1
Covert onderzoek binnen de criminologie ethisch bekeken
Criminologie, Universiteit Leiden
Wetenschapsfilosofie
Prof. mr. dr. M. M. Boone, Dr. mr. E. G. van ’t Zand & Mr. S. D. Koning
2 april 2021
Aantal woorden: 1995
, 2
Inleiding
Daniël Verlaan heeft in 2018 twee maanden covert onderzoek gedaan in een groot
wraakpornonetwerk. In dit netwerk werden naaktfoto’s met volledige naam, woonplaats en
sociale media profielen van minstens 400 Nederlandse meisjes gedeeld. De leden delen de
naaktfoto’s met elkaar in verschillende chats via Discord. Daarnaast kunnen leden een
aanvraag indienen om tegen betaling meisjes te hacken om specifiek beeldmaterieel te stelen.
Lid worden kan door middel van een uitnodiging en het delen van beeldmateriaal
(“Naaktfoto’s honderden meisjes gedeeld in groot wraakpornonetwerk, 2018”). Verlaan
maakte verschillende profielen aan om onopgemerkt rond te kunnen kijken in het netwerk.
Om toegang te krijgen tot het netwerk kreeg Verlaan hulp van een Amerikaanse pornoactrice
die erotisch materiaal aan hem leverde. Het doel van het onderzoek was doordringen in het
netwerk en daarmee de praktijken die plaatsvinden op het netwerk aan de kaak te stellen
(Sahadat, 2020).
De andere gebruikers van het netwerk wisten niet dat een onderzoeker in hun
netwerk was geïnfiltreerd, waardoor er sprake was van een covert onderzoek. Covert
onderzoek vindt plaats in settings die volledig gesloten zijn voor openlijke observatie. In deze
settings vinden illegale praktijken plaats, waarbij vaak onschuldige burgers slachtoffer zijn
(Decorte & Zaitch, 2018). Cover onderzoek is van maatschappelijk belang, om slachtoffers te
voorkomen en daders op te sporen.
In dit paper wordt betoogd aan de hand van de ethische theorieën utilisme en
deontologie, dat covert onderzoek binnen de criminologie ethisch toelaatbaar is.
Utilisme in het algemeen
Het utilisme focust zich bij de vraag of een actie, beleid, regel of wet goed of fout is
op de gevolgen die het zal hebben voor iedereen die erdoor beïnvloed zal worden. Het
Covert onderzoek binnen de criminologie ethisch bekeken
Criminologie, Universiteit Leiden
Wetenschapsfilosofie
Prof. mr. dr. M. M. Boone, Dr. mr. E. G. van ’t Zand & Mr. S. D. Koning
2 april 2021
Aantal woorden: 1995
, 2
Inleiding
Daniël Verlaan heeft in 2018 twee maanden covert onderzoek gedaan in een groot
wraakpornonetwerk. In dit netwerk werden naaktfoto’s met volledige naam, woonplaats en
sociale media profielen van minstens 400 Nederlandse meisjes gedeeld. De leden delen de
naaktfoto’s met elkaar in verschillende chats via Discord. Daarnaast kunnen leden een
aanvraag indienen om tegen betaling meisjes te hacken om specifiek beeldmaterieel te stelen.
Lid worden kan door middel van een uitnodiging en het delen van beeldmateriaal
(“Naaktfoto’s honderden meisjes gedeeld in groot wraakpornonetwerk, 2018”). Verlaan
maakte verschillende profielen aan om onopgemerkt rond te kunnen kijken in het netwerk.
Om toegang te krijgen tot het netwerk kreeg Verlaan hulp van een Amerikaanse pornoactrice
die erotisch materiaal aan hem leverde. Het doel van het onderzoek was doordringen in het
netwerk en daarmee de praktijken die plaatsvinden op het netwerk aan de kaak te stellen
(Sahadat, 2020).
De andere gebruikers van het netwerk wisten niet dat een onderzoeker in hun
netwerk was geïnfiltreerd, waardoor er sprake was van een covert onderzoek. Covert
onderzoek vindt plaats in settings die volledig gesloten zijn voor openlijke observatie. In deze
settings vinden illegale praktijken plaats, waarbij vaak onschuldige burgers slachtoffer zijn
(Decorte & Zaitch, 2018). Cover onderzoek is van maatschappelijk belang, om slachtoffers te
voorkomen en daders op te sporen.
In dit paper wordt betoogd aan de hand van de ethische theorieën utilisme en
deontologie, dat covert onderzoek binnen de criminologie ethisch toelaatbaar is.
Utilisme in het algemeen
Het utilisme focust zich bij de vraag of een actie, beleid, regel of wet goed of fout is
op de gevolgen die het zal hebben voor iedereen die erdoor beïnvloed zal worden. Het
