Leerdoelen in samenvatting bij thema PLANTEN
Leerdoel 1:
1. Wat is een meristeem?
Het deel van de plant dat verantwoordelijk is voor de groei van de plant. Hier bevinden zich
cellen die zich delen.
2. Waar bevindt zich meristeem?
In de toppen van de wortels en stengels, in knoppen en in jonge bladeren, dit worden
groeipunten genoemd.
3. Hoe ontstaat dikte groei bij houtachtige planten? (zie ook stencil opdracht)
Diktegroei vindt vooral plaats in een ringvormig meristeem dat het cambium heet. Naar
binnen toe vormt het cambium houtcellen en naar buiten toe bastcellen. Houtvaten
ontstaan uit boven elkaar gelegen houtcellen.
4. Hoe ontstaan jaarringen? (zie ook powerpoint)
In het voorjaar ontstaan wijde houtvaten met dunne wanden, voorjaarshout, die veel water
en opgeloste stoffen kunnen vervoeren. In de zomer ontstaan steeds nauwere houtvaten
met steeds dikkere wanden, zomerhout.
5. Wat is voorjaarshout?
Voorjaarshout is hout met wijde houtvaten en dunne wanden dat veel water en opgeloste
stoffen kunnen vervoeren.
6. Wat is zomerhout?
Hout met nauwere houtvaten en dikke wanden.
7. Wat is een jaargrens?
De scherpe overgang tussen het donkere zomerhout en het lichte voorjaarshout is de
jaargrens.
Leerdoel 2:
1. Wat wordt er vervoerd in houtvaten en waarheen?
De houtvaten vervoeren vooral water en zouten van de wortels naar de stengels en
bladeren. Dit is de anorganische sapstroom.
2. Wat wordt er vervoerd in bastvaten en waarheen?
De bastvaten vervoeren water en assimilatieproducten van bladeren naar alle delen van de
plant, de organische sapstroom.
3. Wat is worteldruk?
Het water met opgeloste mineralen beweegt van de wortelhaar door de permeabele
celwand. Dan komt dit water de endodermis cellen tegen Door het bandje van Caspary kan
het water met opgeloste mineralen niet meer door de celwanden bewegen en moet het dus
wel door de semi-permeabele celmembraan. Deze is alleen doordringbaar voor water. Het
celmembraan transporteert actief mineralen van de wortelschors naar de centrale cilinder.
Hierdoor gaat de osmotische waarde in de centrale cilinder omhoog. Hierdoor wordt er
passief water naar de centrale cilinder getransporteerd. Het bandje van Caspary zorgt
ervoor dat het water niet meer terugstroomt. Het water met opgeloste stoffen wordt verder
het houtvaten ingeduwd en hierdoor stijgt het. Dit verschijnsel heet worteldruk.
4. Wat is het waterpotentiaal? Geef ook de formule. (zie ook powerpoint)
, De verplaatsing van water in planten en dieren wordt verklaard en bepaald met het water
waterpotentiaal. Het waterpotentiaal is afhankelijk van het osmotisch potentiaal en het
turgordruk.
5. Welke drie processen zorgen voor watertransport in de houtvaten omhoog?
- Watermoleculen trekken elkaar aan door middel van cohesiekrachten. De
watermoleculen trekken aan de houtvaat-wand door middel van adhesiekrachten.
Deze zorgen ervoor dat het water als een kralenketting omhoog beweegt.
- Door verdamping van water uit de bladcellen wordt water aangezogen uit de
houtvaten. Er wordt van bovenaf aan de kralenketting getrokken en hierdoor
bewegen alle watermoleculen naar boven.
- Van beneden af duwt de worteldruk de watermoleculen omhoog.
6. Wat wordt er vervoerd in de bastvaten? Van waar naar waar? Geef voorbeelden.
Bastvaten transporteren organische producten van de fotosynthese, mineralen en
hormonen door de plant.
- De stroom gaat van een suikerbron naar plaatsen waar de suiker nodig is of naar een
opslagweefsel.
- Voorbeelden van suikerbronnen zijn bladeren, stengels, wortels, bollen en knollen.
- Voorbeelden van opslagweefsel zijn wortels, bollen en knollen.
Leerdoel 3:
1. Wat is de functie van huidmondjes (3)?
- Via huidmondjes gaat koolstofdioxide naar binnen en gaan waterdamp en zuurstof
naar buiten.
- Waterverlies kan worden beperkt door de huidmondjes te sluiten.
2. Hoe vindt diffusie plaats bij de drie organen van de plant?
- In bladeren via huidmondjes, luchtholten en intercellulaire ruimten
- In jonge stengels en wortels via de epidermis
- In kruidachtige stengels via huidmondjes.
Leerdoel 4:
1. Hoe kan met een experiment de fotosynthese activiteit worden bepaald? (zie ook
powerpoint)
In het donker wordt de mate van dissimilatie bepaald door het aantal zuurstof dat wordt
opgenomen uit de lucht in een afgesloten ruimte. Vervolgens wordt er een lamp aangezet
waardoor de fotosynthese van start gaat. Vervolgens bepaal je het aantal zuurstof dat is
opgenomen/afgestaan in de afgesloten ruimte. Dan doe je; Tweede getal+Eerste getal;
Mate van fotosynthese.
2. Wat is de definitie van “beperkende factor”? Geef een voorbeeld van beperkende
factor voor fotosynthese.
De factor die het minst gunstig is. Als bijvoorbeeld bij een toenemende hoeveelheid licht de
fotosynthese toeneemt, dan is licht de beperkende factor voor de fotosynthese.
Leerdoel 5:
1. Hoe vindt opslag van suikers in de plant plaats?
Glucose wordt omgezet in andere koolhydraten en in eiwitten en vetten.
- Zetmeel wordt overdag tijdelijk in bladeren opgeslagen.
Leerdoel 1:
1. Wat is een meristeem?
Het deel van de plant dat verantwoordelijk is voor de groei van de plant. Hier bevinden zich
cellen die zich delen.
2. Waar bevindt zich meristeem?
In de toppen van de wortels en stengels, in knoppen en in jonge bladeren, dit worden
groeipunten genoemd.
3. Hoe ontstaat dikte groei bij houtachtige planten? (zie ook stencil opdracht)
Diktegroei vindt vooral plaats in een ringvormig meristeem dat het cambium heet. Naar
binnen toe vormt het cambium houtcellen en naar buiten toe bastcellen. Houtvaten
ontstaan uit boven elkaar gelegen houtcellen.
4. Hoe ontstaan jaarringen? (zie ook powerpoint)
In het voorjaar ontstaan wijde houtvaten met dunne wanden, voorjaarshout, die veel water
en opgeloste stoffen kunnen vervoeren. In de zomer ontstaan steeds nauwere houtvaten
met steeds dikkere wanden, zomerhout.
5. Wat is voorjaarshout?
Voorjaarshout is hout met wijde houtvaten en dunne wanden dat veel water en opgeloste
stoffen kunnen vervoeren.
6. Wat is zomerhout?
Hout met nauwere houtvaten en dikke wanden.
7. Wat is een jaargrens?
De scherpe overgang tussen het donkere zomerhout en het lichte voorjaarshout is de
jaargrens.
Leerdoel 2:
1. Wat wordt er vervoerd in houtvaten en waarheen?
De houtvaten vervoeren vooral water en zouten van de wortels naar de stengels en
bladeren. Dit is de anorganische sapstroom.
2. Wat wordt er vervoerd in bastvaten en waarheen?
De bastvaten vervoeren water en assimilatieproducten van bladeren naar alle delen van de
plant, de organische sapstroom.
3. Wat is worteldruk?
Het water met opgeloste mineralen beweegt van de wortelhaar door de permeabele
celwand. Dan komt dit water de endodermis cellen tegen Door het bandje van Caspary kan
het water met opgeloste mineralen niet meer door de celwanden bewegen en moet het dus
wel door de semi-permeabele celmembraan. Deze is alleen doordringbaar voor water. Het
celmembraan transporteert actief mineralen van de wortelschors naar de centrale cilinder.
Hierdoor gaat de osmotische waarde in de centrale cilinder omhoog. Hierdoor wordt er
passief water naar de centrale cilinder getransporteerd. Het bandje van Caspary zorgt
ervoor dat het water niet meer terugstroomt. Het water met opgeloste stoffen wordt verder
het houtvaten ingeduwd en hierdoor stijgt het. Dit verschijnsel heet worteldruk.
4. Wat is het waterpotentiaal? Geef ook de formule. (zie ook powerpoint)
, De verplaatsing van water in planten en dieren wordt verklaard en bepaald met het water
waterpotentiaal. Het waterpotentiaal is afhankelijk van het osmotisch potentiaal en het
turgordruk.
5. Welke drie processen zorgen voor watertransport in de houtvaten omhoog?
- Watermoleculen trekken elkaar aan door middel van cohesiekrachten. De
watermoleculen trekken aan de houtvaat-wand door middel van adhesiekrachten.
Deze zorgen ervoor dat het water als een kralenketting omhoog beweegt.
- Door verdamping van water uit de bladcellen wordt water aangezogen uit de
houtvaten. Er wordt van bovenaf aan de kralenketting getrokken en hierdoor
bewegen alle watermoleculen naar boven.
- Van beneden af duwt de worteldruk de watermoleculen omhoog.
6. Wat wordt er vervoerd in de bastvaten? Van waar naar waar? Geef voorbeelden.
Bastvaten transporteren organische producten van de fotosynthese, mineralen en
hormonen door de plant.
- De stroom gaat van een suikerbron naar plaatsen waar de suiker nodig is of naar een
opslagweefsel.
- Voorbeelden van suikerbronnen zijn bladeren, stengels, wortels, bollen en knollen.
- Voorbeelden van opslagweefsel zijn wortels, bollen en knollen.
Leerdoel 3:
1. Wat is de functie van huidmondjes (3)?
- Via huidmondjes gaat koolstofdioxide naar binnen en gaan waterdamp en zuurstof
naar buiten.
- Waterverlies kan worden beperkt door de huidmondjes te sluiten.
2. Hoe vindt diffusie plaats bij de drie organen van de plant?
- In bladeren via huidmondjes, luchtholten en intercellulaire ruimten
- In jonge stengels en wortels via de epidermis
- In kruidachtige stengels via huidmondjes.
Leerdoel 4:
1. Hoe kan met een experiment de fotosynthese activiteit worden bepaald? (zie ook
powerpoint)
In het donker wordt de mate van dissimilatie bepaald door het aantal zuurstof dat wordt
opgenomen uit de lucht in een afgesloten ruimte. Vervolgens wordt er een lamp aangezet
waardoor de fotosynthese van start gaat. Vervolgens bepaal je het aantal zuurstof dat is
opgenomen/afgestaan in de afgesloten ruimte. Dan doe je; Tweede getal+Eerste getal;
Mate van fotosynthese.
2. Wat is de definitie van “beperkende factor”? Geef een voorbeeld van beperkende
factor voor fotosynthese.
De factor die het minst gunstig is. Als bijvoorbeeld bij een toenemende hoeveelheid licht de
fotosynthese toeneemt, dan is licht de beperkende factor voor de fotosynthese.
Leerdoel 5:
1. Hoe vindt opslag van suikers in de plant plaats?
Glucose wordt omgezet in andere koolhydraten en in eiwitten en vetten.
- Zetmeel wordt overdag tijdelijk in bladeren opgeslagen.
