GDW 3.1
Week 1
KOPP: kinderen van ouders met psychische of verslavingsproblematiek
Heeft inzicht in de kwantitatieve gegevens ten aanzien van de omvang van de problematiek van
kinderen die opgroeien bij ouder(s) met psychische problemen.
Boek: 1,5 miljoen kinderen groeit op bij ouders met psychische problemen.
Trimbos: 580.000 kinderen (<18) en 420.000 kinderen (<12)
Niet meegeteld: ouders met persoonlijkheidsstoornis/eetstoornis/psychose/alcohol en drugs
Een derde van de KOPP-kinderen krijgt zelf geen problemen, een derde krijgt te maken met tijdelijke
problemen en een derde krijgt te maken met ernstige problemen.
Kan de risicofactoren benoemen van KOPP-kinderen t.a.v. factoren bij de ouder(s), de
gezinssituatie en het kind zelf.
Risicofactoren voor kind -> de ouder:
- Niet de aard, maar de ernst en chroniciteit van de stoornis/symptomen
- Risico neerwaartse spiraal: relatieproblemen, schuld, geweld, geïsoleerd raken, gebruik en
verwaarlozing
- Zorgmijders (minder dan 30% zoekt hulp)
Risicofactoren de gezinssituatie:
- Afwezigheid gezonde ouder
- Beperkte draagkracht van gezonde ouder
- Slechte relatie tussen de ouders (conflicten tussen ouders)
- Disfunctionele ouder-kind interactie
Risicofactoren vanuit het kind:
- Erfelijke factoren
- Jonge leeftijd als ouder ziek wordt
- Geringe sociaal-emotionele vaardigheden en sociale redzaamheid
- Onveilig gehecht
- Gezonde ouder die ziek wordt (rouwen)
- Aangeboren kwetsbaarheid (extra gevoelig voor: bizar gedrag, ouder bezoeken in
psychiatrisch ziekenhuis, zelfmoordpogingen) = stress
- Soms chronische stress (constant alert, gemis aan lichamelijk contact, voortdurende angst en
machteloosheid om hier iets aan te doen)
Extra risicovol:
- Meisjes en jonge kinderen
- Beide ouders een stoornis of verslaving (minder goed functionerend gezinssysteem)
- Geen sociale steun (of de verkeerde trekt zich terug of wordt niet geaccepteerd uit
schaamte)
- Combinatie
Kan met behulp van casuïstiek uitleggen hoe risicofactoren zich uiten in concreet gedrag.
Bij kinderen uiten de problemen in:
- Parentificatie
- Geen vriendjes mee willen nemen -> schaamte- en schuldgevoelens
- Cijfert zichzelf weg
1
, - Geringe coping vaardigheden
- Seperatieangsten
Is in staat te beschrijven hoe inzichten uit ‘de stromingen in de psychologie; te herkennen zijn in de
problematiek van de KOPP-kinderen.
Week 2
Stressvolle factoren benoemen die KOPP-kinderen ervaren in de gezinssituatie waarin zij
opgroeien.
Stressvolle factoren zijn bijv. extra gevoelig voor: bizar gedrag, ouder bezoeken in psychiatrisch
ziekenhuis, zelfmoordpogingen.
Extra risicovol: meisjes en jonge kinderen en als beide ouders een stoornis of verslaving heeft. Of als
een kind geen sociale steun krijgt (verkeerde, terugtrekken of niet geaccepteerd worden uit
schaamte).
Chronisch stressvolle factoren benoemen die KOPP-kinderen ervaren in de gezinssituatie waarin zij
opgroeien.
Chronische stressvolle factoren: constant alert, gemis aan lichamelijk contact, voortdurende angst en
machteloosheid om hier iets aan te doen
Daadwerkelijke suïcide is de moeilijkste rouw voor het kind (schuldgevoelens). Hetzelfde geldt een
beetje voor ouders die weglopen, hierdoor kan er angst ontstaan dat kinderen iets fout gedaan
hebben.
Kinderen kunnen PTSS ontwikkelen. Gevolgen:
- Intrusies
- Vermijdingsgedrag
- Waakzaamheid
Beschrijven welke beschermende factoren binnen de gezinssituatie KOPP-kinderen kunnen
ervaren.
Beschermende factoren vanuit het gezin:
- Formele sociale steun buiten het gezin: emotioneel en informatief (bijv. huisarts)
- Informele sociale steun buiten het gezin (leerkracht/buren/ouders vriendjes) -> sociaal
netwerk is noodzakelijk
- Emotionele steun binnen het gezin (erkennen verdriet/luisteren/liefde ervaren)
- Informatieve steun binnen het gezin
o Kinderen weten wat er aan de hand is
- ‘Signaleerders’ -> mensen die signaleren dat het niet goed gaat met het kind
Beschermende factoren voor het kind zelf:
- Coping stijl: onafhankelijkheid
o Kind zoekt eigen weg (survivor)
- Coping stijl: relatiegericht
o Gericht op lief zijn
- Uiterlijke verschijningsvorm
- Sociale vaardigheden
- Veerkracht van een kind:
o Aan kunnen gaan intieme contacten, bezigheden buiten huis, zelfinzicht en
realistische kijk op ouderlijke stoornis
2
Week 1
KOPP: kinderen van ouders met psychische of verslavingsproblematiek
Heeft inzicht in de kwantitatieve gegevens ten aanzien van de omvang van de problematiek van
kinderen die opgroeien bij ouder(s) met psychische problemen.
Boek: 1,5 miljoen kinderen groeit op bij ouders met psychische problemen.
Trimbos: 580.000 kinderen (<18) en 420.000 kinderen (<12)
Niet meegeteld: ouders met persoonlijkheidsstoornis/eetstoornis/psychose/alcohol en drugs
Een derde van de KOPP-kinderen krijgt zelf geen problemen, een derde krijgt te maken met tijdelijke
problemen en een derde krijgt te maken met ernstige problemen.
Kan de risicofactoren benoemen van KOPP-kinderen t.a.v. factoren bij de ouder(s), de
gezinssituatie en het kind zelf.
Risicofactoren voor kind -> de ouder:
- Niet de aard, maar de ernst en chroniciteit van de stoornis/symptomen
- Risico neerwaartse spiraal: relatieproblemen, schuld, geweld, geïsoleerd raken, gebruik en
verwaarlozing
- Zorgmijders (minder dan 30% zoekt hulp)
Risicofactoren de gezinssituatie:
- Afwezigheid gezonde ouder
- Beperkte draagkracht van gezonde ouder
- Slechte relatie tussen de ouders (conflicten tussen ouders)
- Disfunctionele ouder-kind interactie
Risicofactoren vanuit het kind:
- Erfelijke factoren
- Jonge leeftijd als ouder ziek wordt
- Geringe sociaal-emotionele vaardigheden en sociale redzaamheid
- Onveilig gehecht
- Gezonde ouder die ziek wordt (rouwen)
- Aangeboren kwetsbaarheid (extra gevoelig voor: bizar gedrag, ouder bezoeken in
psychiatrisch ziekenhuis, zelfmoordpogingen) = stress
- Soms chronische stress (constant alert, gemis aan lichamelijk contact, voortdurende angst en
machteloosheid om hier iets aan te doen)
Extra risicovol:
- Meisjes en jonge kinderen
- Beide ouders een stoornis of verslaving (minder goed functionerend gezinssysteem)
- Geen sociale steun (of de verkeerde trekt zich terug of wordt niet geaccepteerd uit
schaamte)
- Combinatie
Kan met behulp van casuïstiek uitleggen hoe risicofactoren zich uiten in concreet gedrag.
Bij kinderen uiten de problemen in:
- Parentificatie
- Geen vriendjes mee willen nemen -> schaamte- en schuldgevoelens
- Cijfert zichzelf weg
1
, - Geringe coping vaardigheden
- Seperatieangsten
Is in staat te beschrijven hoe inzichten uit ‘de stromingen in de psychologie; te herkennen zijn in de
problematiek van de KOPP-kinderen.
Week 2
Stressvolle factoren benoemen die KOPP-kinderen ervaren in de gezinssituatie waarin zij
opgroeien.
Stressvolle factoren zijn bijv. extra gevoelig voor: bizar gedrag, ouder bezoeken in psychiatrisch
ziekenhuis, zelfmoordpogingen.
Extra risicovol: meisjes en jonge kinderen en als beide ouders een stoornis of verslaving heeft. Of als
een kind geen sociale steun krijgt (verkeerde, terugtrekken of niet geaccepteerd worden uit
schaamte).
Chronisch stressvolle factoren benoemen die KOPP-kinderen ervaren in de gezinssituatie waarin zij
opgroeien.
Chronische stressvolle factoren: constant alert, gemis aan lichamelijk contact, voortdurende angst en
machteloosheid om hier iets aan te doen
Daadwerkelijke suïcide is de moeilijkste rouw voor het kind (schuldgevoelens). Hetzelfde geldt een
beetje voor ouders die weglopen, hierdoor kan er angst ontstaan dat kinderen iets fout gedaan
hebben.
Kinderen kunnen PTSS ontwikkelen. Gevolgen:
- Intrusies
- Vermijdingsgedrag
- Waakzaamheid
Beschrijven welke beschermende factoren binnen de gezinssituatie KOPP-kinderen kunnen
ervaren.
Beschermende factoren vanuit het gezin:
- Formele sociale steun buiten het gezin: emotioneel en informatief (bijv. huisarts)
- Informele sociale steun buiten het gezin (leerkracht/buren/ouders vriendjes) -> sociaal
netwerk is noodzakelijk
- Emotionele steun binnen het gezin (erkennen verdriet/luisteren/liefde ervaren)
- Informatieve steun binnen het gezin
o Kinderen weten wat er aan de hand is
- ‘Signaleerders’ -> mensen die signaleren dat het niet goed gaat met het kind
Beschermende factoren voor het kind zelf:
- Coping stijl: onafhankelijkheid
o Kind zoekt eigen weg (survivor)
- Coping stijl: relatiegericht
o Gericht op lief zijn
- Uiterlijke verschijningsvorm
- Sociale vaardigheden
- Veerkracht van een kind:
o Aan kunnen gaan intieme contacten, bezigheden buiten huis, zelfinzicht en
realistische kijk op ouderlijke stoornis
2
