K2.02 – ontwikkeling in kaart brengen
Handelingsgericht werken 2.0
Hoofstuk 7 – de uitgangspunten van HGW
7.1 Doelgericht werken; samen doelen formuleren en evalueren.
Leraar en leerling stellen samen doelen op, gaan na of de doelen behaald zijn en analyseren
waarom dat wel of niet is gelukt.
Een onderzoekende houding van de leraar is daarbij van belang. Als de leerkracht een
onderzoekende houding heeft en een goed model is voor de leerlingen, zullen deze ook een
onderzoekende houding aannemen.
Lesdoelen zijn niet alleen voor de huidige les, leerlingen moeten ook op de hoogte zijn van
de leerdoelen op langere periode. Daarbij moeten de doelen in makkelijke taal worden
opgesteld, zodat ze voor zowel leerlingen als ouders goed te begrijpen zijn.
7.2 Wisselwerking en afstemming; wat werkt?
Het functioneren van ieder kind is afhankelijk van een groot aantal factoren die elkaar
wederzijds beïnvloeden. Naast de wisselwerking tussen leraar en leerling zijn er tal van
andere stimulerende en belemmerende factoren die invloed hebben op hoe het met kinderen
gaat op school;
Factoren in het kind; intelligentie, doorzettingsvermogen, concentratie en motivatie
(in- en extrinsieke).
Factoren in de leeromgeving;
Doelgerichtheid; gebruikte methoden, duidelijke leerdoelen, hoge
verwachtingen en goed bewaken van de leervorderingen.
Onderwijsleerklimaat; een veilig, ordelijk en stimulerend onderwijsleerklimaat
bevordert goede leerprestaties.
Gestructureerd, maar afgestemd onderwijs; doelgericht en planmatig werken,
een uitdagende leeromgeving bieden en passende feedback en
ondersteuning geven, afgestemd op individuele leerbehoeften.
Factoren in de thuissituatie; betrokkenheid en belangstelling vanuit thuis voor hoe het
kind functioneert op school en een gestructureerde en veilige thuissituatie.
Op basis van je analyse bepaal je samen met de leerling wat zijn onderwijsbehoeften zijn en
kies je hierop afgestemde werkwijzen en materialen. Het gaat daarbij zowel om
instructiebehoeften als om ondersteuningsbehoeften. Instructiebehoeften bestaan uit de
steun die een leerling nodig heeft om te snappen wat er geleerd wordt.
Ondersteuningsbehoeften bestaan uit de steun die hij nodig heeft om het proces van leren
voor elkaar te krijgen.
7.3 Onderwijsbehoeften; wat heeft de leerling nodig om de doelen te bereiken?
De grondgedachte van het constructivisme is dat een leerling zelf actief kennis en inzicht
construeert in interactie met zijn omgeving. Om je onderwijs af te stemmen op individuele
onderwijsbehoeften, onderzoek je samen met het kind wat hij nodig heeft om bepaalde
doelen te bereiken.
7.4 De leraar doet ertoe
De manier van lesgeven, in combinatie met de interactie tussen leerling en leraar, speelt een
grote rol. Omdat leraren het verschil kunnen maken, is de vraag hoe je als leraar omgaat met
je professionaliteit. Om goed onderwijs voor elkaar te krijgen, heb je als leraar soms ook
behoefte aan hulp.
7.5 Positieve aspecten van kind, leraar en ouders benutten
We steken veel tijd in het repareren van tekorten. Binnen handelingsgericht werken is het
belangrijk om vooral te kijken naar de kracht van ieder kind. Ouders en leraren die oog
hebben voor individuele talenten, hieraan ruimte geven en de ontwikkeling hiervan
stimuleren, helpen kinderen zich competent te voelen. Hierdoor wordt een kind een
voldoende stevige persoonlijkheid, waardoor hij beter kan omgaan met teleurstellingen of de
motivatie kan opbrengen om vol te houden in lastige situaties.
Handelingsgericht werken 2.0
Hoofstuk 7 – de uitgangspunten van HGW
7.1 Doelgericht werken; samen doelen formuleren en evalueren.
Leraar en leerling stellen samen doelen op, gaan na of de doelen behaald zijn en analyseren
waarom dat wel of niet is gelukt.
Een onderzoekende houding van de leraar is daarbij van belang. Als de leerkracht een
onderzoekende houding heeft en een goed model is voor de leerlingen, zullen deze ook een
onderzoekende houding aannemen.
Lesdoelen zijn niet alleen voor de huidige les, leerlingen moeten ook op de hoogte zijn van
de leerdoelen op langere periode. Daarbij moeten de doelen in makkelijke taal worden
opgesteld, zodat ze voor zowel leerlingen als ouders goed te begrijpen zijn.
7.2 Wisselwerking en afstemming; wat werkt?
Het functioneren van ieder kind is afhankelijk van een groot aantal factoren die elkaar
wederzijds beïnvloeden. Naast de wisselwerking tussen leraar en leerling zijn er tal van
andere stimulerende en belemmerende factoren die invloed hebben op hoe het met kinderen
gaat op school;
Factoren in het kind; intelligentie, doorzettingsvermogen, concentratie en motivatie
(in- en extrinsieke).
Factoren in de leeromgeving;
Doelgerichtheid; gebruikte methoden, duidelijke leerdoelen, hoge
verwachtingen en goed bewaken van de leervorderingen.
Onderwijsleerklimaat; een veilig, ordelijk en stimulerend onderwijsleerklimaat
bevordert goede leerprestaties.
Gestructureerd, maar afgestemd onderwijs; doelgericht en planmatig werken,
een uitdagende leeromgeving bieden en passende feedback en
ondersteuning geven, afgestemd op individuele leerbehoeften.
Factoren in de thuissituatie; betrokkenheid en belangstelling vanuit thuis voor hoe het
kind functioneert op school en een gestructureerde en veilige thuissituatie.
Op basis van je analyse bepaal je samen met de leerling wat zijn onderwijsbehoeften zijn en
kies je hierop afgestemde werkwijzen en materialen. Het gaat daarbij zowel om
instructiebehoeften als om ondersteuningsbehoeften. Instructiebehoeften bestaan uit de
steun die een leerling nodig heeft om te snappen wat er geleerd wordt.
Ondersteuningsbehoeften bestaan uit de steun die hij nodig heeft om het proces van leren
voor elkaar te krijgen.
7.3 Onderwijsbehoeften; wat heeft de leerling nodig om de doelen te bereiken?
De grondgedachte van het constructivisme is dat een leerling zelf actief kennis en inzicht
construeert in interactie met zijn omgeving. Om je onderwijs af te stemmen op individuele
onderwijsbehoeften, onderzoek je samen met het kind wat hij nodig heeft om bepaalde
doelen te bereiken.
7.4 De leraar doet ertoe
De manier van lesgeven, in combinatie met de interactie tussen leerling en leraar, speelt een
grote rol. Omdat leraren het verschil kunnen maken, is de vraag hoe je als leraar omgaat met
je professionaliteit. Om goed onderwijs voor elkaar te krijgen, heb je als leraar soms ook
behoefte aan hulp.
7.5 Positieve aspecten van kind, leraar en ouders benutten
We steken veel tijd in het repareren van tekorten. Binnen handelingsgericht werken is het
belangrijk om vooral te kijken naar de kracht van ieder kind. Ouders en leraren die oog
hebben voor individuele talenten, hieraan ruimte geven en de ontwikkeling hiervan
stimuleren, helpen kinderen zich competent te voelen. Hierdoor wordt een kind een
voldoende stevige persoonlijkheid, waardoor hij beter kan omgaan met teleurstellingen of de
motivatie kan opbrengen om vol te houden in lastige situaties.
