Netwerksamenleving samenvatting colleges
College 1.
Netwerk
Een netwerk is een verbinding tussen een groep of systeem. Het duidt op een structuur die aan
elkaar verbonden zijn op een niet-hiërarchische manier.
Vanaf de jaren 90 leven we in een netwerksamenleving → we zijn enorm met elkaar
verbonden. De hoeveelheid contacten is enorm toegenomen en de aard van die
contacten is ook veranderd.
Netwerken is een nieuwe manier van kijken naar de wereld, die enorm met elkaar verbonden is
(economisch, cultureel en maatschappelijk).
Voorbeelden zijn:
- Mensen (migratie van mensen; toeristen, studenten, etc.) → veel meer nomadisch
gaan leven.
- Media (wereldwijde telecommunicatie) → contact leggen is makkelijker.
- Financieel (mondiale geldstromen, internationale handel) → handel drijven op
andere plekken.
- Ideologisch (vrijheid, welvaart, democratie, terrorisme, etc.) → hoe wij denken,
andere dingen zien en zo kan netwerken overal.
Er is een sociologische noodzaak om een nieuwe manier te ontwikkelen om naar de
samenleving en de organisatievormen binnen de samenleving te kijken → analytisch
hulpmiddel voor problemen en oplossingen.
Sociaal netwerk
Een sociaal netwerk bestaat uit een aantal mensen (organisaties) die aan elkaar verbonden zijn door
betekenisvolle sociale relaties.
Netwerken ontstaan door het denken in verbindingen tussen personen, organisaties en dingen.
Waarom denken we in netwerken?
- Niets gebeurt in isolement, dingen hebben een voorgeschiedenis en je moet de context
begrijpen.
- De meeste gebeurtenissen en fenomenen hebben verbintenissen en worden veroorzaakt
door enorme complexe puzzel.
- Kleine oorzaken kunnen grote gevolgen hebben.
- Netwerken ontstaan spontaan, bottom-up (ook mensen kunnen vanaf onderop invloed
uitoefenen).
- Het is een antwoord op reductionisme en het op een statistische manier bedrijven van
sociale wetenschappen.
Organiseren van veiligheid in een netwerk
Je hebt verschillende instanties die iets kunnen betekenen om onveiligheid te voorkomen. Er zijn
verschillende tijdsmomenten waarbij er verschillende instanties in actie moeten/kunnen komen!
We verplaatsen veiligheidsproblemen in een breder perspectief; vier lijnen:
1. Tijd → voorkomen is beter dan genezen dus focus je op risico’s.
2. Ruimte → we denken vaak er is een lokaal probleem, dus los het lokaal op. Vaak
komt dat juist van buiten. Invloed op lokaal niveau is klein, maar het kan wel een
keten van reacties in gang zetten.
3. Sociale netwerken → netwerken van partners!
, 4. Kennisgebied → sommige vraagstukken vergen andere typen kennis.
College 2.
Ontwikkelingen van invloed op veiligheidszorg
1. Globalisering: Invloeden van buitenaf, verbondenheid over afstand, maar verlies van
eigenheid. Invloeden van buitenaf hebben impact op het lokale, dreigingen komen dichterbij
en Terpstra zegt dat we het verlies van eigenheid niet moeten onderschatten.
2. Veranderingen in sociale activiteiten: Niet langer voornamelijk in een lokale context.
Sociale activiteiten zijn niet meer exclusief verbonden aan een bepaalde plek. Mensen zijn
minder aanwezig doordat ze zich de afgelopen decennia meer buitenshuis zijn gaan
oriënteren.
3. Noodzaak tot sociale reflexiviteit: Pluriformiteit, individualisering, keuzedwang. Hoe wij ons
gedragen is veel minder vanzelfsprekend dan voorheen. Een belangrijke ontwikkeling in
individualisering; er zijn lossere banden. We zijn een multiculti samenleving, constant
schakelen hierdoor, omdat je moet nadenken wat een passende reactie is in een bepaalde
situatie (pluriformiteit).
4. Opkomst risicosamenleving: De mens zelf is de voornaamste risicofactor geworden. Meer
kennis over risico’s genereert meer angst voor nieuwe risico’s. Paradoxale → Als je meer
weet over gevaren produceert dat nieuwe angsten, ook al heb je er wel meer grip
op. MAakt ons bewust, maar ook lichtelijk paranoïde.
Sociale reflexiviteit
Sociale reflexiviteit: Het moeten nadenken over het eigen handelen in relatie tot de (in)directe
omgeving.
Waarom noodzakelijk?: Het is noodzakelijk, omdat:
- Verdwijnen van culturele homogeniteit → culturele fragmentering → onduidelijkheid
over geldende normen en regels → hogere eisen aan normbesef burgers:
individualisering, keuzedwang (met betrekking tot levensstijl).
Keerzijde individualisering
Individualisering: De trend dat het individu zich onttrekt aan de groep. Je levert
vertrouwen in. In homogene samenlevingen heb je strong ties, maar dat is tegenwoordig
minder aan de orde. We hebben geen directe sociale relatie meer met die mensen →
meer en meer mensen trekken zich terug en zo minder face to face contacten:
- Afnemen vertrouwen.
- Afhankelijkheid van abstracte systemen (het is lastiger met instanties als de gemeente in
contact te komen).
- Afhankelijkheid van experts (we hebben beperkte informatie positie, hierdoor
ontstaat er ook erosie en vertrouwen mensen de experts niet helemaal). ↴
Tegelijkertijd toenemende scepsis en twijfel over het handelen van experts (de positie van de
professie in de samenleving is sterk veranderd).
Risicosamenleving (Beck)
● Afhankelijkheid van complexe technologie.
● Meer kennis leidt tot het ontdekken van nieuwe risico’s → meer angst (soms is
onwetendheid een zegen).
● Positie overheid - vertrouwen in overheid (de overheid moet veiligheid garanderen). De
verwachtingen zijn te overspannen, want de overheid kan het niet alleen. Hierdoor minder
tolerantie.
Invloed decentralisatie, marktwerking, uitbesteding, zelfregulering, supranationale overheden.
Dit zijn manieren om om te gaan met de overspannen verwachtingen.
Overheid - handhaving gezag
College 1.
Netwerk
Een netwerk is een verbinding tussen een groep of systeem. Het duidt op een structuur die aan
elkaar verbonden zijn op een niet-hiërarchische manier.
Vanaf de jaren 90 leven we in een netwerksamenleving → we zijn enorm met elkaar
verbonden. De hoeveelheid contacten is enorm toegenomen en de aard van die
contacten is ook veranderd.
Netwerken is een nieuwe manier van kijken naar de wereld, die enorm met elkaar verbonden is
(economisch, cultureel en maatschappelijk).
Voorbeelden zijn:
- Mensen (migratie van mensen; toeristen, studenten, etc.) → veel meer nomadisch
gaan leven.
- Media (wereldwijde telecommunicatie) → contact leggen is makkelijker.
- Financieel (mondiale geldstromen, internationale handel) → handel drijven op
andere plekken.
- Ideologisch (vrijheid, welvaart, democratie, terrorisme, etc.) → hoe wij denken,
andere dingen zien en zo kan netwerken overal.
Er is een sociologische noodzaak om een nieuwe manier te ontwikkelen om naar de
samenleving en de organisatievormen binnen de samenleving te kijken → analytisch
hulpmiddel voor problemen en oplossingen.
Sociaal netwerk
Een sociaal netwerk bestaat uit een aantal mensen (organisaties) die aan elkaar verbonden zijn door
betekenisvolle sociale relaties.
Netwerken ontstaan door het denken in verbindingen tussen personen, organisaties en dingen.
Waarom denken we in netwerken?
- Niets gebeurt in isolement, dingen hebben een voorgeschiedenis en je moet de context
begrijpen.
- De meeste gebeurtenissen en fenomenen hebben verbintenissen en worden veroorzaakt
door enorme complexe puzzel.
- Kleine oorzaken kunnen grote gevolgen hebben.
- Netwerken ontstaan spontaan, bottom-up (ook mensen kunnen vanaf onderop invloed
uitoefenen).
- Het is een antwoord op reductionisme en het op een statistische manier bedrijven van
sociale wetenschappen.
Organiseren van veiligheid in een netwerk
Je hebt verschillende instanties die iets kunnen betekenen om onveiligheid te voorkomen. Er zijn
verschillende tijdsmomenten waarbij er verschillende instanties in actie moeten/kunnen komen!
We verplaatsen veiligheidsproblemen in een breder perspectief; vier lijnen:
1. Tijd → voorkomen is beter dan genezen dus focus je op risico’s.
2. Ruimte → we denken vaak er is een lokaal probleem, dus los het lokaal op. Vaak
komt dat juist van buiten. Invloed op lokaal niveau is klein, maar het kan wel een
keten van reacties in gang zetten.
3. Sociale netwerken → netwerken van partners!
, 4. Kennisgebied → sommige vraagstukken vergen andere typen kennis.
College 2.
Ontwikkelingen van invloed op veiligheidszorg
1. Globalisering: Invloeden van buitenaf, verbondenheid over afstand, maar verlies van
eigenheid. Invloeden van buitenaf hebben impact op het lokale, dreigingen komen dichterbij
en Terpstra zegt dat we het verlies van eigenheid niet moeten onderschatten.
2. Veranderingen in sociale activiteiten: Niet langer voornamelijk in een lokale context.
Sociale activiteiten zijn niet meer exclusief verbonden aan een bepaalde plek. Mensen zijn
minder aanwezig doordat ze zich de afgelopen decennia meer buitenshuis zijn gaan
oriënteren.
3. Noodzaak tot sociale reflexiviteit: Pluriformiteit, individualisering, keuzedwang. Hoe wij ons
gedragen is veel minder vanzelfsprekend dan voorheen. Een belangrijke ontwikkeling in
individualisering; er zijn lossere banden. We zijn een multiculti samenleving, constant
schakelen hierdoor, omdat je moet nadenken wat een passende reactie is in een bepaalde
situatie (pluriformiteit).
4. Opkomst risicosamenleving: De mens zelf is de voornaamste risicofactor geworden. Meer
kennis over risico’s genereert meer angst voor nieuwe risico’s. Paradoxale → Als je meer
weet over gevaren produceert dat nieuwe angsten, ook al heb je er wel meer grip
op. MAakt ons bewust, maar ook lichtelijk paranoïde.
Sociale reflexiviteit
Sociale reflexiviteit: Het moeten nadenken over het eigen handelen in relatie tot de (in)directe
omgeving.
Waarom noodzakelijk?: Het is noodzakelijk, omdat:
- Verdwijnen van culturele homogeniteit → culturele fragmentering → onduidelijkheid
over geldende normen en regels → hogere eisen aan normbesef burgers:
individualisering, keuzedwang (met betrekking tot levensstijl).
Keerzijde individualisering
Individualisering: De trend dat het individu zich onttrekt aan de groep. Je levert
vertrouwen in. In homogene samenlevingen heb je strong ties, maar dat is tegenwoordig
minder aan de orde. We hebben geen directe sociale relatie meer met die mensen →
meer en meer mensen trekken zich terug en zo minder face to face contacten:
- Afnemen vertrouwen.
- Afhankelijkheid van abstracte systemen (het is lastiger met instanties als de gemeente in
contact te komen).
- Afhankelijkheid van experts (we hebben beperkte informatie positie, hierdoor
ontstaat er ook erosie en vertrouwen mensen de experts niet helemaal). ↴
Tegelijkertijd toenemende scepsis en twijfel over het handelen van experts (de positie van de
professie in de samenleving is sterk veranderd).
Risicosamenleving (Beck)
● Afhankelijkheid van complexe technologie.
● Meer kennis leidt tot het ontdekken van nieuwe risico’s → meer angst (soms is
onwetendheid een zegen).
● Positie overheid - vertrouwen in overheid (de overheid moet veiligheid garanderen). De
verwachtingen zijn te overspannen, want de overheid kan het niet alleen. Hierdoor minder
tolerantie.
Invloed decentralisatie, marktwerking, uitbesteding, zelfregulering, supranationale overheden.
Dit zijn manieren om om te gaan met de overspannen verwachtingen.
Overheid - handhaving gezag
