangrijk idee dat vroege psychologische wetenschap vormgaf ; afkomstig
uit scheikunde : periodiek systeem ( bracht structuur een discipline van de chemie)
Wilhelm Wundt dacht dat het mogelijk was de menselijke geest op dezelfde manier
te simplificeren
Wundt deed onderzoeken naar de techniek introspectie; beschrijving van je eigen
innerlijke, bewuste ervaringen
waren eerste psychologische experimenten in de geschiedenis
Edward Titchener bracht zoektocht naar elementen van het bewustzijn (Wundt) naar
Amerika
structuralisme: historische stroming binnen de psychologie die de basisstructuren
van de geest en de gedachten trachtte te ontrafelen. Structuralisten zochten de
‘elementen’ van de bewuste ervaring
Vanaf begin was hier veel kritiek op introspectieve methode zou te subjectief zijn
Gestaltpsychologen: concentreerden zich op het geheel van onze bewustzijns
ervaringen als meer dan de som van de delen en probeerden te begrijpen hoe we
‘perceptuele gehelen’ vormen
William James zei dat de benadering veel te beperkt was psychologie zou zich
moeten richten op de functie van het bewustzijn en niet alleen op de structuur
