EBP 6 theorietoets
Decision making:
1. Best available research/clinical evidence
2. Klinische expertise
3. Populatiekarakteristieken, waarden, verwachtingen
5 stappen van EBP:
1. Goede onderzoeksvraag (pico): Klinisch probleem over diagnose/prognose/therapie
vertalen in beantwoordbare vraag
2. Gericht literatuur zoeken: efficiënt zoeken beste bewijs (welk onderzoeksdesign)
3. Lezen + interpreteren vd literatuur: kritisch beoordelen bruikbaar- en geldigheid
4. Toepassen: resultaten onderzoek toepassen in dagelijks klinisch handelen
5. Evalueren + bijstellen (proces en resultaat klinisch handelen)
Databanken: Pubmed, Pedro, cochrane, sportdiscus, google scholar, EMBASE, CINAHL
3 soorten onderzoeksvragen/onderzoek:
1. Therapeutisch
2. Prognostisch
3. Diagnostisch
P: patiënt I: interventie C: comparison O: outcome
Indelingen in typen onderzoek:
1. Primair vs secundair
2. Kwantitatief vs kwalitatief
3. beschrijvend vs toetsend
4. Longitudinaal vs transversaal/cross-sectioneel
5. Experimenteel vd non experimenteel/observationeel
6. Prospectief vd retrospectief
7. Beschrijvend vs analytisch
8. Fundamenteel vs praktijkgericht
Onderzoeksdesigns= blauwdruk
waarin de methoden en procedures
gespecificeerd voor het verzamelen
en analyseren vd data.
,Longitudinaal onderzoek: observationeel of experimenteel? Gebruik onderstaand schema:
Experimenteel= je verandert iets aan de normale gang van zaken
Heeft de onderzoeker gekozen wie
er aan wat wordt
blootgesteld/voorgelegd?
JA (experimenteel) of NEE
(observationeel)
Observationeel onderzoek VB
vragen (beschrijvend kwantitatief):
- Verband tussen aantal
stappen dat iemand per dag zet en
gezondheid?
- Bruikbaarheid stappenteller
voor beschrijven van fysieke
activiteit?
Niveaus van bewijs/level of evidence (soorten onderzoeken)
- A1= systematische review (max 1 bij presentatie want
lastig samentevatten)
- A2= RCT van goede kwaliteit (met grote omvang)
- B= RCT van matige kwaliteit (kleine omvang,
uitschieters kunnen alles bepalen)
- C= ander onderzoek (zonder controle groep)
- D= mening van expert
Reviews & meta analyses: minste bias
RCT’s
Cohort
Case control
Beschrijvend onderzoek & case report (n=1): meeste bias
Experimenteel onderzoek
RCT:
● Therapeutisch onderzoek= effect onderzoek: 2 of meer groepen vergelijken met
verschillende interventies (wat werkt beter?): geeft betrouwbaar effect vd interventie
● Maximale controle over condities tijdens onderzoek, verstorende invloeden
uitschakelen
● Randomisatie (dobbelsteen!)
● Follow up om te kijken naar verandering en daarna outcome
, Observationeel onderzoek
Redenen voor observationeel onderzoek:
- Bestuderen van natuurlijk beloop
- Volgen van grote groepen mensen, lange follow up duur noodzakelijk
- Randomisatie niet ethisch en niet mogelijk (bv beroepsmatige blootstelling)
-
Cross sectioneel onderzoek:
● Één moment of een korte periode data verzameld van variabelen
● (bv mate bewegen en overgewicht): prevalentie of diagnostisch
onderzoek
● Niet gekeken naar verandering, maar naar de situatie op dat
moment
● Kijkt naar de prevalentie of samenhang (correlatie) tussen deze
variabelen.
● ! De samenhang zegt niets over oorzaak en gevolg> longitudinaal
onderzoek voor nodig
● Niet geschikt voor prognostisch of therapeutisch onderzoek (want
op maar 1 moment genomen, geen lange termijn effecten)
Cohort:
- Groep mensen (honderden of duizenden), worden in de tijd
gevolgd= longitudinaal onderzoek en observationeel
- Geen interventie of manipulatie
- Meet de blootstelling aan de determinant op t0 (baseline):
uitgangspunt
- Identificeert ziektegevallen op t1, t2 (nadeel: onderzoek duurt
lang)
- Oorzaak → gevolg
- Prognostisch onderzoek
Prospectief= eerst een steekproef van onderzoeksobjecten getrokken en worden daarop de
metingen of waarnemingen gedaan. VB:
- Wat is het risico dat COVID geïnfecteerde personen in nauw contact besmetten in
verschillende settingen?
- In welke mate beïnvloeden depressie en pijn catastroferen de uitkomsten van
fysiotherapeutische behandelingen bij mensen met knie artrose?
Retrospectief= metingen of waarnemingen al verricht en onderzoeksobjecten zijn gegeven
Decision making:
1. Best available research/clinical evidence
2. Klinische expertise
3. Populatiekarakteristieken, waarden, verwachtingen
5 stappen van EBP:
1. Goede onderzoeksvraag (pico): Klinisch probleem over diagnose/prognose/therapie
vertalen in beantwoordbare vraag
2. Gericht literatuur zoeken: efficiënt zoeken beste bewijs (welk onderzoeksdesign)
3. Lezen + interpreteren vd literatuur: kritisch beoordelen bruikbaar- en geldigheid
4. Toepassen: resultaten onderzoek toepassen in dagelijks klinisch handelen
5. Evalueren + bijstellen (proces en resultaat klinisch handelen)
Databanken: Pubmed, Pedro, cochrane, sportdiscus, google scholar, EMBASE, CINAHL
3 soorten onderzoeksvragen/onderzoek:
1. Therapeutisch
2. Prognostisch
3. Diagnostisch
P: patiënt I: interventie C: comparison O: outcome
Indelingen in typen onderzoek:
1. Primair vs secundair
2. Kwantitatief vs kwalitatief
3. beschrijvend vs toetsend
4. Longitudinaal vs transversaal/cross-sectioneel
5. Experimenteel vd non experimenteel/observationeel
6. Prospectief vd retrospectief
7. Beschrijvend vs analytisch
8. Fundamenteel vs praktijkgericht
Onderzoeksdesigns= blauwdruk
waarin de methoden en procedures
gespecificeerd voor het verzamelen
en analyseren vd data.
,Longitudinaal onderzoek: observationeel of experimenteel? Gebruik onderstaand schema:
Experimenteel= je verandert iets aan de normale gang van zaken
Heeft de onderzoeker gekozen wie
er aan wat wordt
blootgesteld/voorgelegd?
JA (experimenteel) of NEE
(observationeel)
Observationeel onderzoek VB
vragen (beschrijvend kwantitatief):
- Verband tussen aantal
stappen dat iemand per dag zet en
gezondheid?
- Bruikbaarheid stappenteller
voor beschrijven van fysieke
activiteit?
Niveaus van bewijs/level of evidence (soorten onderzoeken)
- A1= systematische review (max 1 bij presentatie want
lastig samentevatten)
- A2= RCT van goede kwaliteit (met grote omvang)
- B= RCT van matige kwaliteit (kleine omvang,
uitschieters kunnen alles bepalen)
- C= ander onderzoek (zonder controle groep)
- D= mening van expert
Reviews & meta analyses: minste bias
RCT’s
Cohort
Case control
Beschrijvend onderzoek & case report (n=1): meeste bias
Experimenteel onderzoek
RCT:
● Therapeutisch onderzoek= effect onderzoek: 2 of meer groepen vergelijken met
verschillende interventies (wat werkt beter?): geeft betrouwbaar effect vd interventie
● Maximale controle over condities tijdens onderzoek, verstorende invloeden
uitschakelen
● Randomisatie (dobbelsteen!)
● Follow up om te kijken naar verandering en daarna outcome
, Observationeel onderzoek
Redenen voor observationeel onderzoek:
- Bestuderen van natuurlijk beloop
- Volgen van grote groepen mensen, lange follow up duur noodzakelijk
- Randomisatie niet ethisch en niet mogelijk (bv beroepsmatige blootstelling)
-
Cross sectioneel onderzoek:
● Één moment of een korte periode data verzameld van variabelen
● (bv mate bewegen en overgewicht): prevalentie of diagnostisch
onderzoek
● Niet gekeken naar verandering, maar naar de situatie op dat
moment
● Kijkt naar de prevalentie of samenhang (correlatie) tussen deze
variabelen.
● ! De samenhang zegt niets over oorzaak en gevolg> longitudinaal
onderzoek voor nodig
● Niet geschikt voor prognostisch of therapeutisch onderzoek (want
op maar 1 moment genomen, geen lange termijn effecten)
Cohort:
- Groep mensen (honderden of duizenden), worden in de tijd
gevolgd= longitudinaal onderzoek en observationeel
- Geen interventie of manipulatie
- Meet de blootstelling aan de determinant op t0 (baseline):
uitgangspunt
- Identificeert ziektegevallen op t1, t2 (nadeel: onderzoek duurt
lang)
- Oorzaak → gevolg
- Prognostisch onderzoek
Prospectief= eerst een steekproef van onderzoeksobjecten getrokken en worden daarop de
metingen of waarnemingen gedaan. VB:
- Wat is het risico dat COVID geïnfecteerde personen in nauw contact besmetten in
verschillende settingen?
- In welke mate beïnvloeden depressie en pijn catastroferen de uitkomsten van
fysiotherapeutische behandelingen bij mensen met knie artrose?
Retrospectief= metingen of waarnemingen al verricht en onderzoeksobjecten zijn gegeven
