INLEIDING RECHT ARRESTEN
Zutphense waterleiding
Onderwerp: onrechtmatige daad
Feiten:
De Vries woont boven het pakhuis van Nijhuis. Door vorst springt er een leiding in het
pakhuis, de hoofdkraan bevindt zich echter in het huis van De Vries. De buren kunnen het
niet met elkaar vinden en De Vries weigert de deur open te doen voor Nijhuis. Tegen de tijd
dat de hoofdkraan wordt dichtgedraaid, is de voorraad leer die opgeslagen lag in het pakhuis
ernstig beschadigd. Nijhuis eist een schadevergoeding op grond van een onrechtmatige
daad.
Rechtsvraag:
Levert de gedraging van De Vries een onrechtmatige daad op?
Uitkomst:
De Vries is niet aansprakelijk voor de schade, omdat het ging om het nalaten van iets wat
niet strafbaar gesteld is in de wet.
Rechtsregel:
Het wetsartikel sprak expliciet van schendingen van een wettelijke plicht of het maken van
een inbreuk op rechten van een ander. Een onbetamelijke gedraging wordt hier niet
genoemd en is dus ook niet onrechtmatig. Alleen de schending van een wettelijke plicht of
een inbreuk op een recht levert onrechtmatigheid op.
Relevante artikelen:
Art. 6:162 BW : onrechtmatige daad
Opticien-arrest
Onderwerp: overmacht als noodtoestand
Feiten:
Het is laat in de avond als een slechtziende aanbelt bij de opticien. Hij is zijn bril kwijt en is
niet in staat om naar huis te lopen, omdat hij zo weinig ziet. In principe is de opticien
strafbaar als hij de slechtziende helpt, want het is na de officiële openingstijden van de
winkelsluitingswet. Toch besluit de opticien de slechtziende te helpen, omdat het erg
gevaarlijk kan zijn als de slechtziende in deze staat naar huis zou moeten lopen. Volgens de
modus ponens zou de opticien nu moeten worden gestraft. Er is voldaan aan de wettelijke
omschrijving van de feiten (P), dus het rechtsgevolg zou moeten intreden (Q). Weliswaar zijn
dit noodzakelijke voorwaarden, maar dit is niet voldoende in deze zaak.
Rechtsvraag:
Valt noodtoestand ook onder overmacht in de zin van art. 40 Sr en kan de opticien derhalve
een geslaagd beroep op overmacht doen?
, Uitkomst:
Er wordt een beroep gedaan op art. 40 Sr, dat inhoudt dat er sprake is geweest van een
toestand van nood. De opticien was genoodzaakt de slechtziende te helpen in het kader van
veiligheid. De opticien heeft gehandeld naar zijn maatschappelijke plicht ipv wettelijke plicht.
Er was dus sprake van een rechtvaardigende overmacht.
Rechtsregel: Noodtoestand valt ook onder overmacht in de zin van art. 40 Sr
Relevante artikelen:
Art. 40 Sr : overmacht
SGP, Clara Wichmann
Onderwerp: passief kiesrecht vrouwen, verplichting treffen maatregelen
Feiten:
Deze partij is gebaseerd op het woord van god. Volgens hun is de man het hoofd van de
vrouw. In hun standpunten staat dat vrouwen geen positie in vertegenwoordigende organen
behoren te hebben. Hierdoor wordt vrouwenlidmaatschap bij de SGP ontzegd. Clara
Wichmann eist dat de staat de SGP geen subsidie meer geeft op grond van het feit dat de
SGP vrouwen discrimineert door ze te weren uit hun partij.
Rechtsvraag:
Moet de subsidie van SGP stopgezet worden?
Uitkomst:
EVRM oordeelde dat de SGP vrouwen niet mag uitsluiten van hun partij.
Rechtsregel:
Iedereen heeft recht op actief en passief kiesrecht.
Relevante artikelen:
Art. 93 & 94 GW
Veearts
Onderwerp: ontbreken van materiële wederrechtelijkheid
De wet verbiedt boeren en artsen, in geval van uitbreken van besmettelijke ziektes,
ongezond vee naast gezond vee te laten staan. Een veearts die bezig was met promotie las in
een tijdschrift dat wanneer men gezond vee op een gecontroleerde wijze licht besmet en
direct medicijnen toedient, het gezonde vee beter beschermd is tegen deze ziekte. De
veearts besloot dit uit te testen door gezonde koeien naast zieke koeien te laten staan en
direct medicijnen toe te dienen na besmetting. Hij werd aangeklaagd wegens overtreding
van de wet. Formeel gezien heeft de veearts wederrechtelijk gehandeld. Materieel gezien
was zijn gedraging niet wederrechtelijk.
Zutphense waterleiding
Onderwerp: onrechtmatige daad
Feiten:
De Vries woont boven het pakhuis van Nijhuis. Door vorst springt er een leiding in het
pakhuis, de hoofdkraan bevindt zich echter in het huis van De Vries. De buren kunnen het
niet met elkaar vinden en De Vries weigert de deur open te doen voor Nijhuis. Tegen de tijd
dat de hoofdkraan wordt dichtgedraaid, is de voorraad leer die opgeslagen lag in het pakhuis
ernstig beschadigd. Nijhuis eist een schadevergoeding op grond van een onrechtmatige
daad.
Rechtsvraag:
Levert de gedraging van De Vries een onrechtmatige daad op?
Uitkomst:
De Vries is niet aansprakelijk voor de schade, omdat het ging om het nalaten van iets wat
niet strafbaar gesteld is in de wet.
Rechtsregel:
Het wetsartikel sprak expliciet van schendingen van een wettelijke plicht of het maken van
een inbreuk op rechten van een ander. Een onbetamelijke gedraging wordt hier niet
genoemd en is dus ook niet onrechtmatig. Alleen de schending van een wettelijke plicht of
een inbreuk op een recht levert onrechtmatigheid op.
Relevante artikelen:
Art. 6:162 BW : onrechtmatige daad
Opticien-arrest
Onderwerp: overmacht als noodtoestand
Feiten:
Het is laat in de avond als een slechtziende aanbelt bij de opticien. Hij is zijn bril kwijt en is
niet in staat om naar huis te lopen, omdat hij zo weinig ziet. In principe is de opticien
strafbaar als hij de slechtziende helpt, want het is na de officiële openingstijden van de
winkelsluitingswet. Toch besluit de opticien de slechtziende te helpen, omdat het erg
gevaarlijk kan zijn als de slechtziende in deze staat naar huis zou moeten lopen. Volgens de
modus ponens zou de opticien nu moeten worden gestraft. Er is voldaan aan de wettelijke
omschrijving van de feiten (P), dus het rechtsgevolg zou moeten intreden (Q). Weliswaar zijn
dit noodzakelijke voorwaarden, maar dit is niet voldoende in deze zaak.
Rechtsvraag:
Valt noodtoestand ook onder overmacht in de zin van art. 40 Sr en kan de opticien derhalve
een geslaagd beroep op overmacht doen?
, Uitkomst:
Er wordt een beroep gedaan op art. 40 Sr, dat inhoudt dat er sprake is geweest van een
toestand van nood. De opticien was genoodzaakt de slechtziende te helpen in het kader van
veiligheid. De opticien heeft gehandeld naar zijn maatschappelijke plicht ipv wettelijke plicht.
Er was dus sprake van een rechtvaardigende overmacht.
Rechtsregel: Noodtoestand valt ook onder overmacht in de zin van art. 40 Sr
Relevante artikelen:
Art. 40 Sr : overmacht
SGP, Clara Wichmann
Onderwerp: passief kiesrecht vrouwen, verplichting treffen maatregelen
Feiten:
Deze partij is gebaseerd op het woord van god. Volgens hun is de man het hoofd van de
vrouw. In hun standpunten staat dat vrouwen geen positie in vertegenwoordigende organen
behoren te hebben. Hierdoor wordt vrouwenlidmaatschap bij de SGP ontzegd. Clara
Wichmann eist dat de staat de SGP geen subsidie meer geeft op grond van het feit dat de
SGP vrouwen discrimineert door ze te weren uit hun partij.
Rechtsvraag:
Moet de subsidie van SGP stopgezet worden?
Uitkomst:
EVRM oordeelde dat de SGP vrouwen niet mag uitsluiten van hun partij.
Rechtsregel:
Iedereen heeft recht op actief en passief kiesrecht.
Relevante artikelen:
Art. 93 & 94 GW
Veearts
Onderwerp: ontbreken van materiële wederrechtelijkheid
De wet verbiedt boeren en artsen, in geval van uitbreken van besmettelijke ziektes,
ongezond vee naast gezond vee te laten staan. Een veearts die bezig was met promotie las in
een tijdschrift dat wanneer men gezond vee op een gecontroleerde wijze licht besmet en
direct medicijnen toedient, het gezonde vee beter beschermd is tegen deze ziekte. De
veearts besloot dit uit te testen door gezonde koeien naast zieke koeien te laten staan en
direct medicijnen toe te dienen na besmetting. Hij werd aangeklaagd wegens overtreding
van de wet. Formeel gezien heeft de veearts wederrechtelijk gehandeld. Materieel gezien
was zijn gedraging niet wederrechtelijk.
