Samenvatting Economie Vraag en Aanbod

Vraag en aanbod
H1 Markten

Markt = plaats waar aanbieders en vragers van een bepaalde goed bij elkaar komen
Concrete markt = een markt waar je heen kunt om te handelen (bv. vismarkt) en vragers en
aanbieders komen dus op dezelfde plaats bij elkaar
Abstracte markt = het geheel van vraag en aanbod van een product maar een abstracte markt kun je
niet lijfelijk bezoeken

Belangrijkste functie van een markt is prijsvorming: op een markt komt een bepaalde prijs tot stand
In Nederland onderzoekt het CBS aan welke producten de Nederlanders (vragers) hun geld uitgeven
Deze uitgaven vormen voor de aanbieders de omzet

Omzet = totale opbrengst = verkoopprijs x afzet (p x q)
De geld opbrengst van de verkochte producten
Afzet = de hoeveelheid verkochte producten uitgedrukt in eenheden, kg, liter, etc. dus het aantal
producten dat een bedrijf verkoopt

H2 Vraag: op zoek naar een spijkerbroek

Betalingsbereidheid = het maximale bedrag dat je voor iets wilt betalen
 op de arbeidsmarkt: het maximale bedrag dat een werkgever aan loon wil betalen

Individuele vraagfunctie (=individuele vraagvergelijking) = geeft het verband weer tussen de prijs van
een product en de gevraagde hoeveelheid door 1 consumenten
Individuele vraaglijn = hiermee kun je de individuele vraagfunctie weergeven

Als de prijs van een product verandert, verandert de vraaglijn niet. Er vindt dan een verschuiving over
(langs) de vraaglijn plaats.
Er is daarbij sprake van een negatief verband  als de prijs stijgt, daalt de vraag en als de prijs daalt,
stijgt de vraag
Ceteris paribus = alle andere factoren die invloed hebben (dan de prijs) blijven gelijk

De vraaglijn blijft niet altijd op dezelfde plaats
- als de voorkeur van de consument wijzigt
- als het inkomen van de consument wijzigt
- als de prijzen van andere producten wijzigen
Er vindt dan een verschuiving van de vraaglijn plaats

Collectieve vraagfunctie = geeft het verband weer tussen de prijs en de gevraagde hoeveelheid van
een product door alle consumenten samen
Collectieve vraaglijn = hiermee kun je de collectieve vraagfunctie weergeven maar bij een
monopolist is deze lijn ook de prijs-afzetlijn

Prijselasticiteit van de vraag = de mate waarin de vraag verandert als de prijs verandert
Ev = procentuele verandering van de gevraagde hoeveelheid
procentuele verandering van de prijs
|Ev| > 1 = prijselastisch = luxe goed
|Ev| < 1 = prijsinelastisch = primair goed


1

, Luxe goed = niet levensnoodzakelijke goederen
Primair goed = goederen die wel noodzakelijk zijn om te leven

Kruislingse prijselasticiteit van de vraag = de vraag verandert niet alleen als de prijs wijzigt, maar ook
als de prijs van een substitutie goed of complementair product wijzigt
Ek = procentuele verandering van de vraag naar product A
procentuele verandering van de prijs van product B
Ek < 0  complementair: scooters – benzine
Ek > 0  substitutie: coca cola – pepsi cola

Inkomens elasticiteit van de vraag = de vraagt verandert niet alleen als de prijs wijzigt, maar ook als
het besteedbaar inkomen wijzigt kan de vraag wijzigen
Ey = procentuele verandering van de gevraagde hoeveelheid
procentuele verandering van het besteedbaar inkomen
Besteedbaar inkomen = bruto inkomen – inkomensoverdracht – (belasting + premies)
Inkomensoverdracht is bijvoorbeeld alimentatie
Ey > 0 normale goederen
0 < Ey < 1 primaire goederen
Ey > 1 luxegoederen
Ey < 0 inferieure goederen (= goederen waarvan je bij een inkomensstijging koopt)

H3 Productie van een spijkerbroek

Bedrijfskolom = omvat de schakels die nodig zijn bij de productie van een goed
Parallellisatie = als een bedrijf actief is in meerdere bedrijfskolommen
Specialisatie = als een bedrijf zich richt op een klein onderdeel van de branche
(Verticale) integratie = als één bedrijf meerdere schakels uit een bedrijfskolom omvat
Differentiatie = als een bedrijf een productiefase (schakel) afstoot

Integratie kan zekerheid opleveren, want de afhankelijkheid van leveranciers wordt kleiner.
Daarnaast kan het de transactiekosten verminderen en er hoeft nu niet meer onderhandeld te
worden over contracten, leveringsvoorwaarden en prijs.

Verzonken kosten = kosten die als ze eenmaal zijn gemaakt niet meer kunnen worden terugverdiend
als een activiteit wordt gestaakt, omdat er geen andere gebruiksmogelijkheden zijn
Berovingsprobleem = bij een samenwerkingsverband investeert de ene partij meer in de
samenwerking dan de andere partij, waardoor de machtsverhouding verandert

Winstmarge (= winst per product) = een positief verschil tussen de verkoopprijs en de kostprijs
 (= P – GTK)
Afschrijven = het doorberekenen van de kosten van bezittingen die een aantal jaar mee gaan. De
waardevermindering van duurzame productiemiddelen (meestal per jaar gerekend)
Afschrijvingskosten = de kosten van de afschrijvingen

Constante kosten = kosten die niet veranderen als de omvang van de productie/afzet verandert
TCK zijn alle constante kosten samen
Variabele kosten = kosten die veranderen als de productieomvang verandert
TVK zijn alle variabele kosten samen

Wanneer een fabrikant zijn productie verhoogt dalen de GCK
Bij proportioneel variabele kosten stijgen TVK bij een toename van de productie,
maar blijft de GVK gelijk
2