Organisatiekunde samenvatting P2
Les 1
Organisatiekunde= Een interdisciplinaire wetenschap die zich bezighoudt met het bestuderen van
het gedrag van organisaties alsmede de factoren die dit gedrag bepalen en de wijze waarop
organisaties het meest doeltreffend bestuurd kunnen worden.
- Een organisatie is altijd een groep mensen
- Organisatiekunde is dus met name sociologie (sociale psychologie) wetenschap die ook
kennis uit andere wetenschappen gebruikt
Een organisatie is:
- Een doelgericht samenwerkingsverband
Dit betreft gecoördineerde inzet van:
- Middelen (machines en financiën).
- Mensen (2 of meer personen).
Organisatiekunde bestudeerd dus hoe een groep mensen zo efficiënt en effectief mogelijk een doel
kan bereiken
Onder het gedrag van een organisatie wordt de wijze van optreden en reageren van organisaties
verstaan.
Interdisciplinariteit en multidisciplinariteit in organisatiekunde: organisatiekunde bevat veel
elementen die afkomstig zijn van andere wetenschappen (zoals: bedrijfseconomie). Als alle bijdragen
uit deze vakgebieden verzamelt zijn die nodig zijn voor onderzoek/project. Dan wordt dit
multidisciplinair genoemd. Als deze vakgebieden ook nog specifieke belangen hebben die afgewogen
worden en worden gebruikt voor ontwikkeling dan is het pas interdisciplinariteit.
Multidisciplinariteit is dus meer oppervlakkig en interdisciplinariteit is meer complexer. Lees blz. 25
tot en met 29.
2 aspecten van organisatiekunde in het vakgebied: deze aspecten vind je ook in andere
praktijkwetenschappen zoals: medische wetenschap, psychologie en pedagogiek.
- Descriptief aspect: een beschrijving van het gedrag van organisaties met motieven en
gevolgen
- Prescriptief aspect: een advies over te gevolgen van handelwijze en organisatie-inrichtingen
3 organisaties (globaal gezien):
- Private organisaties (profit) winst oogkenmerk
- Publieke organisaties (non-profit) het leveren van producten en diensten (in handen van de
overheid)
- Hybrid organisaties (publiek/privaat) oog op winst, maar valt onder de overheid
Paraplumerken= zijn merken die onder 1 naam vallen. Bijvoorbeeld: Volkswagen, hieronder vallen
Audi en nog wat andere merken.
Niels Zwiers
, Geschiedkundig ontwikkeling; denkrichtingen en persoonlijke ontwikkeling
Socrates en Plato (400 voor christus – 1900 na christus)
- Denken over leidinggeven, management en inrichting van een organisatie
Niccolo Machiavelli (1469 – 1527) II principe (de heerser) boek
- Hij dacht na over macht, oftewel besturen en inrichten
- Volgens hem was het kunnen i.p.v. leren
- 3 agenda’s moeten hebben (A doen, B suggereren en C doen).
- Met macht moet je soms liegen
- Slecht nieuws snel brengen, goed nieuws langzaam. (Zo blijf bij slecht nieuws niet lang in het
nieuws en bij goed nieuws blijf je lang in het nieuws).
“Je vijand is als een rivier. Die kan altijd overstromen. Voordat dit gebeurt moet je toe slaan en dijken
bouwen. Zo moet je omgaan met macht in elke relatie.”
Adam Smith (1723-1790) The Wealth of Nations boek, mercantilisme industrialisatie
- Economische denk richting
- Systematische bedrijfsvoering, oog voor efficiëntie
- Nastreven van individuele belang resulteert in het grootste maatschappelijk belang
- ‘Onzichtbare hand’ van deze vrije markt zou zorgen voor harmonie en evenwicht. Dit houdt
in: zijn er veel schoenmakers vallen er automatisch veel af aangezien die te weinig verdienen.
- Er is sprake van arbeidsdeling, dus verschillende mensen per vakgebied. In hoofdlijnen.
Frederick Taylor (1856 – 1915) Scientific management -> Taylorisme
- Een organisatie is een gesloten systeem en middels wetenschappelijke methode kan die
geoptimaliseerd worden.
- Organisatie is een gesloten systeem.
- Richtte zich op de productieafdeling in de industrialisatie
- Hoe meer je mensen 1 dezelfde actie laat uitvoeren, des te beter en sneller diegene daarin
wordt.
- Lees bladzijde 32 en 33
- Specialisatie in een vakgebied. Specifieker.
Voordelen
- Verregaande taakverdeling
- Specialisatie
- Efficiëntie
- Invoering prestatie beloningen
Nadelen
- Eentonig
- Uitbuiting
- Arbeiders werden te moe
- Meerdere bazen
Henry Fayol (1841 – 1925) General management
- De benodigde vaardigheden om een organisatie als geheel te leiden
- Middels structurele benadering van plannen, organiseren, opdracht geven, coördineren en
controleren.
- Een opvatting van hoe een organisatie bestuurd moest worden in tegenstelling tot Taylor die
zich “alleen” richtte op de productieafdeling.
Niels Zwiers
, - Lees bladzijde 34
6 onafhankelijke management gebieden
- Technisch
- Commercieel
- Financieel
- Zelf beschermend (veiligheid van mensen en eigendom)
- Boekhouding
- Besturing
Voordelen
- Algemeen geldend
- Management leren
Nadelen
- Het idee van eenheid is achterhaald
Legt een verband met management theorie en management taken
Max Weber 1920 Bureaucratie
- Om een organisatie goed aan te sturen moeten er duidelijke afspraken gemaakt worden over
wie wat doet per afdeling. En wie waar verantwoordelijk voor is (machtsverdeling).
- Bureaucratisch= organisatie-inrichting
- Vooral gericht op overheid organisaties en grote bedrijven vanuit sociologische invalshoeken
- Formalisatie: de juiste afdelingen maken om het proces efficiënt en effectief te laten
verlopen.
- Centralisatie: de macht (verantwoordelijkheden) goed verdelen om het proces efficiënt en
effectief te laten verlopen.
- Bij een te bureaucratisch systeem is alles zo precies in protocollen en processen vastgesteld
dat de mensen niet meer hun taak uitvoeren dit is niet efficiënt meer. Het is dus de uitdaging
om de perfecte balans te vinden.
Niels Zwiers
Les 1
Organisatiekunde= Een interdisciplinaire wetenschap die zich bezighoudt met het bestuderen van
het gedrag van organisaties alsmede de factoren die dit gedrag bepalen en de wijze waarop
organisaties het meest doeltreffend bestuurd kunnen worden.
- Een organisatie is altijd een groep mensen
- Organisatiekunde is dus met name sociologie (sociale psychologie) wetenschap die ook
kennis uit andere wetenschappen gebruikt
Een organisatie is:
- Een doelgericht samenwerkingsverband
Dit betreft gecoördineerde inzet van:
- Middelen (machines en financiën).
- Mensen (2 of meer personen).
Organisatiekunde bestudeerd dus hoe een groep mensen zo efficiënt en effectief mogelijk een doel
kan bereiken
Onder het gedrag van een organisatie wordt de wijze van optreden en reageren van organisaties
verstaan.
Interdisciplinariteit en multidisciplinariteit in organisatiekunde: organisatiekunde bevat veel
elementen die afkomstig zijn van andere wetenschappen (zoals: bedrijfseconomie). Als alle bijdragen
uit deze vakgebieden verzamelt zijn die nodig zijn voor onderzoek/project. Dan wordt dit
multidisciplinair genoemd. Als deze vakgebieden ook nog specifieke belangen hebben die afgewogen
worden en worden gebruikt voor ontwikkeling dan is het pas interdisciplinariteit.
Multidisciplinariteit is dus meer oppervlakkig en interdisciplinariteit is meer complexer. Lees blz. 25
tot en met 29.
2 aspecten van organisatiekunde in het vakgebied: deze aspecten vind je ook in andere
praktijkwetenschappen zoals: medische wetenschap, psychologie en pedagogiek.
- Descriptief aspect: een beschrijving van het gedrag van organisaties met motieven en
gevolgen
- Prescriptief aspect: een advies over te gevolgen van handelwijze en organisatie-inrichtingen
3 organisaties (globaal gezien):
- Private organisaties (profit) winst oogkenmerk
- Publieke organisaties (non-profit) het leveren van producten en diensten (in handen van de
overheid)
- Hybrid organisaties (publiek/privaat) oog op winst, maar valt onder de overheid
Paraplumerken= zijn merken die onder 1 naam vallen. Bijvoorbeeld: Volkswagen, hieronder vallen
Audi en nog wat andere merken.
Niels Zwiers
, Geschiedkundig ontwikkeling; denkrichtingen en persoonlijke ontwikkeling
Socrates en Plato (400 voor christus – 1900 na christus)
- Denken over leidinggeven, management en inrichting van een organisatie
Niccolo Machiavelli (1469 – 1527) II principe (de heerser) boek
- Hij dacht na over macht, oftewel besturen en inrichten
- Volgens hem was het kunnen i.p.v. leren
- 3 agenda’s moeten hebben (A doen, B suggereren en C doen).
- Met macht moet je soms liegen
- Slecht nieuws snel brengen, goed nieuws langzaam. (Zo blijf bij slecht nieuws niet lang in het
nieuws en bij goed nieuws blijf je lang in het nieuws).
“Je vijand is als een rivier. Die kan altijd overstromen. Voordat dit gebeurt moet je toe slaan en dijken
bouwen. Zo moet je omgaan met macht in elke relatie.”
Adam Smith (1723-1790) The Wealth of Nations boek, mercantilisme industrialisatie
- Economische denk richting
- Systematische bedrijfsvoering, oog voor efficiëntie
- Nastreven van individuele belang resulteert in het grootste maatschappelijk belang
- ‘Onzichtbare hand’ van deze vrije markt zou zorgen voor harmonie en evenwicht. Dit houdt
in: zijn er veel schoenmakers vallen er automatisch veel af aangezien die te weinig verdienen.
- Er is sprake van arbeidsdeling, dus verschillende mensen per vakgebied. In hoofdlijnen.
Frederick Taylor (1856 – 1915) Scientific management -> Taylorisme
- Een organisatie is een gesloten systeem en middels wetenschappelijke methode kan die
geoptimaliseerd worden.
- Organisatie is een gesloten systeem.
- Richtte zich op de productieafdeling in de industrialisatie
- Hoe meer je mensen 1 dezelfde actie laat uitvoeren, des te beter en sneller diegene daarin
wordt.
- Lees bladzijde 32 en 33
- Specialisatie in een vakgebied. Specifieker.
Voordelen
- Verregaande taakverdeling
- Specialisatie
- Efficiëntie
- Invoering prestatie beloningen
Nadelen
- Eentonig
- Uitbuiting
- Arbeiders werden te moe
- Meerdere bazen
Henry Fayol (1841 – 1925) General management
- De benodigde vaardigheden om een organisatie als geheel te leiden
- Middels structurele benadering van plannen, organiseren, opdracht geven, coördineren en
controleren.
- Een opvatting van hoe een organisatie bestuurd moest worden in tegenstelling tot Taylor die
zich “alleen” richtte op de productieafdeling.
Niels Zwiers
, - Lees bladzijde 34
6 onafhankelijke management gebieden
- Technisch
- Commercieel
- Financieel
- Zelf beschermend (veiligheid van mensen en eigendom)
- Boekhouding
- Besturing
Voordelen
- Algemeen geldend
- Management leren
Nadelen
- Het idee van eenheid is achterhaald
Legt een verband met management theorie en management taken
Max Weber 1920 Bureaucratie
- Om een organisatie goed aan te sturen moeten er duidelijke afspraken gemaakt worden over
wie wat doet per afdeling. En wie waar verantwoordelijk voor is (machtsverdeling).
- Bureaucratisch= organisatie-inrichting
- Vooral gericht op overheid organisaties en grote bedrijven vanuit sociologische invalshoeken
- Formalisatie: de juiste afdelingen maken om het proces efficiënt en effectief te laten
verlopen.
- Centralisatie: de macht (verantwoordelijkheden) goed verdelen om het proces efficiënt en
effectief te laten verlopen.
- Bij een te bureaucratisch systeem is alles zo precies in protocollen en processen vastgesteld
dat de mensen niet meer hun taak uitvoeren dit is niet efficiënt meer. Het is dus de uitdaging
om de perfecte balans te vinden.
Niels Zwiers
