Aantekeningen arbeidsrecht
Les 1
Een arbeidsovereenkomst is een wederkerige overeenkomst. Beide heb je een plicht.
Wat voor soort recht ook alweer?
- Regelend/aanvullend recht, dwingend recht
- Publiek en privaatrecht
Waar valt de arbeidsovereenkomst onder?
- Privaatrecht, veel dwingend recht. Je bent als werknemer de zwakke partij en je accepteert
dingen die misschien niet goed zijn. Daarom word je veel beschermd
Twee partijen, sterkere en zwakkere partij?
- Werkgever en werknemer, werknemer is in de regel de zwakkere partij
Wat is onder meer ook alweer de bedoeling van dwingend recht?
- Onder meer bescherming zwakkere partij in een relatie
Soorten recht in het arbeidsrecht?
- Aanvullend recht (mag je op iedere manier van afwijken), semidwingend recht (mag je alleen
van afwijken door middel van een schriftelijke overeenkomst), 5/8e dwingend recht (mag je
alleen door afwijken door middel van een overeenkomst met de ondernemingsraad, de OR),
3/4e dwingend recht (is het recht waar je mag van afwijken door middel van een vakbond,
door een cao) en dwingend recht (mag je helemaal niet van afwijken, beide partijen niet).
Oefenen:
- Art. 7:634 lid 2 BW driekwart
- Art. 7:634 lid 1 BW dwingend
- Art. 7:638 lid 8 BW semi-dwingend (want ‘ schriftelijke overeenkomst’) en aanvullend
recht
- Art. 5:16 WAZO 3/4e dwingend recht en 5/8e dwingend recht (want ondernemingsraad)
Waar vind je het arbeidsrecht?
- Verschillende regelingen, zoals BW, Arbeidsomstandighedenwet, Wet arbeid en zorg, Wet
gelijke behandeling, Arbeidstijdenwet, etc.
Daarom de reader, boek 7 BW, wet arbeid en zorg en algemene wet gelijke behandeling
Waar staat de definitie van de arbeidsovereenkomst? in art. 7:610 BW vier elementen:
gedurende zekere tijd, in dienst = gezag (in dienst van iemand anders, dus iemand heeft gezag over
jou), tegen loon en arbeid.
Vier elementen:
Arbeid (1)
- Spreekt enigszins voor zich
- Een voor de werkgever productieve arbeidsprestatie je moet wat opleveren voor de
werkgever
- “Een stagiaire die in het kader van een reguliere opleiding praktijkervaring opdoet en geen
of door het leerproces slechts in toenemende mate productie arbeid verricht, heeft niet
voldaan aan het element arbeid van de definitie van de arbeidsovereenkomst (Verhulp, in:
T&C Arbeidsrecht, art. 7:610 BW, aant. 2b).
- Persoonlijk arbeid verrichten je moet dat zelf doen, je kan jezelf niet vervangen
, - Wordt ruim uitgelegd, ook deelname aan een televisieprogramma kan daaronder vallen
Een arbeidsovereenkomst heb je als je voldoet aan de vier elementen, hoeft niet perse schriftelijk
vastgelegd te worden.
Loon (2):
- Tegenprestatie van werkgever voor de door de werknemer verrichte arbeid (fooien dus
bijvoorbeeld niet. Want die krijg je niet van de werkgever maar van de klant)
- Art. 7:617 BW toegestane vormen van loon = volledig dwingend recht. Lid d Diensten =
bijvoorbeeld een opleiding, lid e = bijvoorbeeld aandelen.
- Art. 7:623 BW tijdstip van betaling. Lid 2 = semidwingend, want mag bij schriftelijke
overeenkomst verlengd worden.
- Art. 7:625 BW niet tijdige betaling. Na drie dagen komt er een soort boete voor de
werkgever ‘verhoging wegens vertraging’. Dag 4 tm 8 vijf procent per dag, na dag 8 één
procent per dag.
- Art. 7:626 BW loonstrookje. Als het loon niet is gewijzigd ten opzichte van de vorige
maand, dan is de werkgever niet verplicht om een loonstrookje te geven ‘ten opzichte
van de vorige voldoening’
- Art. 7:628 BW geen arbeid/geen loon en geen arbeid/wel loon, wordt later tijdens dit vak
behandeld).
- Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag
Vrijwilligerswerk? geen arbeidsovereenkomst
Gedurende zeker tijd (3):
- Geen onderscheidend karakter
In dienst van (4):
- Gezagscriterium
- Materieel en formeel gezagscriterium
Materieel gezagscriterium:
- Bevoegdheid tot het geven van eenzijdige instructies werkgever aan werknemer tijdens het
verrichten van de arbeid (bevoegdheid is voldoende)
Formeel gezagscriterium: wordt bepaald of iemand nou een arbeidsovereenkomst heeft ja of nee.
Is iemand een werknemer of een zelfstandige?
Waar wordt er naar gekeken? Onder andere naar:
- Continuïteit? is dit een standaard functie of is dit uitzonderlijk? Is het een standaard
activiteit of iets wat in de zoveel tijd moet gebeuren? Bijvoorbeeld op de HAN: docent is een
werknemer (lesgeven is continuïteit) en een loodgieter is een zelfstandige.
- Eindverantwoordelijkheid? Wie is er eindverantwoordelijk?
- Wijze van loonbetaling?
Meerdere overeenkomsten waarbij arbeid wordt verricht, zoals de overeenkomst van opdracht en
de overeenkomst van aanneming tot werk:
- De overeenkomst van opdracht Art. 7:400 BW gezag ontbreekt. Bijv. inschakelen van
een advocaat of huisarts, advieswerkzaamheden. je levert niet iets stoffelijks op.
- De overeenkomst van aanneming tot werk Art. 7:750 BW gezag ontbreekt. Bijv. een
huis bouwen je levert iets stoffelijks op ‘stoffelijke aard’.
Wat maakt de arbeidsovereenkomst anders dan de overeenkomst van opdracht of aanneming tot
werk? Gezag ontbreekt. De opdrachtgever kan geen instructies opgeven.
, Wat maakt het eigenlijk uit?
- Bij arbeidsovereenkomst heel veel dwingend recht, bijvoorbeeld over vakantie, verlof, loon,
doorbetaling bij ziekte, beëindiging arbeidsovereenkomst
- Werknemersverzekeringen, zoals de ZW, WIA en WW
- Toepasselijke cao’s en pensioenregelingen
Flexibele arbeidsrelaties:
- Uitzendovereenkomst is ook een arbeidsovereenkomst (art. 7:690 BW) makkelijker om
te ontslaan.
- Oproepkrachten
Voorovereenkomst (nog geen arbeidsovereenkomst, op het moment van oproepen
ontstaat een arbeidsovereenkomst). Je spreekt af dat je de werknemer eventueel kan
oproepen, salaris is al afgesproken. Werknemer heeft geen plicht om te komen. Als je
een werknemer drie keer oproept, is er al drie keer een arbeidsovereenkomst gesloten.
Bij de 4e keer is er een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd. Dus nadelig voor
werkgever, want is risicovol.
Nul-urencontract (M.U.P. = met uitgestelde prestatieplicht. Je stelt een contract op,
werknemer hoeft pas later te presteren) (is al een arbeidsovereenkomst). Als werkgever
de werknemer oproept, heeft de werknemer plicht om te komen.
Arbeidsovereenkomst min-max (recht op minimum aantal uren en kan voor het
maximum opgeroepen worden). Bijv. minimum 12 en maximaal 28 uur. Sowieso recht
op 12 uur betalen.
Let op art. 7:628a lid 1 BW, minimumaanspraak per oproep. Voorwaarde 1: minder dan
15 uur per week is overeengekomen, Voorwaarde 2: tijdstippen zijn niet vastgelegd. Stel
je hebt een 0-uren contract en je wordt opgeroepen. Je hebt maar twee uur gewerkt,
dan heb je recht op loon van 3 uur. Drie uur per oproep.
Nieuwe regels bescherming oproepkrachten:
- Definitie oproepkracht opgenomen in de wet (art. 7:628a lid 9 BW) alleen onderstaande
beschermende regels als de overeenkomst voldoen aan die definitie.
- Art. 7:628a lid 2 BW ten minste vier dagen van te voren schriftelijk of elektronisch
oproepen, dan is werknemer verplicht te verschijnen (lid 4: verkorting mogelijk)
- Art. 7:628a lid 5 BW oproepovereenkomst 12 maanden geduurd, dan recht op aanbod
werkgever arbeidsovereenkomst voor een vaste omvang gelijk aan de gemiddelde omvang
in de afgelopen 12 maanden. Aanbod binnen een maand na 12 maanden, werknemer heeft
een maand bedenktijd, iedere keer na afloop van 12 maanden. Wanneer werknemer dit niet
doet Verzuimt werkgever, dan heeft de oproepkracht recht op loondoorbetaling over de
gemiddelde arbeidsomvang (lid 8).
Onduidelijkheid over type overeenkomst of omvang van de arbeid?
- Rechtsvermoeden art. 7:610a BW (bestaan arbeidsovereenkomst).
Werknemer hoeft alleen aan te tonen dat hij/zij gedurende 20 uren per maand of
wekelijks voor een ander arbeid heeft verricht tegen beloning in gedurende drie
opeenvolgende maanden. Rechter gaat er dan vanuit dat er een arbeidsovereenkomst
is, tenzij de werkgever het tegendeel bewijst.
- Rechtsvermoeden art. 7:610b BW (omvang arbeid). werknemer hoeft alleen aan te tonen
dat de arbeidsovereenkomst drie maanden heeft geduurd en hoeveel uren arbeid hij/zij
verricht gedurende de drie voorafgaande maanden. Rechter gaat er dan vanuit dat het een
arbeidsovereenkomst is met omvang gelijk aan die uren, tenzij de werkgever aantoont dat
dit niet klopt, bijvoorbeeld de periode is niet representatief.
Les 1
Een arbeidsovereenkomst is een wederkerige overeenkomst. Beide heb je een plicht.
Wat voor soort recht ook alweer?
- Regelend/aanvullend recht, dwingend recht
- Publiek en privaatrecht
Waar valt de arbeidsovereenkomst onder?
- Privaatrecht, veel dwingend recht. Je bent als werknemer de zwakke partij en je accepteert
dingen die misschien niet goed zijn. Daarom word je veel beschermd
Twee partijen, sterkere en zwakkere partij?
- Werkgever en werknemer, werknemer is in de regel de zwakkere partij
Wat is onder meer ook alweer de bedoeling van dwingend recht?
- Onder meer bescherming zwakkere partij in een relatie
Soorten recht in het arbeidsrecht?
- Aanvullend recht (mag je op iedere manier van afwijken), semidwingend recht (mag je alleen
van afwijken door middel van een schriftelijke overeenkomst), 5/8e dwingend recht (mag je
alleen door afwijken door middel van een overeenkomst met de ondernemingsraad, de OR),
3/4e dwingend recht (is het recht waar je mag van afwijken door middel van een vakbond,
door een cao) en dwingend recht (mag je helemaal niet van afwijken, beide partijen niet).
Oefenen:
- Art. 7:634 lid 2 BW driekwart
- Art. 7:634 lid 1 BW dwingend
- Art. 7:638 lid 8 BW semi-dwingend (want ‘ schriftelijke overeenkomst’) en aanvullend
recht
- Art. 5:16 WAZO 3/4e dwingend recht en 5/8e dwingend recht (want ondernemingsraad)
Waar vind je het arbeidsrecht?
- Verschillende regelingen, zoals BW, Arbeidsomstandighedenwet, Wet arbeid en zorg, Wet
gelijke behandeling, Arbeidstijdenwet, etc.
Daarom de reader, boek 7 BW, wet arbeid en zorg en algemene wet gelijke behandeling
Waar staat de definitie van de arbeidsovereenkomst? in art. 7:610 BW vier elementen:
gedurende zekere tijd, in dienst = gezag (in dienst van iemand anders, dus iemand heeft gezag over
jou), tegen loon en arbeid.
Vier elementen:
Arbeid (1)
- Spreekt enigszins voor zich
- Een voor de werkgever productieve arbeidsprestatie je moet wat opleveren voor de
werkgever
- “Een stagiaire die in het kader van een reguliere opleiding praktijkervaring opdoet en geen
of door het leerproces slechts in toenemende mate productie arbeid verricht, heeft niet
voldaan aan het element arbeid van de definitie van de arbeidsovereenkomst (Verhulp, in:
T&C Arbeidsrecht, art. 7:610 BW, aant. 2b).
- Persoonlijk arbeid verrichten je moet dat zelf doen, je kan jezelf niet vervangen
, - Wordt ruim uitgelegd, ook deelname aan een televisieprogramma kan daaronder vallen
Een arbeidsovereenkomst heb je als je voldoet aan de vier elementen, hoeft niet perse schriftelijk
vastgelegd te worden.
Loon (2):
- Tegenprestatie van werkgever voor de door de werknemer verrichte arbeid (fooien dus
bijvoorbeeld niet. Want die krijg je niet van de werkgever maar van de klant)
- Art. 7:617 BW toegestane vormen van loon = volledig dwingend recht. Lid d Diensten =
bijvoorbeeld een opleiding, lid e = bijvoorbeeld aandelen.
- Art. 7:623 BW tijdstip van betaling. Lid 2 = semidwingend, want mag bij schriftelijke
overeenkomst verlengd worden.
- Art. 7:625 BW niet tijdige betaling. Na drie dagen komt er een soort boete voor de
werkgever ‘verhoging wegens vertraging’. Dag 4 tm 8 vijf procent per dag, na dag 8 één
procent per dag.
- Art. 7:626 BW loonstrookje. Als het loon niet is gewijzigd ten opzichte van de vorige
maand, dan is de werkgever niet verplicht om een loonstrookje te geven ‘ten opzichte
van de vorige voldoening’
- Art. 7:628 BW geen arbeid/geen loon en geen arbeid/wel loon, wordt later tijdens dit vak
behandeld).
- Wet minimumloon en minimumvakantiebijslag
Vrijwilligerswerk? geen arbeidsovereenkomst
Gedurende zeker tijd (3):
- Geen onderscheidend karakter
In dienst van (4):
- Gezagscriterium
- Materieel en formeel gezagscriterium
Materieel gezagscriterium:
- Bevoegdheid tot het geven van eenzijdige instructies werkgever aan werknemer tijdens het
verrichten van de arbeid (bevoegdheid is voldoende)
Formeel gezagscriterium: wordt bepaald of iemand nou een arbeidsovereenkomst heeft ja of nee.
Is iemand een werknemer of een zelfstandige?
Waar wordt er naar gekeken? Onder andere naar:
- Continuïteit? is dit een standaard functie of is dit uitzonderlijk? Is het een standaard
activiteit of iets wat in de zoveel tijd moet gebeuren? Bijvoorbeeld op de HAN: docent is een
werknemer (lesgeven is continuïteit) en een loodgieter is een zelfstandige.
- Eindverantwoordelijkheid? Wie is er eindverantwoordelijk?
- Wijze van loonbetaling?
Meerdere overeenkomsten waarbij arbeid wordt verricht, zoals de overeenkomst van opdracht en
de overeenkomst van aanneming tot werk:
- De overeenkomst van opdracht Art. 7:400 BW gezag ontbreekt. Bijv. inschakelen van
een advocaat of huisarts, advieswerkzaamheden. je levert niet iets stoffelijks op.
- De overeenkomst van aanneming tot werk Art. 7:750 BW gezag ontbreekt. Bijv. een
huis bouwen je levert iets stoffelijks op ‘stoffelijke aard’.
Wat maakt de arbeidsovereenkomst anders dan de overeenkomst van opdracht of aanneming tot
werk? Gezag ontbreekt. De opdrachtgever kan geen instructies opgeven.
, Wat maakt het eigenlijk uit?
- Bij arbeidsovereenkomst heel veel dwingend recht, bijvoorbeeld over vakantie, verlof, loon,
doorbetaling bij ziekte, beëindiging arbeidsovereenkomst
- Werknemersverzekeringen, zoals de ZW, WIA en WW
- Toepasselijke cao’s en pensioenregelingen
Flexibele arbeidsrelaties:
- Uitzendovereenkomst is ook een arbeidsovereenkomst (art. 7:690 BW) makkelijker om
te ontslaan.
- Oproepkrachten
Voorovereenkomst (nog geen arbeidsovereenkomst, op het moment van oproepen
ontstaat een arbeidsovereenkomst). Je spreekt af dat je de werknemer eventueel kan
oproepen, salaris is al afgesproken. Werknemer heeft geen plicht om te komen. Als je
een werknemer drie keer oproept, is er al drie keer een arbeidsovereenkomst gesloten.
Bij de 4e keer is er een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd. Dus nadelig voor
werkgever, want is risicovol.
Nul-urencontract (M.U.P. = met uitgestelde prestatieplicht. Je stelt een contract op,
werknemer hoeft pas later te presteren) (is al een arbeidsovereenkomst). Als werkgever
de werknemer oproept, heeft de werknemer plicht om te komen.
Arbeidsovereenkomst min-max (recht op minimum aantal uren en kan voor het
maximum opgeroepen worden). Bijv. minimum 12 en maximaal 28 uur. Sowieso recht
op 12 uur betalen.
Let op art. 7:628a lid 1 BW, minimumaanspraak per oproep. Voorwaarde 1: minder dan
15 uur per week is overeengekomen, Voorwaarde 2: tijdstippen zijn niet vastgelegd. Stel
je hebt een 0-uren contract en je wordt opgeroepen. Je hebt maar twee uur gewerkt,
dan heb je recht op loon van 3 uur. Drie uur per oproep.
Nieuwe regels bescherming oproepkrachten:
- Definitie oproepkracht opgenomen in de wet (art. 7:628a lid 9 BW) alleen onderstaande
beschermende regels als de overeenkomst voldoen aan die definitie.
- Art. 7:628a lid 2 BW ten minste vier dagen van te voren schriftelijk of elektronisch
oproepen, dan is werknemer verplicht te verschijnen (lid 4: verkorting mogelijk)
- Art. 7:628a lid 5 BW oproepovereenkomst 12 maanden geduurd, dan recht op aanbod
werkgever arbeidsovereenkomst voor een vaste omvang gelijk aan de gemiddelde omvang
in de afgelopen 12 maanden. Aanbod binnen een maand na 12 maanden, werknemer heeft
een maand bedenktijd, iedere keer na afloop van 12 maanden. Wanneer werknemer dit niet
doet Verzuimt werkgever, dan heeft de oproepkracht recht op loondoorbetaling over de
gemiddelde arbeidsomvang (lid 8).
Onduidelijkheid over type overeenkomst of omvang van de arbeid?
- Rechtsvermoeden art. 7:610a BW (bestaan arbeidsovereenkomst).
Werknemer hoeft alleen aan te tonen dat hij/zij gedurende 20 uren per maand of
wekelijks voor een ander arbeid heeft verricht tegen beloning in gedurende drie
opeenvolgende maanden. Rechter gaat er dan vanuit dat er een arbeidsovereenkomst
is, tenzij de werkgever het tegendeel bewijst.
- Rechtsvermoeden art. 7:610b BW (omvang arbeid). werknemer hoeft alleen aan te tonen
dat de arbeidsovereenkomst drie maanden heeft geduurd en hoeveel uren arbeid hij/zij
verricht gedurende de drie voorafgaande maanden. Rechter gaat er dan vanuit dat het een
arbeidsovereenkomst is met omvang gelijk aan die uren, tenzij de werkgever aantoont dat
dit niet klopt, bijvoorbeeld de periode is niet representatief.
