Samenvatting
Voor dit essay hebben we onderzoek gedaan naar te ingewikkeld taalgebruik die
gebruikt wordt in brieven door bijvoorbeeld de overheid of gemeentes. Wij
hebben voor dit onderwerp gekozen omdat we het heel belangrijk vinden dat
mensen met een licht verstandelijke beperking gewoon mee kunnen doen in de
maatschappij. Het is dan ook belangrijk dat ze de brieven die ze binnenkrijgen
gewoon kunnen lezen.
Voor dit onderzoek hebben we veel literatuurbronnen gebruikt, maar hebben we
ook interviews gehouden met ervaringsdeskundigen, waar we heel veel aan
hebben gehad.
Uit de interviews met de ervaringsdeskundigen bleek vooral dat zij het belangrijk
vinden dat de doelgroep betrokken wordt. Zo kregen de ervaringsdeskundigen
die ik geïnterviewd heb brieven van de gemeente die ze mochten
vereenvoudigen.
Het belangrijkste in dit essay is het contact met de ervaringsdeskundigen
geweest. Over hun gaat dit hele essay, en daarom moet hun inbreng er
natuurlijk in.
Ze willen graag dat ze betrokken worden in het vereenvoudigen van brieven,
zodat het voor iedereen makkelijker wordt om die brieven te lezen.
Het is belangrijk voor instanties zoals gemeentes om ervaringsdeskundigen in te
zetten om te kijken of voor iedereen de brieven leesbaar zijn. Als dit niet zo is,
blijft er een deel van de bevolking achter en dit is natuurlijk niet de bedoeling in
deze participatiesamenleving.
,Inhoud
VOORWOORD............................................................................................................................................... 3
INLEIDING..................................................................................................................................................... 4
1. CASUSBESCHRIJVING................................................................................................................................. 6
2. THEORIE.................................................................................................................................................... 8
2.1 WAT IS LVB?....................................................................................................................................................8
2.1.1 Intellectuele functies..............................................................................................................................8
2.1.2 Adaptieve functies.................................................................................................................................9
2.2 DE PRAKTIJKDEFINITIE.........................................................................................................................................9
2.3 HOE HERKEN JE DE LVB?..................................................................................................................................10
2.4 KENMERKEN...................................................................................................................................................11
2.5 OORZAKEN.....................................................................................................................................................13
2.5.1 Biologische factoren.............................................................................................................................13
2.5.2 Omgevingsfactoren..............................................................................................................................13
3. VAKTHERAPIE BIJ MENSEN MET LVB........................................................................................................ 14
3.1 BEGELEIDINGSWIJZE BIJ MENSEN MET LVB...........................................................................................................14
3.2 MAATSCHAPPELIJKE VISIE VAKTHERAPIE...............................................................................................................15
3.3 METHODIEKEN UIT VAKTHERAPIE........................................................................................................................15
3.3.1 Methodiek uit vaktherapie bij mensen met LVB..................................................................................16
3. TAAL BIJ MENSEN MET LVB..................................................................................................................... 19
3.1 TAALNIVEAUS..................................................................................................................................................19
3.2 COMMUNICATIE..............................................................................................................................................19
3.2.1 Aandachtspunten taal bij LVB..............................................................................................................19
4. VERBETERPUNTEN VOOR INSTANTIES...................................................................................................... 21
4.1 WAAR GAAT HET MIS?.....................................................................................................................................21
4.2 HOE TE VERBETEREN?......................................................................................................................................22
4.2.1 Ervaringsdeskundigen..........................................................................................................................23
4.2.2 Websites...............................................................................................................................................23
4.2.3 Grammatica.........................................................................................................................................24
4.2.4 Gebarentaal.........................................................................................................................................24
5 ERVARINGEN VAN LVB’ERS...................................................................................................................... 25
5.1 VN-VERDRAG IN TOEGANKELIJKE TAAL.................................................................................................................25
5.2 VERGEMAKKELIJKEN VAN BRIEVEN......................................................................................................................25
5.3 VOORLICHTINGEN............................................................................................................................................25
6 CONCLUSIE............................................................................................................................................... 27
7 LITERATUURLIJST...................................................................................................................................... 28
, Voorwoord
We leven in een participatiesamenleving. Makkelijk gezegd betekent dit dat iedereen die
dit kan, verantwoordelijkheid neemt voor zichzelf en zijn omgeving. Dit klinkt hartstikke
mooi: iedereen zorgt voor zichzelf. Helaas is dit voor mensen met een licht
verstandelijke beperking niet zo makkelijk; zeker niet omdat ze vaak overschat worden
in hun kunnen. Helaas gebeurt dit dagelijks. De brieven die we van de gemeente,
overheid, onze zorgverzekeraars, noem maar op, krijgen, zijn soms erg moeilijk
verwoord.
*****: Zo kreeg mijn moeder laatst twee brieven van de belastingdienst. De ene brief
vertelde haar dat ze geen geld terug kreeg, terwijl de andere brief, ontvangen op
dezelfde datum, zei dat ze 53 euro moest betalen. Ik vroeg me meteen af hoe
ingewikkeld dit wel niet moet zijn voor mensen met een licht verstandelijke beperking,
als ik deze brieven al bijna onbegrijpelijk vond. De woorden die gebruikt werden waren
ingewikkeld en de zinnen hadden, naar mijn mening, simpeler beschreven kunnen
worden.
*****: Ik ben bijna 5 jaar in Nederland en terwijl ik goed in Nederlands ben dan de
meeste mensen die 5 jaar in Nederland zijn, heb ik soms echt moeite met de brieven dat
ik door overheid ontvang. Mijn ouders hebben geen LVB en toch kunnen ze niet de doel
van de brieven die door overheid wordt gestuurd begrepen. Terwijl ze kunnen de andere
brieven goed begrijpen. Ik denk dat overheid brieven zijn geschreven met niveau C1 of
C2 Nederlandse taal want ik heb niveau B2 Nederlands taal behaald maar toch begrijp ik
sommige woorden niet. Daarom heb ik veel interesse om over ingewikkelde taal bij
mensen met LVB weten. Hoe kunnen ze hun brieven begrijpen? Ik denk als de brieven
iets met makkelijk woorden geschreven worden, dan is er de meeste problemen van
mensen andere achtergrond en ook met LBV opgelost. Met dit essay hebben wij (****
en ******) gekozen om over ingewikkelde taal bij mensen met LVB meer onderzoeken.
Ons essay bestaat uit meer dan 5000 woorden. En ons beoordelaar is onze docent ****
Smits.
Voor dit essay hebben we onderzoek gedaan naar te ingewikkeld taalgebruik die
gebruikt wordt in brieven door bijvoorbeeld de overheid of gemeentes. Wij
hebben voor dit onderwerp gekozen omdat we het heel belangrijk vinden dat
mensen met een licht verstandelijke beperking gewoon mee kunnen doen in de
maatschappij. Het is dan ook belangrijk dat ze de brieven die ze binnenkrijgen
gewoon kunnen lezen.
Voor dit onderzoek hebben we veel literatuurbronnen gebruikt, maar hebben we
ook interviews gehouden met ervaringsdeskundigen, waar we heel veel aan
hebben gehad.
Uit de interviews met de ervaringsdeskundigen bleek vooral dat zij het belangrijk
vinden dat de doelgroep betrokken wordt. Zo kregen de ervaringsdeskundigen
die ik geïnterviewd heb brieven van de gemeente die ze mochten
vereenvoudigen.
Het belangrijkste in dit essay is het contact met de ervaringsdeskundigen
geweest. Over hun gaat dit hele essay, en daarom moet hun inbreng er
natuurlijk in.
Ze willen graag dat ze betrokken worden in het vereenvoudigen van brieven,
zodat het voor iedereen makkelijker wordt om die brieven te lezen.
Het is belangrijk voor instanties zoals gemeentes om ervaringsdeskundigen in te
zetten om te kijken of voor iedereen de brieven leesbaar zijn. Als dit niet zo is,
blijft er een deel van de bevolking achter en dit is natuurlijk niet de bedoeling in
deze participatiesamenleving.
,Inhoud
VOORWOORD............................................................................................................................................... 3
INLEIDING..................................................................................................................................................... 4
1. CASUSBESCHRIJVING................................................................................................................................. 6
2. THEORIE.................................................................................................................................................... 8
2.1 WAT IS LVB?....................................................................................................................................................8
2.1.1 Intellectuele functies..............................................................................................................................8
2.1.2 Adaptieve functies.................................................................................................................................9
2.2 DE PRAKTIJKDEFINITIE.........................................................................................................................................9
2.3 HOE HERKEN JE DE LVB?..................................................................................................................................10
2.4 KENMERKEN...................................................................................................................................................11
2.5 OORZAKEN.....................................................................................................................................................13
2.5.1 Biologische factoren.............................................................................................................................13
2.5.2 Omgevingsfactoren..............................................................................................................................13
3. VAKTHERAPIE BIJ MENSEN MET LVB........................................................................................................ 14
3.1 BEGELEIDINGSWIJZE BIJ MENSEN MET LVB...........................................................................................................14
3.2 MAATSCHAPPELIJKE VISIE VAKTHERAPIE...............................................................................................................15
3.3 METHODIEKEN UIT VAKTHERAPIE........................................................................................................................15
3.3.1 Methodiek uit vaktherapie bij mensen met LVB..................................................................................16
3. TAAL BIJ MENSEN MET LVB..................................................................................................................... 19
3.1 TAALNIVEAUS..................................................................................................................................................19
3.2 COMMUNICATIE..............................................................................................................................................19
3.2.1 Aandachtspunten taal bij LVB..............................................................................................................19
4. VERBETERPUNTEN VOOR INSTANTIES...................................................................................................... 21
4.1 WAAR GAAT HET MIS?.....................................................................................................................................21
4.2 HOE TE VERBETEREN?......................................................................................................................................22
4.2.1 Ervaringsdeskundigen..........................................................................................................................23
4.2.2 Websites...............................................................................................................................................23
4.2.3 Grammatica.........................................................................................................................................24
4.2.4 Gebarentaal.........................................................................................................................................24
5 ERVARINGEN VAN LVB’ERS...................................................................................................................... 25
5.1 VN-VERDRAG IN TOEGANKELIJKE TAAL.................................................................................................................25
5.2 VERGEMAKKELIJKEN VAN BRIEVEN......................................................................................................................25
5.3 VOORLICHTINGEN............................................................................................................................................25
6 CONCLUSIE............................................................................................................................................... 27
7 LITERATUURLIJST...................................................................................................................................... 28
, Voorwoord
We leven in een participatiesamenleving. Makkelijk gezegd betekent dit dat iedereen die
dit kan, verantwoordelijkheid neemt voor zichzelf en zijn omgeving. Dit klinkt hartstikke
mooi: iedereen zorgt voor zichzelf. Helaas is dit voor mensen met een licht
verstandelijke beperking niet zo makkelijk; zeker niet omdat ze vaak overschat worden
in hun kunnen. Helaas gebeurt dit dagelijks. De brieven die we van de gemeente,
overheid, onze zorgverzekeraars, noem maar op, krijgen, zijn soms erg moeilijk
verwoord.
*****: Zo kreeg mijn moeder laatst twee brieven van de belastingdienst. De ene brief
vertelde haar dat ze geen geld terug kreeg, terwijl de andere brief, ontvangen op
dezelfde datum, zei dat ze 53 euro moest betalen. Ik vroeg me meteen af hoe
ingewikkeld dit wel niet moet zijn voor mensen met een licht verstandelijke beperking,
als ik deze brieven al bijna onbegrijpelijk vond. De woorden die gebruikt werden waren
ingewikkeld en de zinnen hadden, naar mijn mening, simpeler beschreven kunnen
worden.
*****: Ik ben bijna 5 jaar in Nederland en terwijl ik goed in Nederlands ben dan de
meeste mensen die 5 jaar in Nederland zijn, heb ik soms echt moeite met de brieven dat
ik door overheid ontvang. Mijn ouders hebben geen LVB en toch kunnen ze niet de doel
van de brieven die door overheid wordt gestuurd begrepen. Terwijl ze kunnen de andere
brieven goed begrijpen. Ik denk dat overheid brieven zijn geschreven met niveau C1 of
C2 Nederlandse taal want ik heb niveau B2 Nederlands taal behaald maar toch begrijp ik
sommige woorden niet. Daarom heb ik veel interesse om over ingewikkelde taal bij
mensen met LVB weten. Hoe kunnen ze hun brieven begrijpen? Ik denk als de brieven
iets met makkelijk woorden geschreven worden, dan is er de meeste problemen van
mensen andere achtergrond en ook met LBV opgelost. Met dit essay hebben wij (****
en ******) gekozen om over ingewikkelde taal bij mensen met LVB meer onderzoeken.
Ons essay bestaat uit meer dan 5000 woorden. En ons beoordelaar is onze docent ****
Smits.
