Ontwikkelingspsychologie
H8
De fysieke ontwikkeling in de peuter- en kleutertijd
Lichaam: een peuter van 2 weegt gemiddeld in het Westen 11,5 tot 13,5 en is ruim 90cm.
Peuters en kleuters groeien gestaag: tegen de tijd dat ze zes jaar zijn wegen ze gemiddeld
iets meer dan 20 kilo en zijn ze 117cm.
Veranderingen lichaamsvorm- en structuur: in de kleutertijd verliezen jongens en meisjes
hun mollige en ronde vormen en worden ze slanker. Tegen de tijd dat kinderen een jaar of 6
zijn, komen hun verhoudingen grotendeels overeen met die van volwassenen. De omvang
van hun spieren neemt toe en de botten worden steviger.
De buis van Eustachius: de buis die geluiden van het externe deel van het oor naar het
interne deel van geleidt en die bij de geboorte bijna horizontaal lag, komt meer in een hoek
te liggen. Deze verandering leidt soms tot een toename van oorpijn in de kleuterjaren.
Myeline: een beschermlaag om delen van neuronen. Hierdoor wordt de transmissie van
elektrische impulsen door de hersencellen versneld en het gewicht van de hersenen neemt
toe.
Lateralisatie: het proces waarbij bepaalde functies eerder hun plek vinden in de ene
hersenhelft dan in de andere.
Linkerhersenhelft: taken waarvoor verbale communicatie nodig is, zoals praten lezen en
denken.
Rechterhersenhelft: non verbale gebieden zoals ruimtelijk inzicht, herkenning van patronen
en tekeningen, muziek en emotionele uitingen.
Linkshandigen: bij een groot deel van de mensen die linkshandig of tweehandig zijn, is taal
bijv geconcentreerd in de rechterhelft of ontbreekt er een specifiek taalcentrum.
Perceptuele schematisering: het vermogen om in een tekening, die opgebouwd is uit
verschillende figuurtjes, zowel het geheel als de afzonderlijke delen te zien.
Stadia tekeningen peuter/kleuters: 1e = krabbelstadium / 2e = vormstadium / 3e =
ontwerpstadium / 4e = picturale stadium.
H9
de cognitieve ontwikkeling in de peuter- en kleutertijd
Preoperationeel stadium (Piaget) : het stadium dat duurt van het tweede tot het zevende
jaar en waarin het gebruik van symbolisch denken groeit, het vermogen om te redeneren
ontstaat en het gebruik van begrippen toeneemt.
Operaties: georganiseerde, formele, logische mentale processen.
, Symbool gebruik: het vermogen om een mentaal symbool, een woord of een object te
gebruiken om iets wat niet fysiek aanwezig is weer te geven of te vervangen.
Relatie taal en gedachten: eerdere sensomotorische periode is noodzakelijk voor
taalontwikkeling en dat de voortdurende groei van cognitieve vaardigheden tijdens de
preoperationele periode de basis vormt voor taalvaardigheden. Taalontwikkeling is dus
gebaseerd op de ontwikkeling van complexere denkwijzen en niet andersom.
Centratie: het onvermogen van jonge kinderen om zich op meer dan een aspect van een
stimulus te concentreren.
Conservatie: het inzicht dat kwantiteit niet gerelateerd is aan de opstelling en de uiterlijke
verschijningsvorm van objecten.
Transformatie: het proces waarbij de ene toestand veranderd in de andere.
Egocentrisme: het onvermogen om zich te verplaatsen in de ander.
Intuïtief denken: denken waarin tot uiting komt dat peuters en kleuters primitief redeneren
om gretig kennis over de wereld te verwerven.
Functionaliteit: acties, gebeurtenissen en resultaten zijn volgens vaste patronen aan elkaar
gerelateerd.
Identiteit: het besef dat bepaalde dingen hetzelfde blijven, ongeact veranderingen in vorm,
omvang en uiterlijk.
Autobiografisch geheugen: de herinnering van specifieke gebeurtenissen uit ons eigen leven.
Script: een algemene weergave in het geheugen van gebeurtenissen en de volgorde waarin
ze optreden.
Scaffolding: de ondersteuning bij leren en probleemoplossing die zelfstandigheid en groei
bevordert.
Culturele hulpmiddelen: zowel concrete fysieke objecten bijv potloden papier etc. als een
intellectueel en conceptueel raamwerk voor het oplossen van problemen.
Syntaxis: het combineren van woorden en frasen tot zinnen.
Fast mapping: het proces waarbij nieuwe woorden al na een korte kennismaken aan hun
betekenis worden gekoppeld.
Grammatica: het systeem van regels dat bepaalt hoe gedachten kunnen worden uitgedrukt.
Egocentrisch taalgebruik: gesproken taal die niet bedoeld is voor anderen.
Pragmatiek: het aspect van taaldat betrekking heeft op effectief en toepasselijk
communiceren met anderen.
Sociaal taalgebruik: taalgebruik dat gericht is tegen een ander en bedoeld om door die ander
te worden begrepen.
H8
De fysieke ontwikkeling in de peuter- en kleutertijd
Lichaam: een peuter van 2 weegt gemiddeld in het Westen 11,5 tot 13,5 en is ruim 90cm.
Peuters en kleuters groeien gestaag: tegen de tijd dat ze zes jaar zijn wegen ze gemiddeld
iets meer dan 20 kilo en zijn ze 117cm.
Veranderingen lichaamsvorm- en structuur: in de kleutertijd verliezen jongens en meisjes
hun mollige en ronde vormen en worden ze slanker. Tegen de tijd dat kinderen een jaar of 6
zijn, komen hun verhoudingen grotendeels overeen met die van volwassenen. De omvang
van hun spieren neemt toe en de botten worden steviger.
De buis van Eustachius: de buis die geluiden van het externe deel van het oor naar het
interne deel van geleidt en die bij de geboorte bijna horizontaal lag, komt meer in een hoek
te liggen. Deze verandering leidt soms tot een toename van oorpijn in de kleuterjaren.
Myeline: een beschermlaag om delen van neuronen. Hierdoor wordt de transmissie van
elektrische impulsen door de hersencellen versneld en het gewicht van de hersenen neemt
toe.
Lateralisatie: het proces waarbij bepaalde functies eerder hun plek vinden in de ene
hersenhelft dan in de andere.
Linkerhersenhelft: taken waarvoor verbale communicatie nodig is, zoals praten lezen en
denken.
Rechterhersenhelft: non verbale gebieden zoals ruimtelijk inzicht, herkenning van patronen
en tekeningen, muziek en emotionele uitingen.
Linkshandigen: bij een groot deel van de mensen die linkshandig of tweehandig zijn, is taal
bijv geconcentreerd in de rechterhelft of ontbreekt er een specifiek taalcentrum.
Perceptuele schematisering: het vermogen om in een tekening, die opgebouwd is uit
verschillende figuurtjes, zowel het geheel als de afzonderlijke delen te zien.
Stadia tekeningen peuter/kleuters: 1e = krabbelstadium / 2e = vormstadium / 3e =
ontwerpstadium / 4e = picturale stadium.
H9
de cognitieve ontwikkeling in de peuter- en kleutertijd
Preoperationeel stadium (Piaget) : het stadium dat duurt van het tweede tot het zevende
jaar en waarin het gebruik van symbolisch denken groeit, het vermogen om te redeneren
ontstaat en het gebruik van begrippen toeneemt.
Operaties: georganiseerde, formele, logische mentale processen.
, Symbool gebruik: het vermogen om een mentaal symbool, een woord of een object te
gebruiken om iets wat niet fysiek aanwezig is weer te geven of te vervangen.
Relatie taal en gedachten: eerdere sensomotorische periode is noodzakelijk voor
taalontwikkeling en dat de voortdurende groei van cognitieve vaardigheden tijdens de
preoperationele periode de basis vormt voor taalvaardigheden. Taalontwikkeling is dus
gebaseerd op de ontwikkeling van complexere denkwijzen en niet andersom.
Centratie: het onvermogen van jonge kinderen om zich op meer dan een aspect van een
stimulus te concentreren.
Conservatie: het inzicht dat kwantiteit niet gerelateerd is aan de opstelling en de uiterlijke
verschijningsvorm van objecten.
Transformatie: het proces waarbij de ene toestand veranderd in de andere.
Egocentrisme: het onvermogen om zich te verplaatsen in de ander.
Intuïtief denken: denken waarin tot uiting komt dat peuters en kleuters primitief redeneren
om gretig kennis over de wereld te verwerven.
Functionaliteit: acties, gebeurtenissen en resultaten zijn volgens vaste patronen aan elkaar
gerelateerd.
Identiteit: het besef dat bepaalde dingen hetzelfde blijven, ongeact veranderingen in vorm,
omvang en uiterlijk.
Autobiografisch geheugen: de herinnering van specifieke gebeurtenissen uit ons eigen leven.
Script: een algemene weergave in het geheugen van gebeurtenissen en de volgorde waarin
ze optreden.
Scaffolding: de ondersteuning bij leren en probleemoplossing die zelfstandigheid en groei
bevordert.
Culturele hulpmiddelen: zowel concrete fysieke objecten bijv potloden papier etc. als een
intellectueel en conceptueel raamwerk voor het oplossen van problemen.
Syntaxis: het combineren van woorden en frasen tot zinnen.
Fast mapping: het proces waarbij nieuwe woorden al na een korte kennismaken aan hun
betekenis worden gekoppeld.
Grammatica: het systeem van regels dat bepaalt hoe gedachten kunnen worden uitgedrukt.
Egocentrisch taalgebruik: gesproken taal die niet bedoeld is voor anderen.
Pragmatiek: het aspect van taaldat betrekking heeft op effectief en toepasselijk
communiceren met anderen.
Sociaal taalgebruik: taalgebruik dat gericht is tegen een ander en bedoeld om door die ander
te worden begrepen.
