8. Tijd van burgers en stoommachines
8.1 Industrialisatie en modern imperialisme
Verandering op het platteland
- Ontstaan van industrie:
-steeds meer landbouwgrond in handen van grootgrondbezitters
-ontstaan van grote aaneengesloten landbouwgebieden waar pachtboeren grond bewerken
-voedselproductie per boer nam toe -> groeiende bevolkingsomvang -> meer voedsel p/p
-voedselprijzen daalden -> boeren kunnen moeilijk hun pacht betalen
-boeren waren genoodzaakt om meer huisnijverheid te verrichten ->dalende prijzen
-door financiële nood waren boeren gedwongen om naar de stad te trekken
De industriële revolutie begint
- In 18e eeuw had G-B economische voorsprong door overzeese winstgevende koloniën
- In G-B was er veel aandacht voor het vergroten van successen & oplossingen overwinnen ->
hier werd industriële revolutie in gang gezet
- Industriële revolutie:
-begon in textielindustrie
-uitvindingen begonnen klein
-er werden manieren bedacht om machines niet meer op spierkracht te laten lopen
-productie werd verplaatst van boerderijen naar grote fabrieksruimten
-de productie kwam in handen van economische elite want die konden investeren
-grootschalige & snelle fabrieksproductie was arbeidsextensief:
weinig arbeiders, machines deden het meeste werk
-Gevolg: fabrieksproducten werden goedkoper -> huisnijverheid viel weg
- De urbanisatie ging geleidelijk met de bouw van fabrieken ->industriële revolutie
Grondstoffen en afzetmarkten
- Vanuit G-B verspreidde de industriële revolutie zich naar Europa & N-A
- Kenmerk van industrieel kapitalisme:
-productie groeide gestaag -> voortdurend behoefte aan meer grondstoffen & nieuwe
afzetmarken
- In koloniaal gebied werd gekocht en verkocht d.m.v. nieuwe transportmogelijkheden
- Gevolg: het economisch belang van koloniën nam toe
- Ontdekkingsreizigers brachten Afrikaanse binnenlanden in kaart -> het ontstaan van modern
imperialisme waardoor Afrika snel werd gekoloniseerd
- Om conflicten te voorkomen werd Afrika verdeeld zonder rekening te houden met de stammen
- De Belgische koning Leopold ll streefde naar zo veel winst tegen lage kosten -> de Belgische Force
Publique voerde een schrikbewind over inheemse bevolking
Nationale trots en superioriteitsgevoel
- Het modern imperialisme verschilde sterk met het kolonialisme:
-voorheen bleef de aanwezigheid van Europeanen beperkt
-in 19e eeuw moesten inheemse bewoners zich voegen naar kolonisator
- Er is verband tussen modern imperialisme en nationalisme:
-hoe meer koloniaal gebied & land, hoe meer macht & aanzien
- Het sociaal-darwinisme droeg bij aan de vanzelfsprekendheid waarmee Europese landen koloniale
gebieden bezetten
- Gevolg: enkele denkers pasten de conclusies uit de evolutietheorie van Darwin op de relatie tussen
groepen mensen -> sommige denkers gaven hier een morele draai aan -> het 'sterke' volk was
verplicht om inheemse volken te overheersen
, Nederlands imperialisme
- Nederland deed mee aan het modern imperialisme -> om Nederlands gebieden goed te besturen,
werden inheemse bestuurders in hun functie gelaten
- Eduard Douwes Dekker vond het cultuurstelsel uitplundering van de inheemse mensen
-zijn boek max Havelaar maakte grote indruk on Nederland- > groeiende kritiek op het
cultuurstelsel
- In 1870 werden er wetten ingevoerd zodat particuliere ondernemers bedrijven konden beginnen in
N-I -> einde aan het cultuurstelsel
- N-I veranderde steeds meer in een leverancier van industriële grondstoffen
8.1 Industrialisatie en modern imperialisme
Verandering op het platteland
- Ontstaan van industrie:
-steeds meer landbouwgrond in handen van grootgrondbezitters
-ontstaan van grote aaneengesloten landbouwgebieden waar pachtboeren grond bewerken
-voedselproductie per boer nam toe -> groeiende bevolkingsomvang -> meer voedsel p/p
-voedselprijzen daalden -> boeren kunnen moeilijk hun pacht betalen
-boeren waren genoodzaakt om meer huisnijverheid te verrichten ->dalende prijzen
-door financiële nood waren boeren gedwongen om naar de stad te trekken
De industriële revolutie begint
- In 18e eeuw had G-B economische voorsprong door overzeese winstgevende koloniën
- In G-B was er veel aandacht voor het vergroten van successen & oplossingen overwinnen ->
hier werd industriële revolutie in gang gezet
- Industriële revolutie:
-begon in textielindustrie
-uitvindingen begonnen klein
-er werden manieren bedacht om machines niet meer op spierkracht te laten lopen
-productie werd verplaatst van boerderijen naar grote fabrieksruimten
-de productie kwam in handen van economische elite want die konden investeren
-grootschalige & snelle fabrieksproductie was arbeidsextensief:
weinig arbeiders, machines deden het meeste werk
-Gevolg: fabrieksproducten werden goedkoper -> huisnijverheid viel weg
- De urbanisatie ging geleidelijk met de bouw van fabrieken ->industriële revolutie
Grondstoffen en afzetmarkten
- Vanuit G-B verspreidde de industriële revolutie zich naar Europa & N-A
- Kenmerk van industrieel kapitalisme:
-productie groeide gestaag -> voortdurend behoefte aan meer grondstoffen & nieuwe
afzetmarken
- In koloniaal gebied werd gekocht en verkocht d.m.v. nieuwe transportmogelijkheden
- Gevolg: het economisch belang van koloniën nam toe
- Ontdekkingsreizigers brachten Afrikaanse binnenlanden in kaart -> het ontstaan van modern
imperialisme waardoor Afrika snel werd gekoloniseerd
- Om conflicten te voorkomen werd Afrika verdeeld zonder rekening te houden met de stammen
- De Belgische koning Leopold ll streefde naar zo veel winst tegen lage kosten -> de Belgische Force
Publique voerde een schrikbewind over inheemse bevolking
Nationale trots en superioriteitsgevoel
- Het modern imperialisme verschilde sterk met het kolonialisme:
-voorheen bleef de aanwezigheid van Europeanen beperkt
-in 19e eeuw moesten inheemse bewoners zich voegen naar kolonisator
- Er is verband tussen modern imperialisme en nationalisme:
-hoe meer koloniaal gebied & land, hoe meer macht & aanzien
- Het sociaal-darwinisme droeg bij aan de vanzelfsprekendheid waarmee Europese landen koloniale
gebieden bezetten
- Gevolg: enkele denkers pasten de conclusies uit de evolutietheorie van Darwin op de relatie tussen
groepen mensen -> sommige denkers gaven hier een morele draai aan -> het 'sterke' volk was
verplicht om inheemse volken te overheersen
, Nederlands imperialisme
- Nederland deed mee aan het modern imperialisme -> om Nederlands gebieden goed te besturen,
werden inheemse bestuurders in hun functie gelaten
- Eduard Douwes Dekker vond het cultuurstelsel uitplundering van de inheemse mensen
-zijn boek max Havelaar maakte grote indruk on Nederland- > groeiende kritiek op het
cultuurstelsel
- In 1870 werden er wetten ingevoerd zodat particuliere ondernemers bedrijven konden beginnen in
N-I -> einde aan het cultuurstelsel
- N-I veranderde steeds meer in een leverancier van industriële grondstoffen
