Samenvatting Radiologie Thema 1.11 Blok D

Het verschil tussen radiolucent en radiopaak
Radiolucent= zwarting omdat het minder straling absorbeert dan omgeving.
 Gedeelte op foto zwarter dan de omgeving; dat gedeelte minder straling absorberen dan de omgeving.
 Radiolucente structuren: donkerder/ zwarter.

Radiopaak= grijs/ wit omdat het meer straling absorbeert dan omgeving.
 Radiopake structuren: lichtgrijzer/ witter.

Niets op foto staan; zwart worden.
 Iets op foto wat donkerder dan de meeste andere dingen op de foto; het is radiolucent= zwarter op de foto.
 Dikke loden plaat fotograferen; foto wordt wit (alle straling geabsorbeerd).
 Lood is dus erg radiopaak= grijzer/ witter dan veel andere dingen.

Voorbeelden v. radiolucente en radiopake structuren op een THK-röntgenfoto
 Cariëslaesie: glazuurkap niet intact; daar dus minder straling geabsorbeerd-> resulteren in zwart plekje op de
röntgenfoto radiolucent.
 (Amalgaan) vulling in cariëslaesie: laesie gevuld met materiaal dat meer röntgenstraling absorbeert dan de
glazuurkap-> op foto witter afgebeeld radiopaak.

Breuk element: op foto zichtbaar kunnen zijn als een zwarting (radiolucentie) of radiopaciteit:
 2 botjes v. elkaar af; ruimte tussen zitten ruimte= radiolucent.
 Botstructuren over elkaar heen plek botstructuren op elkaar= radiopaak.

Radiopaciteit die je niet wilt op röntgenfoto: foto waar je cariës wilt diagnosticeren-> bitewing foto waar de
elementen over elkaar heen geschoven zijn door verkeerde projectierichting; glazuurcariëslaesie niet kunnen
beoordelen.
Radiopaak




Radiolucent


Relatie tussen absorptieverschillen in de kaak vertalen naar
zwartingsverschillen op de röntgenfoto
Goede röntgenfoto maken: 3 grijstinten moeten kunnen onderscheiden; pulpa, dentine+ glazuurkap.
 Pulpakamers= absorberen weinig röntgenstraling; op foto zwarter afgebeeld.
 Dentine= meer röntgenstraling absorberen dan pulpa; op foto witter afgebeeld.
 Glazuurkap= meer röntgenstraling absorberen dan dentine; op foto nóg witter afgebeeld.
 Dus v. zwart naar wit: pulpa – dentine – glazuur.

Radiopaciteit/ radiolucentie= op röntgenfoto weergegeven als een grijstint (v. wit tot zwart)-> tijdens röntgenfoto
bekijken: kijken of je dat wat je ziet, kan verklaren met … :
1. De normale anatomie.
2. Is er sprake v/e Corpus alienum (=vreemd voorwerp)?  bv. lippiercing.
3. Artefact= drogbeeld; iets gebeurt met de foto wat niet hoort.
 Bv. bewegingsartefact= patiënt tijdens röntgenfoto bewegen; drogbeeld geven.
4. Restauratie= vulling.
5. Als je met die dingen↑ het niet kan verklaren: pathologie= er is iets aan de hand met de patiënt.

, ANATOMISCHE VERKLARING
Anatomisch verklaarbare radiolucentie niet verwarren met een pathologische radiolucentie (bv. hals cariës):
 1e foto: zwarting/ radiolucentie zien; denken dat het hals cariës is-> kijken naar 3D-anatomie↓.
 Glazuurkap+ cresta alveolaris (botgedeelte) meer röntgenstraling absorberen-> daartussen een klein bandje
zitten; minder röntgenstraling absorberen-> (zwarte) band die minder röntgenstraling absorbeert= burn-out.
 Als je de anatomie snapt, begrijp je dat de zwarting (1 e foto) geen pathologie is.




Waarom de afbeelding groter is dan de werkelijkheid
 Afstand focus+ object veranderen: FO-afstand↓, dan vergrotingsfactor↑.
 FO-afstand bij #2 kleiner dan bij #1, dus #2 grotere objectvergroting #1 betere techniek dan #2.
 Korte tubus: kleiner FO-afstand, dus vergrotingsfactor↑.
 Lange tubus: groter FO-afstand, dus vergrotingsfactor↓.
 Afstand object+ beeldplaat (detector) veranderen : DO-afstand↑, dan vergrotingsfactor↑.
 DO-afstand bij #2 groter dan bij #3, dus #2 grotere objectvergroting
 Naar alle 4de situaties kijken: #4 beste situatie; minste last hebben v. vergroting.
 Minste vergroting bij FO-afstand↑ en DO-afstand↓-> kan je invullen in Vergroting = FD: FO.
 FO-afstand zo groot mogelijk en DO-afstand zo klein mogelijk willen.




VERGROTING V. WERKELIJKHEID
Elke foto is een vergroting v/d werkelijkheid-> willen weten wat de lengte v/e element is; ook moeten weten wat de
vergroting v/h element is-> vergroting uitrekenen: lengte element foto: werkelijke lengte element.
 Bv. lengte v/e fantoom fotograferen (grootte v. weten); afwijking kunnen uitrekenen.


VERTEKENING
Vertekening door:
 Verschil in V (vergroting)
 Schuine projectie

Röntgenbundel schuiner op detector gericht; vertekening groter.
 Alles wat in het midden (b) wordt gefotografeerd, wordt beter afgebeeld dan wat aan de buitenkant (a of c)
wordt gefotografeerd-> komt doordat de röntgenbundel divergeert= spreidt.

LANGE TUBUS VS. KORTE TUBUS
 Korte tubus (links)= meer vergroting
 Lange tubus (rechts)= minder vergroting
 Korte tubus: element groter afgebeeld dan bij een lange tubus-> daarom in praktijk liever lange tubus.