Samenvatting Hoorcollege Diffusie, osmose en homeostase, Periode 1 De Huid, Leerjaar 1

Lieve Kuijpers GHU 1A



Samenvatting diffusie, osmose en homeostase
Inleiding
Iedere cel staat in contact met zijn omgeving. Het membraan omsluit de cel. Cellen nemen uit hun
omgeving stoffen op en geven aan de omgeving stoffen af. Bij deze opname en afgifte van stoffen
spelen diffusie, osmose en actief transport een rol. Het membraan heet een regelende functie voor
het doorlaten van de verschillende stoffen. Sommige stoffen worden doorgelaten en andere niet.

Het milieu interieur is het vocht, met daarin opgeloste voedingsstoffen en afvalstoffen. De
samenstelling van het milieu interieur moet constant blijven (= homeostase, in evenwicht).



Oedeem
= overtollig weefselvocht. Het milieu interieur wordt niet goed geregeld. Er is teveel vocht aanwezig.



Celmembraan (= vloeibaar mozaïek)
Bestaat uit een dubbele laag van fosfolipiden, glycolipiden en cholesterol, met ronddrijvende
eiwitmoleculen. Een fosfolipide heeft door zijn samenstelling een hydrofiele kop en een hydrofobe
(dbb) staart. In het membraan ontstaat hierdoor een lipofiel
milieu. 2 hydrofiele compartimenten zit tussen de scheidinswand:

 Cytoplasma
 Extra cellulaire vloeistof

Het celmembraan belemmert vrije diffusie van stoffen in en uit de
cel. Het biedt bescherming tegen de buitenwereld en maakt Een molecuul dat er zo uit ziet, heet
specifieke transporten in en uit de cel noodzakelijk. Het ambipolair.

celmembraan handhaaft het concentratieverschillen en potentiaalverschil. Dit zijn bronnen van
energie.



Vloeibaar mozaïek
De eiwitten liggen tussen de lipiden als een mozaïek, waarvan het patroon voortdurend verandert.



Lipiden
De dubbele lipide laag is doorgankelijk voor:

 Vet-oplosbare stoffen
 Water


Niet doorgankelijk voor:

 Wateroplosbare stoffen
 Ionen




1

, Lieve Kuijpers GHU 1A


Membraan transport
Passief:

 Diffusie
 Osmose

Actief:

 Natrium/kalium pomp
 Blaasjes transport



Passief transport
De voortdurende vrije beweging van ionen en moleculen in een gas of vloeibare oplossing en vindt
plaats ZONDER energieverbruik (= downhill movement). Het gebeurt vanuit een meer
geconcentreerd milieu in de richting van een meer verdund milieu (diffusie).



Actief transport
De verplaatsing van een partikel, gebonden aan een drager door de plasmamembraan. Het kan
alleen plaats vinden MET verbruik van energie (= uphill movement). Gebeurt vanuit een meer
verdund naar een meer geconcentreerd milieu.



Diffusie
Het verschijnsel waarbij 2 stoffen zich geleidelijk en spontaan met elkaar vermengen zonder
energieverbruik. Het gaat van hoge concentratie naar een lage concentratie. Het verspreidt zich
gelijkmatig over de gehele ruimte. De concentratie van de stof wordt in de ruimte even groot.



Concentratie (= gradiënt)
= de hoeveelheid opgeloste stof per volume-eenheid van de oplossing

 Volumeprocenten
 Gram per liter
 Gewichtseenheden
 Massaprocenten
 Milligram per kubieke meter

Een toestand waarbij de concentratie in of de samenstelling van een mengsel niet overal gelijk is (=
er is een gradiënt van de concentratie in de oplossing)

2 soorten gradiënt:

 Concentratie gradiënt
 Elektrische gradiënt




2