KLINISCHE NEUROPSYCHOLOGIE
I ALGEMENE THEMA’S
1. Klinische neuropsychologie
Frenologie: leer van frenen, het middenrif-> leren van psychische functies die in
het middenrif gelokaliseerd zijn
Big vijf chronologisch volgorde van klinische neuropsychologie
1. Analyseren van gestoorde en intact gebleven gedragsmogelijkheden
2. Specificeren van consequenties die gestoorde en intact gebleven
gedragsmogelijkheden hebben voor het dagelijkse leven (ecologische
relevantie
3. Nagaan over relatie van verstoorde en intacte gedragsmogelijkheden met
de beschikbare gegevens over de aard, plaats en omvang van de
hersenstoornis.
4. Bestuderen van de veranderlijkheid of veranderbaarheid van de
geconstateerde gedragsmogelijkheden en beperkingen
5. Ontwikkelen en toepassen van begeleiding en behandeling
Functies en functiestoornissen
WHO heeft International classification of Functioning (ICF) gemaakt. Dit is een
model waar stoornissen, beperkingen en sociale participatie onderscheiden
worden.
CVA-> aandoening in hersenen (stoornis)-> vermindering in taalfunctie (functie
beperking/functiestoornis) -> beperking in het dagelijkse leven
(gedragsbeperking. Als het de werk belemmert, wordt het een handicap)
Lokalisatie, een plaatsbepaling
Onderscheid tussen functie en functiestoornis
1.Dissociaties en 2. Dubbele dissociaties
1. Laesie X. Taak A beter dan Taak B
2. Andere patiënt laesie bij Y taak A beter dan taak b (whtsup with that??)
Luria
1. Drie voortdurende interacterende functionele eenheden. Subcorticaal,
posterieur en anterieure gebieden
2. Drie hiërarchisch geordende niveaus van verwerking. Primaire,
secundaire en tertiaire ‘zones’ in de hersenen
3. Gedrag dat wel/niet gereguleerd wordt door taalprocessen, gerelateerd
aan respectievelijk de linker(wel)- en rechterhemisfeer (niet taal)
Left hand
Right hand
Emotie expression
Writing Linker
Spatial awareness
Language hersenen
Music
Scientific skill
Creativity
Maths lists Rechter
Inspiration
Logic hersenen
Gestalt
Linear thinking mode
Holistic thinking mode
,Fouten die gemaakt woorden
1. Symptoom bewijs voor oorzaak beschouwen. DIT KAN NIET, HET(NEURO) IS
TE ZWEVERIG
2. Denken dat een bepaalde meting een vaststaande betekenis heeft
3. Menen dat subjectieve gegevens betrouwbaar zijn voor functiestoornissen
te lokaliseren
4. Statistische significantie als sterkte van verband of grootte van verschil
zien
5. Geloven dat discrepanties of dubbele discrepanties die bij patiënten
voorkomen niet bij de normale mensen voorkomen
2. Vraagstellingen in de neuropsychologische diagnostiek
3 brede doelstellingen:
1. Bij psychologische functieanalyse is de diagnose al gesteld. Mevrouw a
heeft dit, meneer b heeft dat. Dan komt de vraag: wat is de gevolgen
daarvan op zijn/haar leven. Wat kunnen we er aan doen?
2. Bijdragen aan multidisciplinaire diagnostiek wordt bedoeld door de locatie
en omvang van laesie te bepalen. Sprake over progressieve(alzheimer
niveau) of herstel aandoening
3. Behandelen en begeleiden
Stoorfactoren
1. De Neuropsychologische stoornissen. Dit omdat de stoornis zelf een
bijdrage kan leveren als een stoorfactoor tijdens het testen van de patiënt.
2. Emotionele factoren. Hieronder rekenen we ook de stemming en de
attitude van onderzochte: Motivatie, faalangst, aggravatie(hoe hij denkt
over zijn eigen ziekte), en emotionele preoccupaties
3. Culturele achtergrond
4. Perifere stoornissen. Andere stoornissen die invloed hebben op testen
Dit zijn allemaal false positives
Functieanalyse
1. Restverschijnselen gebeurt na dat de eerste diagnostieken en
behandelingen al gedaan zijn. Neuropsycholoog moet dan proberen om
vast te stellen ‘wat nu?’
Ervaring opdoen en heteroanamnese
2. Evalueren van de behandeling (effect)
Effect van behandeling. Betrouwbaar. (voorwaarde = hertesteffecten van
testen zijn bekend)
3. Monitoring van de verandering
Het monitoren is goed omdat je dan weet of het echt werkt (voorwaarde =
idem)
4. Daarna indicatiestelling voor revalidatie
Revalidatiecentra vragen meestal naar ‘leerbaarheid’ (intelligentie,
motivatie, persoonlijkheid en mate van defect) van patiënt
5. advisering taakhervatting:
Analyse van het werk (wat voor beroep doet patiënt?)
Analyse van de cognitieve tekorten (persoonlijkheidsverandering)
Analyse van mogelijkheden tot compensatie (aangepaste omgeving met
extra hulpmiddelen)
Analyse van risico’s (risico van aandoening op werk)
, Analyse van de emotionele betekenis (een schilder die Parkinsonisme
heeft)
I ALGEMENE THEMA’S
1. Klinische neuropsychologie
Frenologie: leer van frenen, het middenrif-> leren van psychische functies die in
het middenrif gelokaliseerd zijn
Big vijf chronologisch volgorde van klinische neuropsychologie
1. Analyseren van gestoorde en intact gebleven gedragsmogelijkheden
2. Specificeren van consequenties die gestoorde en intact gebleven
gedragsmogelijkheden hebben voor het dagelijkse leven (ecologische
relevantie
3. Nagaan over relatie van verstoorde en intacte gedragsmogelijkheden met
de beschikbare gegevens over de aard, plaats en omvang van de
hersenstoornis.
4. Bestuderen van de veranderlijkheid of veranderbaarheid van de
geconstateerde gedragsmogelijkheden en beperkingen
5. Ontwikkelen en toepassen van begeleiding en behandeling
Functies en functiestoornissen
WHO heeft International classification of Functioning (ICF) gemaakt. Dit is een
model waar stoornissen, beperkingen en sociale participatie onderscheiden
worden.
CVA-> aandoening in hersenen (stoornis)-> vermindering in taalfunctie (functie
beperking/functiestoornis) -> beperking in het dagelijkse leven
(gedragsbeperking. Als het de werk belemmert, wordt het een handicap)
Lokalisatie, een plaatsbepaling
Onderscheid tussen functie en functiestoornis
1.Dissociaties en 2. Dubbele dissociaties
1. Laesie X. Taak A beter dan Taak B
2. Andere patiënt laesie bij Y taak A beter dan taak b (whtsup with that??)
Luria
1. Drie voortdurende interacterende functionele eenheden. Subcorticaal,
posterieur en anterieure gebieden
2. Drie hiërarchisch geordende niveaus van verwerking. Primaire,
secundaire en tertiaire ‘zones’ in de hersenen
3. Gedrag dat wel/niet gereguleerd wordt door taalprocessen, gerelateerd
aan respectievelijk de linker(wel)- en rechterhemisfeer (niet taal)
Left hand
Right hand
Emotie expression
Writing Linker
Spatial awareness
Language hersenen
Music
Scientific skill
Creativity
Maths lists Rechter
Inspiration
Logic hersenen
Gestalt
Linear thinking mode
Holistic thinking mode
,Fouten die gemaakt woorden
1. Symptoom bewijs voor oorzaak beschouwen. DIT KAN NIET, HET(NEURO) IS
TE ZWEVERIG
2. Denken dat een bepaalde meting een vaststaande betekenis heeft
3. Menen dat subjectieve gegevens betrouwbaar zijn voor functiestoornissen
te lokaliseren
4. Statistische significantie als sterkte van verband of grootte van verschil
zien
5. Geloven dat discrepanties of dubbele discrepanties die bij patiënten
voorkomen niet bij de normale mensen voorkomen
2. Vraagstellingen in de neuropsychologische diagnostiek
3 brede doelstellingen:
1. Bij psychologische functieanalyse is de diagnose al gesteld. Mevrouw a
heeft dit, meneer b heeft dat. Dan komt de vraag: wat is de gevolgen
daarvan op zijn/haar leven. Wat kunnen we er aan doen?
2. Bijdragen aan multidisciplinaire diagnostiek wordt bedoeld door de locatie
en omvang van laesie te bepalen. Sprake over progressieve(alzheimer
niveau) of herstel aandoening
3. Behandelen en begeleiden
Stoorfactoren
1. De Neuropsychologische stoornissen. Dit omdat de stoornis zelf een
bijdrage kan leveren als een stoorfactoor tijdens het testen van de patiënt.
2. Emotionele factoren. Hieronder rekenen we ook de stemming en de
attitude van onderzochte: Motivatie, faalangst, aggravatie(hoe hij denkt
over zijn eigen ziekte), en emotionele preoccupaties
3. Culturele achtergrond
4. Perifere stoornissen. Andere stoornissen die invloed hebben op testen
Dit zijn allemaal false positives
Functieanalyse
1. Restverschijnselen gebeurt na dat de eerste diagnostieken en
behandelingen al gedaan zijn. Neuropsycholoog moet dan proberen om
vast te stellen ‘wat nu?’
Ervaring opdoen en heteroanamnese
2. Evalueren van de behandeling (effect)
Effect van behandeling. Betrouwbaar. (voorwaarde = hertesteffecten van
testen zijn bekend)
3. Monitoring van de verandering
Het monitoren is goed omdat je dan weet of het echt werkt (voorwaarde =
idem)
4. Daarna indicatiestelling voor revalidatie
Revalidatiecentra vragen meestal naar ‘leerbaarheid’ (intelligentie,
motivatie, persoonlijkheid en mate van defect) van patiënt
5. advisering taakhervatting:
Analyse van het werk (wat voor beroep doet patiënt?)
Analyse van de cognitieve tekorten (persoonlijkheidsverandering)
Analyse van mogelijkheden tot compensatie (aangepaste omgeving met
extra hulpmiddelen)
Analyse van risico’s (risico van aandoening op werk)
, Analyse van de emotionele betekenis (een schilder die Parkinsonisme
heeft)
