Inleiding Orthopedagogiek
Samenvatting van de boeken
Joëlle Willemsen
Hoofdstuk 1
Orthopedagogiek als discipline
- Discipline= een tak van wetenschap en wordt ook wel een ‘’leer’’ genoemd
- Zo’n leer komt geleidelijk tot stand op basis van praktische, theoretische en empirische
inzichten.
- Dit vormt het werkterrein van een min of meer georganiseerde verzameling van wetenschappers
die zich op een deel van de werkelijkheid richten.
Object= onderdeel van aandacht
Pedagogische wetenschappers
- Bestuderen de opvoeding, het onderwijs en de hulpverlening aan kinderen en jeugdigen
- Met het oog op verbetering van de praktijk
- Sprake van normatief gerechtvaardigde visie op pedagogisch wenselijke doelen
Normatieve element= er is een visie of idee is over wat menselijk en haalbaar is in de
opvoeding.
Interne organisatie
- Komt tot uiting in tijdschriften, handboeken, opleiding en congressen
- Daarnaast bestaat er een ‘’forum’’ in redacties, verenigingen en het regelen van een onderlinge
erkenning.
- Het forum is een interne vorm van institutionalisering met een eigen organisatiegraad
Vakgenoten houden elkaar kritisch in de gaten om de inhoud te beschermen
Externe organisatie
- Erkenning door andere disciplines, overheid en maatschappelijke instituties zijn ook van belang
- Komt tot uiting in:
Het instellen van leerstoelen aan universiteiten
In een afzonderlijk studieprogramma aan universiteiten en hogescholen
In het erkend worden van beroepsverenigingen als gesprekpartners voor het beleid.
Empirische wetenschap naar natuurwetenschappelijk model
- De nadruk ligt bij dataverzameling ter verklaring van problemen of het beschrijven van factoren
die samenhangen met stagnaties in opvoeding of onderwijs.
- Niet alleen kennis nodig van factoren die de opvoeding of het onderwijs belemmeren, maar er
moeten ook professionele vaardigheden en methodieken ontwikkeld worden om problemen aan
te pakken.
Bij voorkeur rationeel te verantwoorden zijn op grond van inzicht in de dynamiek van
veranderingsprocessen.
Rationeel= logisch, systematisch en voor anderen navolgbaar opgebouwd.
Statistische discipline
- Voortschrijdende en kritisch onderzoek kan leiden tot nieuwe inzichten.
- Een nieuw paradigma kan veld winnen als de argumenten daarvoor op basis van toetsing en
overtuigingskracht sterker zijn dan de argumenten voor een bestaande opvatting.
Sterke en zwakke punten van theorieën en de bijbehorende methoden van aanpakken
- Onderlinge vergelijking, om zo de beste aanpak te gebruiken
- Kennis en vaardigheden van een orthopedagoog verschillen per praktijk, andere oplossingen
verkrijgbaar
Ontwikkeling speciaal onderwijs
, Inleiding Orthopedagogiek
Samenvatting van de boeken
Joëlle Willemsen
- Voorheen werden kinderen met ernstige beperkingen opgenomen in het ziekenhuis
- Kinderen met lichte beperkingen bleven gewoon thuis
- Vanaf de leerplicht moest er een oplossing komen voor deze kinderen die niet in het reguliere
onderwijs passen.
- Zo ontstond er speciaal onderwijs
Ontwikkeling zorg systeem
- Verandering in denken over opvoeding tot aangepast gedrag en tot enige mate van
zelfredzaamheid in het dagelijks leven.
- Door de behavioristische theorie kwam er een nieuwe fundering over het aanleren en afleren
van gedrag.
- De technologie van testdiagnostiek en geprogrammeerde training kregen de overhand.
Kritiek op deze ontwikkeling
- Door weinig te vragen van mensen met een beperking worden ze niet volledig uitgedaagd naar
hun capaciteiten.
- Door de speciale voorzieningen worden ze buiten de samenleving gehouden.
Leidraad voor de nieuwe orthopedagogische aanpak: integratie en het recht om anders te zijn
- Normatieve verantwoordingen moesten rekening gaan houden met deze waarden
Overheid
- Expliciet beleid gaan voeren dat gericht is op de zorg voor kinderen met problemen en
beperkingen.
- Beleid wordt beïnvloed door de op dat moment beheersende wetenschappelijke inzichten.
Andersom geldt dit ook, bijv. door subsidieregelingen of eisen stellen aan voorzieningen.
Levering en Smeyers (1999)
- In de pedagogiek gebruikelijk dat paradigma’s naast elkaar blijven bestaan en elk vanuit hun
invalshoek vruchtbaar zijn en elkaar aanvullen.
Ook uiteenlopende disciplines
- Disciplines die in teamverband samenwerken, kunnen complementair zijn in het plannen van
een aanpak, als ze bereid zijn naar elkaar te luisteren.
Noodzaak om praktische problemen vanuit verschillende disciplines te benaderen
- Een kind kan verkeren in een zeer problematische opvoedingssituatie
- De vraag is in welk theoretisch kader men de probleemstelling wil formuleren
- Vanuit een maatschappijkritisch oogpunt zal men optredende ontwikkelingsproblemen zien als
een reactie op de beperkte kansen die geboden worden binnen de minimale voorzieningen; bed,
bad en brood’ naast een zeer beperkte begeleiding.
- Telkens een nieuwe afweging of nieuwe ontwikkeling verwerkt moeten worden in de
orthopedagogiek.
Kenmerk orthopedagogiek
- In theorievorming en onderzoek voortdurende wisselwerking is met de praktijk van het in kaart
brengen van problemen en knelpunten in de opvoeding.
Klassieke vs. Moderne definities (De Ruyter)
- Klassiek= het opvallende en afwijkende kind
- Modern= klassiek incl problematische opvoedingssituatie
Van opvoeding van het ‘’afwijkende’’ kind naar methodische hulpverlening
Samenvatting van de boeken
Joëlle Willemsen
Hoofdstuk 1
Orthopedagogiek als discipline
- Discipline= een tak van wetenschap en wordt ook wel een ‘’leer’’ genoemd
- Zo’n leer komt geleidelijk tot stand op basis van praktische, theoretische en empirische
inzichten.
- Dit vormt het werkterrein van een min of meer georganiseerde verzameling van wetenschappers
die zich op een deel van de werkelijkheid richten.
Object= onderdeel van aandacht
Pedagogische wetenschappers
- Bestuderen de opvoeding, het onderwijs en de hulpverlening aan kinderen en jeugdigen
- Met het oog op verbetering van de praktijk
- Sprake van normatief gerechtvaardigde visie op pedagogisch wenselijke doelen
Normatieve element= er is een visie of idee is over wat menselijk en haalbaar is in de
opvoeding.
Interne organisatie
- Komt tot uiting in tijdschriften, handboeken, opleiding en congressen
- Daarnaast bestaat er een ‘’forum’’ in redacties, verenigingen en het regelen van een onderlinge
erkenning.
- Het forum is een interne vorm van institutionalisering met een eigen organisatiegraad
Vakgenoten houden elkaar kritisch in de gaten om de inhoud te beschermen
Externe organisatie
- Erkenning door andere disciplines, overheid en maatschappelijke instituties zijn ook van belang
- Komt tot uiting in:
Het instellen van leerstoelen aan universiteiten
In een afzonderlijk studieprogramma aan universiteiten en hogescholen
In het erkend worden van beroepsverenigingen als gesprekpartners voor het beleid.
Empirische wetenschap naar natuurwetenschappelijk model
- De nadruk ligt bij dataverzameling ter verklaring van problemen of het beschrijven van factoren
die samenhangen met stagnaties in opvoeding of onderwijs.
- Niet alleen kennis nodig van factoren die de opvoeding of het onderwijs belemmeren, maar er
moeten ook professionele vaardigheden en methodieken ontwikkeld worden om problemen aan
te pakken.
Bij voorkeur rationeel te verantwoorden zijn op grond van inzicht in de dynamiek van
veranderingsprocessen.
Rationeel= logisch, systematisch en voor anderen navolgbaar opgebouwd.
Statistische discipline
- Voortschrijdende en kritisch onderzoek kan leiden tot nieuwe inzichten.
- Een nieuw paradigma kan veld winnen als de argumenten daarvoor op basis van toetsing en
overtuigingskracht sterker zijn dan de argumenten voor een bestaande opvatting.
Sterke en zwakke punten van theorieën en de bijbehorende methoden van aanpakken
- Onderlinge vergelijking, om zo de beste aanpak te gebruiken
- Kennis en vaardigheden van een orthopedagoog verschillen per praktijk, andere oplossingen
verkrijgbaar
Ontwikkeling speciaal onderwijs
, Inleiding Orthopedagogiek
Samenvatting van de boeken
Joëlle Willemsen
- Voorheen werden kinderen met ernstige beperkingen opgenomen in het ziekenhuis
- Kinderen met lichte beperkingen bleven gewoon thuis
- Vanaf de leerplicht moest er een oplossing komen voor deze kinderen die niet in het reguliere
onderwijs passen.
- Zo ontstond er speciaal onderwijs
Ontwikkeling zorg systeem
- Verandering in denken over opvoeding tot aangepast gedrag en tot enige mate van
zelfredzaamheid in het dagelijks leven.
- Door de behavioristische theorie kwam er een nieuwe fundering over het aanleren en afleren
van gedrag.
- De technologie van testdiagnostiek en geprogrammeerde training kregen de overhand.
Kritiek op deze ontwikkeling
- Door weinig te vragen van mensen met een beperking worden ze niet volledig uitgedaagd naar
hun capaciteiten.
- Door de speciale voorzieningen worden ze buiten de samenleving gehouden.
Leidraad voor de nieuwe orthopedagogische aanpak: integratie en het recht om anders te zijn
- Normatieve verantwoordingen moesten rekening gaan houden met deze waarden
Overheid
- Expliciet beleid gaan voeren dat gericht is op de zorg voor kinderen met problemen en
beperkingen.
- Beleid wordt beïnvloed door de op dat moment beheersende wetenschappelijke inzichten.
Andersom geldt dit ook, bijv. door subsidieregelingen of eisen stellen aan voorzieningen.
Levering en Smeyers (1999)
- In de pedagogiek gebruikelijk dat paradigma’s naast elkaar blijven bestaan en elk vanuit hun
invalshoek vruchtbaar zijn en elkaar aanvullen.
Ook uiteenlopende disciplines
- Disciplines die in teamverband samenwerken, kunnen complementair zijn in het plannen van
een aanpak, als ze bereid zijn naar elkaar te luisteren.
Noodzaak om praktische problemen vanuit verschillende disciplines te benaderen
- Een kind kan verkeren in een zeer problematische opvoedingssituatie
- De vraag is in welk theoretisch kader men de probleemstelling wil formuleren
- Vanuit een maatschappijkritisch oogpunt zal men optredende ontwikkelingsproblemen zien als
een reactie op de beperkte kansen die geboden worden binnen de minimale voorzieningen; bed,
bad en brood’ naast een zeer beperkte begeleiding.
- Telkens een nieuwe afweging of nieuwe ontwikkeling verwerkt moeten worden in de
orthopedagogiek.
Kenmerk orthopedagogiek
- In theorievorming en onderzoek voortdurende wisselwerking is met de praktijk van het in kaart
brengen van problemen en knelpunten in de opvoeding.
Klassieke vs. Moderne definities (De Ruyter)
- Klassiek= het opvallende en afwijkende kind
- Modern= klassiek incl problematische opvoedingssituatie
Van opvoeding van het ‘’afwijkende’’ kind naar methodische hulpverlening
