1.04 – Leerpsychologie
Samenvatting
Hoofdstuk 7 – Wat wij willen: motivatie
Kernvragen :
- Wat is motivatie ?
- Hoe kunnen we onze motivatie indelen ?
- Over welke motivaties moet een sociale professional wat meer kennis
hebben om dat in zijn praktijk te kunnen gebruiken ?
- Wat is de behoeftehiërarchie van Maslow ?
- Wat is het verschil tussen extrinsieke en intrinsieke motivatie ?
- Wat is de zelfdeterminatietheorie en wat kunnen we ermee ?
- Hoe kan men de motivatietheorie toepassen in het werk van een sociale
professional ?
Het begrip prestatiedrang wordt in de psychologie gebruikt om het gedrag
van mensen te beschrijven die een norm van uitmuntendheid voorbij willen
streven.
Prestatiedrang : is de wens van een persoon om een zeer moeilijk maar wel
gewenst doel te bereiken.
7.1 Inleiding
Als we spreken over de motivatie van mensen of dieren dan gaat het over
de beweegreden achter het gedrag.
Als wij voor iets gemotiveerd zijn, dan speelt er vrijwel tegelijkertijd een
emotie. Motivatie en emotie zijn twee kanten van dezelfde medaille.
Achter vrijwel al ons gedrag zit een motivatie – het is onmogelijk om die
allemaal op te sommen. In de psychologie houdt men zich bezig met het
indelen van al die motivaties.
Motieven zijn te onderscheiden in twee hoofdvormen :
Behoefte : geldt voor bijna iedereen. Het iets wat we nodig hebben om te leven
of adequaat te functioneren.
Wens : is iets wat je graag wilt, maar wat geen levensvoorwaarde is. Het wordt
meestal individueel ingekleurd en kan dus bij iedereen verschillen.
7.2 Hoe zijn onze motivaties ingedeeld ?
Mensen delen sommige motieven met dieren. Vaak is dat een behoefte,
maar hoe die behoefte bij mensen verwezenlijkt wordt, is vaak gekleurd
door de cultuur waarin men leeft en dan ontstaan er wensen.
7.3 Wat moet een sociale professional weten over motivatie ?
Mensen zijn tot op het bot gemotiveerd om controle te krijgen en te behouden
over allerlei aspecten van hun leven.
Controle : hier wordt de mate van beheersing bedoeld. Dat kan slaan op
beheersen van eigen gedrag maar ook op beheersen van de omstandigheden.
Iets begrijpen of voorspellen is ook in zekere zin een vorm van beheersing.
Een mens heeft behoefte aan controle. Hier zijn drie vormen van :
, 1.04 – Leerpsychologie
Samenvatting
Vaardigheden – competentie
Autonomie
De omgeving en het gedrag van anderen begrijpen en voorspellen.
Vaardigheid : is het vermogen om een handeling bekwaam uit te voeren of een
probleem op te lossen.
Het verwerven van controle is niet alleen belangrijk voor het zelfbehoud,
maar speelt ook een rol bij voortplanting.
De behoefte aan controle is waarschijnlijk gedeeltelijk een aangeboren
behoefte en komt over de hele wereld voor. Maar het uit zich wel
verschillend, wat wijst op de invloed van leer- en socialisatieprocessen.
Een ander gegeven dat erop wijst dat de behoefte aan controle
waarschijnlijk is aangeboren, is hoe wij onze vrije tijd doorbrengen.
Primaire controle : is de beheersing over je omgeving, zodat je deze zo kunt
inrichten dat je het best functioneert.
Secundaire controle : is de beheersing van je eigen gedrag en gevoelens, zodat
je redelijk immuun bent voor eventuele negatieve invloeden uit je omgeving.
Secundaire controle slaat op de acceptatie van een beperking of niet
geraakt worden door kritiek. Bij mensen is dit vaak de eerste strategie,
omdat omstandigheden vaak niet te veranderen zijn.
Onderzoek laat zien dat mensen veel meer tegenslag en nare dingen
aankunnen als deze zich laat aankondigen en dus te voorspellen zijn.
Voorspellingscontrole : is een vorm van secundaire controle. Het slaat op het
vermogen om toekomstige gebeurtenissen te voorspellen, zodat je jezelf daarop
kunt voorbereiden.
Begripscontrole : is een vorm van secundaire controle en slaat op het vermogen
de oorzaak van gebeurtenissen te begrijpen waardoor onzekerheid verminderd
wordt.
Het is opvallend dat mensen over het algemeen pijn niet goed kunnen
verdragen als de oorzaak onduidelijk is.
Aangeleerde hulpeloosheid : slaat op het verschijnsel dat een mens of dier heeft
aangeleerd dat hij geen invloed kan uitoefenen op wat hem overkomt.
Aangeleerde hulpeloosheid wordt in verband gebracht met het ontstaan
van depressie bij mensen als zij het gevoel hebben hun omstandigheden
niet te kunnen controleren.
Attributieprocessen : zijn verklaringen die mensen hanteren over de oorzaken
van gedrag bij henzelf en anderen.
Mensen met aangeleerde hulpeloosheid denken ten onrechte dat de
negatieve omstandigheden niet door hen te beïnvloeden zijn vanwege een
gebrek aan controle. Het gevolg is dat deze interpretatie en dit gedrag
kunnen generaliseren naar andere situaties.
Mensen hebben behoefte aan contact en positieve aandacht. Het hebben
van veel sociale contacten bevordert de kans op overleven. Onderzoek laat
Samenvatting
Hoofdstuk 7 – Wat wij willen: motivatie
Kernvragen :
- Wat is motivatie ?
- Hoe kunnen we onze motivatie indelen ?
- Over welke motivaties moet een sociale professional wat meer kennis
hebben om dat in zijn praktijk te kunnen gebruiken ?
- Wat is de behoeftehiërarchie van Maslow ?
- Wat is het verschil tussen extrinsieke en intrinsieke motivatie ?
- Wat is de zelfdeterminatietheorie en wat kunnen we ermee ?
- Hoe kan men de motivatietheorie toepassen in het werk van een sociale
professional ?
Het begrip prestatiedrang wordt in de psychologie gebruikt om het gedrag
van mensen te beschrijven die een norm van uitmuntendheid voorbij willen
streven.
Prestatiedrang : is de wens van een persoon om een zeer moeilijk maar wel
gewenst doel te bereiken.
7.1 Inleiding
Als we spreken over de motivatie van mensen of dieren dan gaat het over
de beweegreden achter het gedrag.
Als wij voor iets gemotiveerd zijn, dan speelt er vrijwel tegelijkertijd een
emotie. Motivatie en emotie zijn twee kanten van dezelfde medaille.
Achter vrijwel al ons gedrag zit een motivatie – het is onmogelijk om die
allemaal op te sommen. In de psychologie houdt men zich bezig met het
indelen van al die motivaties.
Motieven zijn te onderscheiden in twee hoofdvormen :
Behoefte : geldt voor bijna iedereen. Het iets wat we nodig hebben om te leven
of adequaat te functioneren.
Wens : is iets wat je graag wilt, maar wat geen levensvoorwaarde is. Het wordt
meestal individueel ingekleurd en kan dus bij iedereen verschillen.
7.2 Hoe zijn onze motivaties ingedeeld ?
Mensen delen sommige motieven met dieren. Vaak is dat een behoefte,
maar hoe die behoefte bij mensen verwezenlijkt wordt, is vaak gekleurd
door de cultuur waarin men leeft en dan ontstaan er wensen.
7.3 Wat moet een sociale professional weten over motivatie ?
Mensen zijn tot op het bot gemotiveerd om controle te krijgen en te behouden
over allerlei aspecten van hun leven.
Controle : hier wordt de mate van beheersing bedoeld. Dat kan slaan op
beheersen van eigen gedrag maar ook op beheersen van de omstandigheden.
Iets begrijpen of voorspellen is ook in zekere zin een vorm van beheersing.
Een mens heeft behoefte aan controle. Hier zijn drie vormen van :
, 1.04 – Leerpsychologie
Samenvatting
Vaardigheden – competentie
Autonomie
De omgeving en het gedrag van anderen begrijpen en voorspellen.
Vaardigheid : is het vermogen om een handeling bekwaam uit te voeren of een
probleem op te lossen.
Het verwerven van controle is niet alleen belangrijk voor het zelfbehoud,
maar speelt ook een rol bij voortplanting.
De behoefte aan controle is waarschijnlijk gedeeltelijk een aangeboren
behoefte en komt over de hele wereld voor. Maar het uit zich wel
verschillend, wat wijst op de invloed van leer- en socialisatieprocessen.
Een ander gegeven dat erop wijst dat de behoefte aan controle
waarschijnlijk is aangeboren, is hoe wij onze vrije tijd doorbrengen.
Primaire controle : is de beheersing over je omgeving, zodat je deze zo kunt
inrichten dat je het best functioneert.
Secundaire controle : is de beheersing van je eigen gedrag en gevoelens, zodat
je redelijk immuun bent voor eventuele negatieve invloeden uit je omgeving.
Secundaire controle slaat op de acceptatie van een beperking of niet
geraakt worden door kritiek. Bij mensen is dit vaak de eerste strategie,
omdat omstandigheden vaak niet te veranderen zijn.
Onderzoek laat zien dat mensen veel meer tegenslag en nare dingen
aankunnen als deze zich laat aankondigen en dus te voorspellen zijn.
Voorspellingscontrole : is een vorm van secundaire controle. Het slaat op het
vermogen om toekomstige gebeurtenissen te voorspellen, zodat je jezelf daarop
kunt voorbereiden.
Begripscontrole : is een vorm van secundaire controle en slaat op het vermogen
de oorzaak van gebeurtenissen te begrijpen waardoor onzekerheid verminderd
wordt.
Het is opvallend dat mensen over het algemeen pijn niet goed kunnen
verdragen als de oorzaak onduidelijk is.
Aangeleerde hulpeloosheid : slaat op het verschijnsel dat een mens of dier heeft
aangeleerd dat hij geen invloed kan uitoefenen op wat hem overkomt.
Aangeleerde hulpeloosheid wordt in verband gebracht met het ontstaan
van depressie bij mensen als zij het gevoel hebben hun omstandigheden
niet te kunnen controleren.
Attributieprocessen : zijn verklaringen die mensen hanteren over de oorzaken
van gedrag bij henzelf en anderen.
Mensen met aangeleerde hulpeloosheid denken ten onrechte dat de
negatieve omstandigheden niet door hen te beïnvloeden zijn vanwege een
gebrek aan controle. Het gevolg is dat deze interpretatie en dit gedrag
kunnen generaliseren naar andere situaties.
Mensen hebben behoefte aan contact en positieve aandacht. Het hebben
van veel sociale contacten bevordert de kans op overleven. Onderzoek laat
