2.02 – ontwikkeling in kaart brengen
Handelingsgericht werken 2.0
Hoofdstuk 9 – de werkwijze van HGW 2.0
9.1 Focus op het leren van leerlingen
HGW 2.0 staat voor doelgericht leren van alle leerlingen binnen een gevarieerd en krachtig
basisaanbod, waarbij leerlingen hun eigen optimale leerweg volgen. De kern van HGW 2.0 is
dat de leraar vooral gericht is op het leren van leerlingen. De rol van de leraar is groot en
onderzoekt hoe het leerproces bij ieder kind plaatsvindt. De leraar is doelbewust aan het
uitlokken, bevorderen, volgen en beïnvloeden. Dit betekent dat de leraar en leerling op elk
moment goed weten;
1. Wat zijn we aan het leren?
2. Wat is de volgende stap in de ontwikkeling van de leerling?
3. Hoe kan dat leren het beste vorm krijgen?
4. Wanneer weet of kan een leerling iets goed?
De leraar zorgt ervoor dat het leerproces goed zichtbaar wordt gemaakt. Het gaat om
gepersonaliseerd onderwijs. Onderwijs dat past bij wat de leerling al weet, bij wat hij aankan
en waarin de leerling een actief aandeel heeft. De leraar is erop gericht dat het handelen
effectief is voor elke leerling. Hierbij maakt de leraar gebruik van leerstrategieën die veel
effect hebben op de inhoudelijke kant van het leren en van pedagogisch contact in de
ondersteuningsbehoeften.
9.2 Anders omgaan met de HGW-cyclus
In het groepsoverzicht noteer je wat je weet over de kinderen in je groep, over hoe ze zijn en
hoe ze leren. Je kent de resultaten die ze tot nu toe hebben behaald en je weet het een en
ander over hun leerproces. Ook zijn de stimulerende en belemmerende factoren in kaart
gebracht. Uit al die gegevens trek je conclusies. Op basis van het waarnemen en begrijpen
bepaal je de onderwijsbehoeften van de leerling. Het gaat altijd om onderwijsbehoeften in
relatie tot de geformuleerde doelen.
9.3 Vier veranderingen
1. Start met plannen
Om te voorkomen dat er te veel tijd en energie gaat zitten in het maken van het
groepsoverzicht en het groepsplan kiezen we ervoor om op een ander punt in de werkcyclus
te beginnen. We beginnen bij de fasen plannen en realiseren en met het maken van een
groepsplan.
2. Maak doelen begrijpelijk en zichtbaar
De doelen voor de komende periode worden geformuleerd in taal die voor leraren, kinderen
en ouders begrijpelijk is. Deze doelen deel je met de leerlingen, zodat ook zij kunnen
vertellen wat ze er de komende periode bij gaan leren en dit ook aan hun ouders kunnen
uitleggen. De periodedoelen zijn zichtbaar gemaakt. Leerlingen kunnen ergens zien wat ze
leren en wat de succescriteria zijn. De zichtbare doelen hang je op in de klas of berg je op in
de werkmap van de leerlingen.
Het principe hierachter is dat de leraar een leersituatie realiseert waarin iedereen aan het
werk is en op verschillende manieren aan het leren is. De leersituatie is rijk en gevarieerd en
gericht op activerende werkvormen.
3. Geef leerlingen inbreng in het leerproces
Als je veel ruimte geeft aan eigen inbreng van de leerling in het leerproces, vergroot je hun
betrokkenheid en eigenaarschap.
- Waar wil ik leren?
- Waarmee wil ik leren?
- Met wie wil ik leren?
Handelingsgericht werken 2.0
Hoofdstuk 9 – de werkwijze van HGW 2.0
9.1 Focus op het leren van leerlingen
HGW 2.0 staat voor doelgericht leren van alle leerlingen binnen een gevarieerd en krachtig
basisaanbod, waarbij leerlingen hun eigen optimale leerweg volgen. De kern van HGW 2.0 is
dat de leraar vooral gericht is op het leren van leerlingen. De rol van de leraar is groot en
onderzoekt hoe het leerproces bij ieder kind plaatsvindt. De leraar is doelbewust aan het
uitlokken, bevorderen, volgen en beïnvloeden. Dit betekent dat de leraar en leerling op elk
moment goed weten;
1. Wat zijn we aan het leren?
2. Wat is de volgende stap in de ontwikkeling van de leerling?
3. Hoe kan dat leren het beste vorm krijgen?
4. Wanneer weet of kan een leerling iets goed?
De leraar zorgt ervoor dat het leerproces goed zichtbaar wordt gemaakt. Het gaat om
gepersonaliseerd onderwijs. Onderwijs dat past bij wat de leerling al weet, bij wat hij aankan
en waarin de leerling een actief aandeel heeft. De leraar is erop gericht dat het handelen
effectief is voor elke leerling. Hierbij maakt de leraar gebruik van leerstrategieën die veel
effect hebben op de inhoudelijke kant van het leren en van pedagogisch contact in de
ondersteuningsbehoeften.
9.2 Anders omgaan met de HGW-cyclus
In het groepsoverzicht noteer je wat je weet over de kinderen in je groep, over hoe ze zijn en
hoe ze leren. Je kent de resultaten die ze tot nu toe hebben behaald en je weet het een en
ander over hun leerproces. Ook zijn de stimulerende en belemmerende factoren in kaart
gebracht. Uit al die gegevens trek je conclusies. Op basis van het waarnemen en begrijpen
bepaal je de onderwijsbehoeften van de leerling. Het gaat altijd om onderwijsbehoeften in
relatie tot de geformuleerde doelen.
9.3 Vier veranderingen
1. Start met plannen
Om te voorkomen dat er te veel tijd en energie gaat zitten in het maken van het
groepsoverzicht en het groepsplan kiezen we ervoor om op een ander punt in de werkcyclus
te beginnen. We beginnen bij de fasen plannen en realiseren en met het maken van een
groepsplan.
2. Maak doelen begrijpelijk en zichtbaar
De doelen voor de komende periode worden geformuleerd in taal die voor leraren, kinderen
en ouders begrijpelijk is. Deze doelen deel je met de leerlingen, zodat ook zij kunnen
vertellen wat ze er de komende periode bij gaan leren en dit ook aan hun ouders kunnen
uitleggen. De periodedoelen zijn zichtbaar gemaakt. Leerlingen kunnen ergens zien wat ze
leren en wat de succescriteria zijn. De zichtbare doelen hang je op in de klas of berg je op in
de werkmap van de leerlingen.
Het principe hierachter is dat de leraar een leersituatie realiseert waarin iedereen aan het
werk is en op verschillende manieren aan het leren is. De leersituatie is rijk en gevarieerd en
gericht op activerende werkvormen.
3. Geef leerlingen inbreng in het leerproces
Als je veel ruimte geeft aan eigen inbreng van de leerling in het leerproces, vergroot je hun
betrokkenheid en eigenaarschap.
- Waar wil ik leren?
- Waarmee wil ik leren?
- Met wie wil ik leren?
