Arresten Bestuursrecht: Besluitvorming
Kwantum/Venlo
Feiten: Kwantum wil een winkel openen op een industrieterrein in Venlo. Het geldende bestemmingsplan
staat detailhandel echter niet op die plaats toe, maar er is wel de mogelijkheid tot vrijstelling van dit
verbod. Dit wordt verleend door het college van B&W.
Rechtsvraag: Hoe moet de rechter de betekenis van art. 3:4 lid 2 Awb interpreteren?
Rechtsregel: Uit dit arrest volgt dat de rechter zich moet beperken tot de vraag of er sprake is van een
zodanige onevenwichtigheid dat geconcludeerd moet worden dat het bestuursorgaan niet in redelijkheid
tot het besluit heeft kunnen komen. De rechter mag het maatschappelijk gewicht van de betrokken
belangen niet naar eigen inzicht vaststellen. Ook mogen er niet te hoge eisen worden gesteld aan de
zorgvuldigheid en de motivering van een besluit. Door deze manier van toetsing te gebruiken wordt
namelijk de beoordelings- en beleidsvrijheid van een bestuursorgaan aangetast, dit mag niet bij marginale
toetsing.
Amsterdamse dakopbouw
Feiten: Deze uitspraak gaat over een dakterras bij een woning in Amsterdam. De eigenaar moet van de
gemeente Amsterdam het dakterras verwijderen, anders riskeerde hij een dwangsom omdat zij geen
omgevingsvergunning heeft. De oud-eigenaren van de woning hebben hier contact over gehad met
meerdere ambtenaren van Bouw en Toezicht van de gemeente Amsterdam. Door dit contact had de
eigenaar gerechtvaardigd vertrouwen dat de gemeente niet over zou gaan tot handhaving, omdat een
omgevingsvergunning ontbreekt.
Rechtsvraag: Wanneer kan er een geslaagd beroep worden gedaan op het vertrouwensbeginsel?
Rechtsregel: De eisen voor een geslaagd beroep op het vertrouwensbeginsel:
1. Kan de uitlating/gedraging waarop betrokkene zich beroept gekwalificeerd worden als
toezegging?
2. Kan die toezegging aan het bestuursorgaan worden toegerekend?
3. Wat is de betekenis van het gewekte vertrouwen bij de uitoefening van de betreffende
bevoegdheid?
Inherente afwijkingsbevoegdheid
Feiten: De burgemeester van Breda heeft een woning gesloten op grond van de beleidsregels door een
overtreding van art. 13b Opiumwet, vanwege de vondst van xtc-pillen. De bewoonster van de woning
wist niet dat er xtc-pillen in de woning aanwezig waren, omdat haar ex de xtc-pillen in de schuur had
opgeslagen zonder dat zij hier iets van wist. Als de woning wordt gesloten komt zij met haar kinderen
op straat te staan. Bovendien komt zij dan op de zwarte lijst bij de woningbouwvereniging. Dit zijn
verdisconteerde omstandigheden, maar de vrouw beroept zich op bijzondere omstandigheden in de zin
van art. 4:84 Awb.
Rechtsvraag: Gelden de bijzondere omstandigheden of onevenredige gevolgen bij een beleidsregel ex
art. 4:84 Awb?
Rechtsregel: Op grond van art. 4:84 Awb kan een bestuursorgaan van een beleidsregel afwijken, indien
de gevolgen van het handelen overeenkomstig de beleidsregel vanwege bijzondere omstandigheden
onevenredig zijn in verhouding tot de met de beleidsregel te dienen doelen. Ook al gaat het om
verdisconteerde omstandigheden i.p.v. bijzondere omstandigheden, dan kan het toch zo zijn dat een
bestuursorgaan van de beleidsregel moet afwijken, als gebruik van de beleidsregel onevenredig uitpakt.
Ne bis in idem (art. 4:6 Awb)
Feiten: Appellante is in het verleden ingeschreven in de gemeentelijke basisadministratie (GBA) van de
gemeente Vaals. Tien jaar na deze inschrijving wil appellante dat deze gegevens gewijzigd worden. Dit
Kwantum/Venlo
Feiten: Kwantum wil een winkel openen op een industrieterrein in Venlo. Het geldende bestemmingsplan
staat detailhandel echter niet op die plaats toe, maar er is wel de mogelijkheid tot vrijstelling van dit
verbod. Dit wordt verleend door het college van B&W.
Rechtsvraag: Hoe moet de rechter de betekenis van art. 3:4 lid 2 Awb interpreteren?
Rechtsregel: Uit dit arrest volgt dat de rechter zich moet beperken tot de vraag of er sprake is van een
zodanige onevenwichtigheid dat geconcludeerd moet worden dat het bestuursorgaan niet in redelijkheid
tot het besluit heeft kunnen komen. De rechter mag het maatschappelijk gewicht van de betrokken
belangen niet naar eigen inzicht vaststellen. Ook mogen er niet te hoge eisen worden gesteld aan de
zorgvuldigheid en de motivering van een besluit. Door deze manier van toetsing te gebruiken wordt
namelijk de beoordelings- en beleidsvrijheid van een bestuursorgaan aangetast, dit mag niet bij marginale
toetsing.
Amsterdamse dakopbouw
Feiten: Deze uitspraak gaat over een dakterras bij een woning in Amsterdam. De eigenaar moet van de
gemeente Amsterdam het dakterras verwijderen, anders riskeerde hij een dwangsom omdat zij geen
omgevingsvergunning heeft. De oud-eigenaren van de woning hebben hier contact over gehad met
meerdere ambtenaren van Bouw en Toezicht van de gemeente Amsterdam. Door dit contact had de
eigenaar gerechtvaardigd vertrouwen dat de gemeente niet over zou gaan tot handhaving, omdat een
omgevingsvergunning ontbreekt.
Rechtsvraag: Wanneer kan er een geslaagd beroep worden gedaan op het vertrouwensbeginsel?
Rechtsregel: De eisen voor een geslaagd beroep op het vertrouwensbeginsel:
1. Kan de uitlating/gedraging waarop betrokkene zich beroept gekwalificeerd worden als
toezegging?
2. Kan die toezegging aan het bestuursorgaan worden toegerekend?
3. Wat is de betekenis van het gewekte vertrouwen bij de uitoefening van de betreffende
bevoegdheid?
Inherente afwijkingsbevoegdheid
Feiten: De burgemeester van Breda heeft een woning gesloten op grond van de beleidsregels door een
overtreding van art. 13b Opiumwet, vanwege de vondst van xtc-pillen. De bewoonster van de woning
wist niet dat er xtc-pillen in de woning aanwezig waren, omdat haar ex de xtc-pillen in de schuur had
opgeslagen zonder dat zij hier iets van wist. Als de woning wordt gesloten komt zij met haar kinderen
op straat te staan. Bovendien komt zij dan op de zwarte lijst bij de woningbouwvereniging. Dit zijn
verdisconteerde omstandigheden, maar de vrouw beroept zich op bijzondere omstandigheden in de zin
van art. 4:84 Awb.
Rechtsvraag: Gelden de bijzondere omstandigheden of onevenredige gevolgen bij een beleidsregel ex
art. 4:84 Awb?
Rechtsregel: Op grond van art. 4:84 Awb kan een bestuursorgaan van een beleidsregel afwijken, indien
de gevolgen van het handelen overeenkomstig de beleidsregel vanwege bijzondere omstandigheden
onevenredig zijn in verhouding tot de met de beleidsregel te dienen doelen. Ook al gaat het om
verdisconteerde omstandigheden i.p.v. bijzondere omstandigheden, dan kan het toch zo zijn dat een
bestuursorgaan van de beleidsregel moet afwijken, als gebruik van de beleidsregel onevenredig uitpakt.
Ne bis in idem (art. 4:6 Awb)
Feiten: Appellante is in het verleden ingeschreven in de gemeentelijke basisadministratie (GBA) van de
gemeente Vaals. Tien jaar na deze inschrijving wil appellante dat deze gegevens gewijzigd worden. Dit
