Samenvatting kennislijn de gemeenschap.
College 1.1.
Leerdoel 1: je kent het autonome en zorgende mensbeeld en de mensbeelden van Hobbes en
Rousseau.
Leerdoel 2: je kunt verschillende doelen van het sociaal werk omschrijven.
Leerdoel 3: je weet dat wetenschappelijke disciplines binnen het sociaal werk belangrijk zijn.
Samenlevingstheorie -> concepten uit de sociologie, filosofie en recht.
Filosofie is liefde voor wijsheid.
De filosofie stelt vragen daar waar iets vanzelfsprekend lijkt. Filosofie blijft onderzoeken naar het
onbekende. Je blijven verwonderen is daar van belang.
1. Nadenken over hoe je de samenleving het beste kan inrichten.
2. Nadenken over wat goed hulpverlenen is.
3. Nadenken over normen en waarden.
Sociologie
Sociologie is een wetenschap die zich bezig houdt met het verklaren van gedrag van individuen en
groepen van mensen vanuit de maatschappelijke invloeden die ze ondergaan.
Recht
Recht is de verzamelnaam voor alle regels die er bestaan. In de regels staat wat je wel en niet mag
doen. Soms staat er ook op wat voor manier je iets mag doen. Sommige regels zijn opgenomen in
wetten.
Het recht is een weergave van normen uit de samenleving.
De opdracht van de sociaal werker.
- Sociaal werker, werkt ten behoeve van de samenleving.
- De taak van een sociaal werker is omschreven in een maatschappelijke opdracht. Dat wil zeggen: de
taak die de sociaal werker volgens het werkveld én de samenleving heeft.
- Deze opdracht is internationaal hetzelfde en vastgesteld door IFSW (International federation of
social workers).
In de opdracht voor de sociaal werker staat:
- Hoe hij met cliënten om moet gaan.
- Volgens welke waardes hij moet werken.
- Welke eisen de samenleving aan een sociaal werker stelt.
De opdracht van de sociaal werker.
Sociaal werker werkt ten behoeve van de samenleving.
De taak van de sociaal werker is omschreven in een maatschappelijke opdracht. Dat wil zeggen : de
taak die de sociaal werker volgens het werkveld en de samenleving heeft.
Leidend is de definitie van het sociaal werk zoals vastgesteld in 2014 in het IFSW
Belangrijkste kenmerk social work is het welzijn vergroten van de individu in relatie met de
samenleving waarin die zich bevindt.
1
,Global definition.
i. Sociaal werk is een praktijk-gebaseerd beroep en een academische discipline die sociale
verandering en ontwikkeling, sociale cohesie, empowerment en bevrijding van mensen
bevordert.
ii. Principes van sociale rechtvaardigheid, mensenrechten, collectieve verantwoordelijkheid en
respect voor diversiteit staan centraal in het sociaal werk.
iii. Onderbouwd door sociaalwerktheorieën, sociale wetenschappen, menswetenschappen en
inheemse en lokale vormen van kennis, engageert sociaal werk mensen en structuren om
levensuitdagingen en problemen aan te pakken en welzijn te bevorderen.
Werkzaamheden sociaal werk.
Wat doet een sociaal werker allemaal.
Rehabilitatie is een vorm van hulpverlening aan mensen met (langdurige) psychiatrische
problemen. Het doel is mensen te ondersteunen in hun herstelproces en bij hun deelname
aan de samenleving. De wensen en behoeften van cliënten komen centraal te staan. Het gaat
om hun kwaliteit van leven. Er wordt gestreefd naar zo weinig professionele ondersteuning
als mogelijk. Rehabilitatie was in de jaren ’90 een belangrijke vernieuwing in de zorg.
Er wordt niet alleen naar de beperkingen van een cliënt gekeken maar vooral naar de
mogelijkheden.
Sociaal collectivisme. De sociaal-collectieve benadering richt zich op het verbeteren van de
maatschappelijke positie van de meest onderdrukte en achtergestelde groepen. Bijvoorbeeld
door groepen te helpen emanciperen of door de samenleving te veranderen. De sociaal-
collectieve benadering richt zich op het verbeteren van de maatschappelijke positie van de
meest onderdrukte en achtergestelde groepen. De benadering kende in de jaren 70 zijn
hoogtepunt.
Individueel reformisme. Wat heeft de individu nodig en wat hebben wij te bieden. In deze
benadering wordt sociaal werk gezien als een vorm van dienstverlening aan de cliënt. Gericht
op aanbod (weinig vraaggericht).
Het veranderen van de maatschappij is niet aan de orde (meer gericht op behoud).
Individuele benadering van de cliënt is een uitgangspunt. Bijv. individuele
schuldhulpverlening.
Lebensweltorientierung. Stelt de leefwereld van de client centraal (die liebenswelt). Welke
problemen zich voordoen in het alledaagse bestaan (der Alltag). Stimuleert de
zelfredzaamheid van de client zodat deze goed kan functioneren in het alledaagse bestaan.
Mensenrechtprofession. Vanuit deze opvatting kunnen drie centrale opdrachten voor het
sociaal werk worden benoemd.
1. Bescherming van personen tegen schendingen van hun rechten.
2. Verzetten tegen systematische schendingen van mensenrechten.
3. Mensenrechteneducatie en er voor zorgen dat instanties deze rechten waarborgen.
2
,College 1.2.
De taak van de sociaal werker staat centraal.
Leerdoel 1: je kent het autonome en zorgende mensbeeld en de mensbeelden van Hobbes en
Rousseau.
Leerdoel 2: je kunt verschillende doelen van het sociaal werk omschrijven.
Leerdoel 3: je weet dat wetenschappelijke disciplines binnen het sociaal werk belangrijk zijn.
Mensbeeld -> idee/voorstelling van een mens-zijn. Je kunt niet zeggen dit is de mens, maar je kunt
wel zeggen hoe jij de mens ziet. Het is jouw beeld van de mens.
Er zijn twee heersende mensbeelden.
Autonoom betekend zelfstandig. Autonomos betekend zelfwetgeving.
- Autonoom mensbeeld -> uitgangspunten: VVD
Mensen zelfstandig en vrij zijn en over hun eigen leven kunnen beslissen.
Vrijheid belangrijker is dan solidariteit.
Mensen verantwoordelijk zijn voor hun handelen.
Grootste bedreiging voor mensen met een autonoom mensbeeld: inmenging in de bestaansvrijheid
- Zorgend mensbeeld -> uitgangspunten: SP
Mensen sociaal en relationeel zijn. Ze zijn betrokken bij elkaar.
De zorg voor jezelf en voor elkaar staat centraal.
De context is essentieel.
De grootste bedreiging is: verlaten worden. Je bent altijd in relatie met en altijd afhankelijk van
elkaar dus is het niet voorstelbaar dat je niemand om je heen hebt.
Relationele autonomie is een combinatie tussen autonoom en zorgend.
Relationele autonomie betekent:
De mens is een zelfstandig individu, belangrijk dat iemand zijn eigen keuzes kan maken. Maar het is
ook belangrijk dat er rekening wordt gehouden met elkaar en dat we zorgen voor elkaar.
Regie voeren over je leven, gebonden aan de grenzen van je sociale, lichamelijke en geestelijke staat
van zijn. Daarvoor is interactie en afstemming met anderen, je familie, vrienden, maar bijvoorbeeld
ook de arts die je ontmoet tijdens je ziekte onontbeerlijk.
Thomas Hobbes
De mens is van nature slecht. We willen altijd meer.
Jaloezie, strijd en streven naar zelfbehoud in combinatie met schaarste leiden tot een oorlog van
allen tegen allen.
We worden elkaars vijanden, door de gelijke kans onze doelen te verwezenlijken.
Niemand is te vertrouwen.
Oplossing: sociaal contract (om veiligheid te garanderen). In een sociaal contract stel je wetten en
regels op waaraan iedereen zich aan dient te houden om zo de veiligheid te kunnen garanderen. Dus
we offeren een stuk op van onze vrijheid zodat mensen zichzelf goed gedrag kunnen aanleren door
zich te houden aan de regels. (Coronaboetes)
Jean-Jacques Rousseau
De mens is van nature goed.
De oorspronkelijke mens is vrij (van regels), onafhankelijk van anderen. Er is geen maatschappelijke
ongelijkheid.
3
, De maatschappij verpest de mens (bezit, regels & wetten). Heb je een coronaboete nodig om te
doen wat goed is?
De mens is een (sociaal) gevoelswezen. Medelijden is een ‘oorspronkelijke deugd.
Garantie van vrijheid? Sociaal contract: de algemene wil. We moeten met ons allen nadenken over
wat goed is om te doen en daarbij rekening houden met elkaar.
4
College 1.1.
Leerdoel 1: je kent het autonome en zorgende mensbeeld en de mensbeelden van Hobbes en
Rousseau.
Leerdoel 2: je kunt verschillende doelen van het sociaal werk omschrijven.
Leerdoel 3: je weet dat wetenschappelijke disciplines binnen het sociaal werk belangrijk zijn.
Samenlevingstheorie -> concepten uit de sociologie, filosofie en recht.
Filosofie is liefde voor wijsheid.
De filosofie stelt vragen daar waar iets vanzelfsprekend lijkt. Filosofie blijft onderzoeken naar het
onbekende. Je blijven verwonderen is daar van belang.
1. Nadenken over hoe je de samenleving het beste kan inrichten.
2. Nadenken over wat goed hulpverlenen is.
3. Nadenken over normen en waarden.
Sociologie
Sociologie is een wetenschap die zich bezig houdt met het verklaren van gedrag van individuen en
groepen van mensen vanuit de maatschappelijke invloeden die ze ondergaan.
Recht
Recht is de verzamelnaam voor alle regels die er bestaan. In de regels staat wat je wel en niet mag
doen. Soms staat er ook op wat voor manier je iets mag doen. Sommige regels zijn opgenomen in
wetten.
Het recht is een weergave van normen uit de samenleving.
De opdracht van de sociaal werker.
- Sociaal werker, werkt ten behoeve van de samenleving.
- De taak van een sociaal werker is omschreven in een maatschappelijke opdracht. Dat wil zeggen: de
taak die de sociaal werker volgens het werkveld én de samenleving heeft.
- Deze opdracht is internationaal hetzelfde en vastgesteld door IFSW (International federation of
social workers).
In de opdracht voor de sociaal werker staat:
- Hoe hij met cliënten om moet gaan.
- Volgens welke waardes hij moet werken.
- Welke eisen de samenleving aan een sociaal werker stelt.
De opdracht van de sociaal werker.
Sociaal werker werkt ten behoeve van de samenleving.
De taak van de sociaal werker is omschreven in een maatschappelijke opdracht. Dat wil zeggen : de
taak die de sociaal werker volgens het werkveld en de samenleving heeft.
Leidend is de definitie van het sociaal werk zoals vastgesteld in 2014 in het IFSW
Belangrijkste kenmerk social work is het welzijn vergroten van de individu in relatie met de
samenleving waarin die zich bevindt.
1
,Global definition.
i. Sociaal werk is een praktijk-gebaseerd beroep en een academische discipline die sociale
verandering en ontwikkeling, sociale cohesie, empowerment en bevrijding van mensen
bevordert.
ii. Principes van sociale rechtvaardigheid, mensenrechten, collectieve verantwoordelijkheid en
respect voor diversiteit staan centraal in het sociaal werk.
iii. Onderbouwd door sociaalwerktheorieën, sociale wetenschappen, menswetenschappen en
inheemse en lokale vormen van kennis, engageert sociaal werk mensen en structuren om
levensuitdagingen en problemen aan te pakken en welzijn te bevorderen.
Werkzaamheden sociaal werk.
Wat doet een sociaal werker allemaal.
Rehabilitatie is een vorm van hulpverlening aan mensen met (langdurige) psychiatrische
problemen. Het doel is mensen te ondersteunen in hun herstelproces en bij hun deelname
aan de samenleving. De wensen en behoeften van cliënten komen centraal te staan. Het gaat
om hun kwaliteit van leven. Er wordt gestreefd naar zo weinig professionele ondersteuning
als mogelijk. Rehabilitatie was in de jaren ’90 een belangrijke vernieuwing in de zorg.
Er wordt niet alleen naar de beperkingen van een cliënt gekeken maar vooral naar de
mogelijkheden.
Sociaal collectivisme. De sociaal-collectieve benadering richt zich op het verbeteren van de
maatschappelijke positie van de meest onderdrukte en achtergestelde groepen. Bijvoorbeeld
door groepen te helpen emanciperen of door de samenleving te veranderen. De sociaal-
collectieve benadering richt zich op het verbeteren van de maatschappelijke positie van de
meest onderdrukte en achtergestelde groepen. De benadering kende in de jaren 70 zijn
hoogtepunt.
Individueel reformisme. Wat heeft de individu nodig en wat hebben wij te bieden. In deze
benadering wordt sociaal werk gezien als een vorm van dienstverlening aan de cliënt. Gericht
op aanbod (weinig vraaggericht).
Het veranderen van de maatschappij is niet aan de orde (meer gericht op behoud).
Individuele benadering van de cliënt is een uitgangspunt. Bijv. individuele
schuldhulpverlening.
Lebensweltorientierung. Stelt de leefwereld van de client centraal (die liebenswelt). Welke
problemen zich voordoen in het alledaagse bestaan (der Alltag). Stimuleert de
zelfredzaamheid van de client zodat deze goed kan functioneren in het alledaagse bestaan.
Mensenrechtprofession. Vanuit deze opvatting kunnen drie centrale opdrachten voor het
sociaal werk worden benoemd.
1. Bescherming van personen tegen schendingen van hun rechten.
2. Verzetten tegen systematische schendingen van mensenrechten.
3. Mensenrechteneducatie en er voor zorgen dat instanties deze rechten waarborgen.
2
,College 1.2.
De taak van de sociaal werker staat centraal.
Leerdoel 1: je kent het autonome en zorgende mensbeeld en de mensbeelden van Hobbes en
Rousseau.
Leerdoel 2: je kunt verschillende doelen van het sociaal werk omschrijven.
Leerdoel 3: je weet dat wetenschappelijke disciplines binnen het sociaal werk belangrijk zijn.
Mensbeeld -> idee/voorstelling van een mens-zijn. Je kunt niet zeggen dit is de mens, maar je kunt
wel zeggen hoe jij de mens ziet. Het is jouw beeld van de mens.
Er zijn twee heersende mensbeelden.
Autonoom betekend zelfstandig. Autonomos betekend zelfwetgeving.
- Autonoom mensbeeld -> uitgangspunten: VVD
Mensen zelfstandig en vrij zijn en over hun eigen leven kunnen beslissen.
Vrijheid belangrijker is dan solidariteit.
Mensen verantwoordelijk zijn voor hun handelen.
Grootste bedreiging voor mensen met een autonoom mensbeeld: inmenging in de bestaansvrijheid
- Zorgend mensbeeld -> uitgangspunten: SP
Mensen sociaal en relationeel zijn. Ze zijn betrokken bij elkaar.
De zorg voor jezelf en voor elkaar staat centraal.
De context is essentieel.
De grootste bedreiging is: verlaten worden. Je bent altijd in relatie met en altijd afhankelijk van
elkaar dus is het niet voorstelbaar dat je niemand om je heen hebt.
Relationele autonomie is een combinatie tussen autonoom en zorgend.
Relationele autonomie betekent:
De mens is een zelfstandig individu, belangrijk dat iemand zijn eigen keuzes kan maken. Maar het is
ook belangrijk dat er rekening wordt gehouden met elkaar en dat we zorgen voor elkaar.
Regie voeren over je leven, gebonden aan de grenzen van je sociale, lichamelijke en geestelijke staat
van zijn. Daarvoor is interactie en afstemming met anderen, je familie, vrienden, maar bijvoorbeeld
ook de arts die je ontmoet tijdens je ziekte onontbeerlijk.
Thomas Hobbes
De mens is van nature slecht. We willen altijd meer.
Jaloezie, strijd en streven naar zelfbehoud in combinatie met schaarste leiden tot een oorlog van
allen tegen allen.
We worden elkaars vijanden, door de gelijke kans onze doelen te verwezenlijken.
Niemand is te vertrouwen.
Oplossing: sociaal contract (om veiligheid te garanderen). In een sociaal contract stel je wetten en
regels op waaraan iedereen zich aan dient te houden om zo de veiligheid te kunnen garanderen. Dus
we offeren een stuk op van onze vrijheid zodat mensen zichzelf goed gedrag kunnen aanleren door
zich te houden aan de regels. (Coronaboetes)
Jean-Jacques Rousseau
De mens is van nature goed.
De oorspronkelijke mens is vrij (van regels), onafhankelijk van anderen. Er is geen maatschappelijke
ongelijkheid.
3
, De maatschappij verpest de mens (bezit, regels & wetten). Heb je een coronaboete nodig om te
doen wat goed is?
De mens is een (sociaal) gevoelswezen. Medelijden is een ‘oorspronkelijke deugd.
Garantie van vrijheid? Sociaal contract: de algemene wil. We moeten met ons allen nadenken over
wat goed is om te doen en daarbij rekening houden met elkaar.
4
