Netwerksamenleving
, College 1: de netwerksamenleving
Wat is een netwerk?
Een netwerk is een verbinding tussen een groep of systeem. Het woord ‘netwerk’ duidt op een
structuur, ‘nodes’ die aan elkaar zijn verbonden op een niet-hiërarchische manier. Onze netwerken
zijn vele male groter dan vroeger, mede door technologische ontwikkelingen.
Voorbeeld van netwerken
Mensen: (massale) migratie van mensen, diaspora, migranten, toeristen, studenten en
vluchtelingen
Media: wereldwijde telecommunicatie – sneller en makkelijker toegang tot toenemende
hoeveelheden informatie
Financieel: mondiale geldstromen, internationale handel
Ideologisch: verbreiden van ideologie, wereldbeelden, vrijheid, welvaart, democratie,
soevereiniteit en terrorisme
Wat is een sociaal netwerk?
Een sociaal netwerk bestaat uit een aantal mensen (organisaties) die aan elkaar verbonden zijn door
betekenisvolle sociale relaties. Netwerken ontstaan door het denken in verbindingen tussen
personen, organisaties en dingen.
Het concept ‘netwerken’
Het is een nieuwe manier van kijken naar de wijze waarop de wereld om ons heen verbonden is
(economisch, cultureel en maatschappelijk). Er is een sociologische noodzaak om een nieuwe manier
te ontwikkelen om naar de samenleving en de organisatievorm binnen de samenleving te kijken. Het
is een analytisch hulpmiddel om betekenis te geven aan de sociale problemen en daar oplossingen
voor te bedenken.
Waarom denken in netwerken?
Niets gebeurt in een isolement. De meeste gebeurtenissen en fenomenen hebben verbintenissen
met elkaar en worden veroorzaakt door een enorme hoeveelheid stukjes van een grote complexe
puzzel. Kleine oorzaken kunnen daardoor grote gevolgen hebben. Netwerken bestaan min of meer
spontaan, bottom-up. Het is een antwoord op reductionisme en het op een statische manier
bedrijven van sociale wetenschappen.
We gebruiken netwerken om te begrijpen hoe veiligheidsproblemen ontstaan en hoe deze
problemen zich door ontwikkelen. Ook gebruiken we netwerken om te bekijken hoe we veiligheid
kunnen organiseren.
Breder perspectief: 4 lijnen
1. Tijd
2. Ruimte
3. Sociale netwerken
4. Kennisgebied
, College 2: veiligheidszorg in een veranderende
samenleving
Ontwikkelingen van invloed op veiligheidszorg
1. Globalisering: invloed van buitenaf, verbondenheid over afstand, maar verlies van
‘eigenheid’
2. Verandering in sociale activiteiten: niet langer voornamelijk in een lokale context
3. Noodzaak tot sociale reflexiviteit, pluriformiteit, individualisering en keuzedwang
4. Opkomst risicosamenleving: de mens zelf is de voornaamste risicofactor geworden, meer
kennis over risico’s genereert meer angst voor nieuwe risico’s
Sociale reflexiviteit
Sociale reflexiviteit: het moeten nadenken over het eigen handelen in relatie tot de (in)directe
omgeving. Dit is noodzakelijk omdat we van een culturele homogeniteit naar een culturele
fragmentering zijn gegaan. Hierdoor is het onduidelijk wat nu precies de geldende normen en regels
zijn. Er is een hoger normbesef bij burgers. Mensen zijn geïndividualiseerd, hierdoor ontstaat een
soort keuzedwang m.b.t. levensstijl (je leven is niet meer vooraf voor je uitgestippeld).
Keerzijde individualisering
Afnemen vertrouwen
Afhankelijkheid van abstracte systemen
Afhankelijkheid van experts
Tegelijkertijd toenemende scepsis en twijfel over het handelen van experts (de positie van de
professie in de samenleving is sterk veranderd)
Risicosamenleving (Beck)
Risicosamenleving is afhankelijk van een complexe technologie. Kennis leidt tot het ontdekken van
nieuwe risico’s en dit lijdt vervolgens tot meer angst. We verwachten dat de overheid inspeelt op de
risicosamenleving, zij zijn immers verantwoordelijk. Maar tegelijkertijd zorgt tot ook in wantrouwen
door de divers ‘schandalen’ die de overheid heeft begaan.
Overheid – handhaving gezag
Criminaliteit fluctueert enorm door de jaren heen. De afgelopen jaar wel een enorme daling van
vermogenscriminaliteit. Dit zijn echter objectieve waarnemingen. De gevoelens van de mensen
kunnen echter anders zijn dan de cijfers. Er ontstaan nieuwe vormen van crimineel gedrag.
Tegelijkertijd is er een afnemende legitimiteit van de politie:
- Onderhandelingscultuur
- Gezag moet worden verdiend
- Invloed massamedia
- Onderscheid ‘de politie’ en ‘onze politie’
Veiligheidszorg
Veiligheidszorg is het resultaat van politieke beslissingen
- Uitkomst van verandering in de samenleving
- Uitkomst van verwachtingen van burgers
- Pogingen om vertrouwen (terug) te winnen
- Poging om legitimiteit te verhogen
, Ontwikkelingen in de veiligheidszorg
1. Versterking van organisatorische en beheersmatige arrangementen
2. Verschuiving in de verhouding tussen overheid en andere partijen
3. Transnationalisering van de politie
4. De veranderende positie in het strafrecht
5. Toenemende gebruik van technologische middelen bij preventieve, toezicht en opsporing
6. Harder en strikter optreden overheid
Space of places VS space of flows (tekst van Boutellier)
Space of places: het lokaal gebonden, plek waar mensen zich veilig voelen
Space of flows: het internet, kapitaalstromen = netwerksamenleving
Mensen zeggen, door de ‘invoering’ van space of flows, missen mensen de space of places.
Vragen m.b.t. veiligheidszorg (Terpstra)
- Wat is nu de rol van de overheid in het proces van ‘verontstatelijking’?
- Welke maatschappelijke gevolgen heeft dit proces
- Gaat de maatschappij in een richting van steeds meer toezicht en controles ten behoeve van
de veiligheid?
, College 1: de netwerksamenleving
Wat is een netwerk?
Een netwerk is een verbinding tussen een groep of systeem. Het woord ‘netwerk’ duidt op een
structuur, ‘nodes’ die aan elkaar zijn verbonden op een niet-hiërarchische manier. Onze netwerken
zijn vele male groter dan vroeger, mede door technologische ontwikkelingen.
Voorbeeld van netwerken
Mensen: (massale) migratie van mensen, diaspora, migranten, toeristen, studenten en
vluchtelingen
Media: wereldwijde telecommunicatie – sneller en makkelijker toegang tot toenemende
hoeveelheden informatie
Financieel: mondiale geldstromen, internationale handel
Ideologisch: verbreiden van ideologie, wereldbeelden, vrijheid, welvaart, democratie,
soevereiniteit en terrorisme
Wat is een sociaal netwerk?
Een sociaal netwerk bestaat uit een aantal mensen (organisaties) die aan elkaar verbonden zijn door
betekenisvolle sociale relaties. Netwerken ontstaan door het denken in verbindingen tussen
personen, organisaties en dingen.
Het concept ‘netwerken’
Het is een nieuwe manier van kijken naar de wijze waarop de wereld om ons heen verbonden is
(economisch, cultureel en maatschappelijk). Er is een sociologische noodzaak om een nieuwe manier
te ontwikkelen om naar de samenleving en de organisatievorm binnen de samenleving te kijken. Het
is een analytisch hulpmiddel om betekenis te geven aan de sociale problemen en daar oplossingen
voor te bedenken.
Waarom denken in netwerken?
Niets gebeurt in een isolement. De meeste gebeurtenissen en fenomenen hebben verbintenissen
met elkaar en worden veroorzaakt door een enorme hoeveelheid stukjes van een grote complexe
puzzel. Kleine oorzaken kunnen daardoor grote gevolgen hebben. Netwerken bestaan min of meer
spontaan, bottom-up. Het is een antwoord op reductionisme en het op een statische manier
bedrijven van sociale wetenschappen.
We gebruiken netwerken om te begrijpen hoe veiligheidsproblemen ontstaan en hoe deze
problemen zich door ontwikkelen. Ook gebruiken we netwerken om te bekijken hoe we veiligheid
kunnen organiseren.
Breder perspectief: 4 lijnen
1. Tijd
2. Ruimte
3. Sociale netwerken
4. Kennisgebied
, College 2: veiligheidszorg in een veranderende
samenleving
Ontwikkelingen van invloed op veiligheidszorg
1. Globalisering: invloed van buitenaf, verbondenheid over afstand, maar verlies van
‘eigenheid’
2. Verandering in sociale activiteiten: niet langer voornamelijk in een lokale context
3. Noodzaak tot sociale reflexiviteit, pluriformiteit, individualisering en keuzedwang
4. Opkomst risicosamenleving: de mens zelf is de voornaamste risicofactor geworden, meer
kennis over risico’s genereert meer angst voor nieuwe risico’s
Sociale reflexiviteit
Sociale reflexiviteit: het moeten nadenken over het eigen handelen in relatie tot de (in)directe
omgeving. Dit is noodzakelijk omdat we van een culturele homogeniteit naar een culturele
fragmentering zijn gegaan. Hierdoor is het onduidelijk wat nu precies de geldende normen en regels
zijn. Er is een hoger normbesef bij burgers. Mensen zijn geïndividualiseerd, hierdoor ontstaat een
soort keuzedwang m.b.t. levensstijl (je leven is niet meer vooraf voor je uitgestippeld).
Keerzijde individualisering
Afnemen vertrouwen
Afhankelijkheid van abstracte systemen
Afhankelijkheid van experts
Tegelijkertijd toenemende scepsis en twijfel over het handelen van experts (de positie van de
professie in de samenleving is sterk veranderd)
Risicosamenleving (Beck)
Risicosamenleving is afhankelijk van een complexe technologie. Kennis leidt tot het ontdekken van
nieuwe risico’s en dit lijdt vervolgens tot meer angst. We verwachten dat de overheid inspeelt op de
risicosamenleving, zij zijn immers verantwoordelijk. Maar tegelijkertijd zorgt tot ook in wantrouwen
door de divers ‘schandalen’ die de overheid heeft begaan.
Overheid – handhaving gezag
Criminaliteit fluctueert enorm door de jaren heen. De afgelopen jaar wel een enorme daling van
vermogenscriminaliteit. Dit zijn echter objectieve waarnemingen. De gevoelens van de mensen
kunnen echter anders zijn dan de cijfers. Er ontstaan nieuwe vormen van crimineel gedrag.
Tegelijkertijd is er een afnemende legitimiteit van de politie:
- Onderhandelingscultuur
- Gezag moet worden verdiend
- Invloed massamedia
- Onderscheid ‘de politie’ en ‘onze politie’
Veiligheidszorg
Veiligheidszorg is het resultaat van politieke beslissingen
- Uitkomst van verandering in de samenleving
- Uitkomst van verwachtingen van burgers
- Pogingen om vertrouwen (terug) te winnen
- Poging om legitimiteit te verhogen
, Ontwikkelingen in de veiligheidszorg
1. Versterking van organisatorische en beheersmatige arrangementen
2. Verschuiving in de verhouding tussen overheid en andere partijen
3. Transnationalisering van de politie
4. De veranderende positie in het strafrecht
5. Toenemende gebruik van technologische middelen bij preventieve, toezicht en opsporing
6. Harder en strikter optreden overheid
Space of places VS space of flows (tekst van Boutellier)
Space of places: het lokaal gebonden, plek waar mensen zich veilig voelen
Space of flows: het internet, kapitaalstromen = netwerksamenleving
Mensen zeggen, door de ‘invoering’ van space of flows, missen mensen de space of places.
Vragen m.b.t. veiligheidszorg (Terpstra)
- Wat is nu de rol van de overheid in het proces van ‘verontstatelijking’?
- Welke maatschappelijke gevolgen heeft dit proces
- Gaat de maatschappij in een richting van steeds meer toezicht en controles ten behoeve van
de veiligheid?
