Corporate Governance en Litigation
Master Ondernemingsrecht 2020-2021
Jurisprudentieoverzicht Corporate Governance en Litigation 2020
1
,Arrest Jaar Onderwerp Rechtsregel
College 1 & 2
Wennex 1944 Aandeelhoudersbelang Aan een aandeelhouder is in het verleende stemrecht niet een recht in het belang van anderen
gegeven, maar een eigen recht om zijn belang in de vennootschap te dienen.
Forum-Bank 1955 Verhouding tussen De algemene vergadering mag de bij wet en statuten getrokken grenzen van haar
organen bevoegdheid niet overschrijden. Aan de AVA behoort niet de bevoegdheid die aan het bestuur
of aan anderen is toegekend.
Ogem II 1990 Richtsnoer handelen Indien de rechtspersoon of een orgaan heeft gehandeld in strijd met elementaire beginselen
organen & wanbeleid van verantwoord ondernemerschap is sprake van wanbeleid. (Col 2) Niet iedere of incidentele
(col 2 & 17) 2:355 beleidsfout kan als wanbeleid in de zin van art. 2:355 BW worden aangemerkt. Dit wanbeleid
behoeft geen structureel karakter te hebben, maar kan ook bestaan in een enkele gedraging.
De OK kan volstaan met een declaratoire uitspraak dat van wanbeleid is gebleken. Wanbeleid
wordt daarnaast toegerekend aan de vennootschap. (col 17))
Enquêteprocedure verhindert het faillissement niet. (col 17)
ABN AMRO 2007 Verhouding tussen Verhouding tussen organen (col 2)
13 juli organen & NCGC & (i) De strategie is in beginsel een aangelegenheid van het bestuur. (Ook verkoop LaSalle)
Goedkeuringsrecht (ii) De raad van commissarissen houdt daarop toezicht.
2:107a (iii) De AV kan haar opvattingen tot uitdrukking brengen door uitoefening haar in wet en
statuten rechten. AVA hoeft echter behoudens afwijkingen in de statuten niet vooraf
te worden betrokken.
NCGC
De NCGC vormt een uiting van de in Nederland heersende algemene rechtsovertuiging en geeft
aldus mede inhoud aan de open normen van art. 2:8 BW en art. 2:9 BW.
Goedkeuringsrecht 2:107a (col 11)
Restrictieve lezing van algemeen criterium: Het besluit tot afsplitsing en verkoop van LaSalle
kan immers niet worden aangemerkt als een besluit omtrent een ‘belangrijke verandering van
de identiteit of het karakter van de vennootschap of onderneming’ als bedoeld in art. 2:107a
lid 1. Dit geldt alleen in gevallen waarin die besluiten zo ingrijpend zijn dat zij de aard van het
aandeelhouderschap veranderen in dier voege dat de aandeelhouder daardoor als het ware
kapitaal gaat verschaffen aan - en een belang gaat houden in - een wezenlijk andere
2
, onderneming. Daarvan is in dit geval geen sprake, ook al gaat het om een op zichzelf zeer
omvangrijke (‘majeure’) transactie. Ook is geen van de in art. 2:107a lid 1, onder a-c, genoemde
gevallen aan de orde. Voor een ruimere toepassing van deze bepaling dan binnen voormelde
strekking ervan past, is dus geen plaats. Ook niet als een beroep wordt gedaan op de
redelijkheid en billijkheid van artikel 2:8, die wordt gekleurd door de NCGC.
Beschermingsconstructie: (col 19)
Er is geen sprake van een ongeoorloofde beschermingsconstructie. De verkoop is
onherroepelijk. Geen sprake van een reversed poison pill defence en daarmee frustratie van een
overname bod (door het Consortium).
Versatel III 2007 Richtsnoer handelen Richtsnoer handelen organen
(col: 1, 2, 13) 14 sep organen & NCGC & Op grond van art 2:8 moet de vennootschap zorgvuldigheid betrachten met betrekking tot de
(Versatel I: col 20) Agency problemen belangen van al haar aandeelhouders en moet voorkomen dat ontoelaatbare verstrengeling van
(Versatel II: col 18) belangen ontstaat. Voor het aannemen van tegenstrijdige belangen is voldoende dat de
betrokken commissarissen te maken hebben met zodanig onverenigbare belangen dat in
redelijkheid kan worden betwijfeld of zij zich bij hun handelen uitsluitend laten leiden door
het belang van de vennootschap en de daaraan verbonden onderneming.
NCGC
Daarbij kan niet worden geconcludeerd dat mag worden afgeweken van het principe uit de
Code dat commissarissen niet deelnemen aan besluitvorming bij tegenstrijdig belang, doch dat
dit afhangt van de omstandigheden van het geval. (de Roo: voor het eerst geen comply-or-
explain principe).
Agency problemen
De verhouding tussen de meerderheidsaandeelhouder (ownership & control) en de
minderheidsaandeelhouder (ownership) speelde een rol. In een dergelijk geval is aannemelijk
dat het groepsbelang en het belang van de minderheidsaandeelhouders niet zonder meer
samenvallen, en ligt het voor de hand dat de vrees bestaat dat dit laatste belang bij een
samenstelling van de raad van commissarissen onvoldoende tot zijn recht zal komen. De OK
stelt in een onmiddellijke voorziening onafhankelijke commissarissen aan, wat niet getuigt van
een onjuiste rechtsopvatting volgens de Hoge Raad.
3
Master Ondernemingsrecht 2020-2021
Jurisprudentieoverzicht Corporate Governance en Litigation 2020
1
,Arrest Jaar Onderwerp Rechtsregel
College 1 & 2
Wennex 1944 Aandeelhoudersbelang Aan een aandeelhouder is in het verleende stemrecht niet een recht in het belang van anderen
gegeven, maar een eigen recht om zijn belang in de vennootschap te dienen.
Forum-Bank 1955 Verhouding tussen De algemene vergadering mag de bij wet en statuten getrokken grenzen van haar
organen bevoegdheid niet overschrijden. Aan de AVA behoort niet de bevoegdheid die aan het bestuur
of aan anderen is toegekend.
Ogem II 1990 Richtsnoer handelen Indien de rechtspersoon of een orgaan heeft gehandeld in strijd met elementaire beginselen
organen & wanbeleid van verantwoord ondernemerschap is sprake van wanbeleid. (Col 2) Niet iedere of incidentele
(col 2 & 17) 2:355 beleidsfout kan als wanbeleid in de zin van art. 2:355 BW worden aangemerkt. Dit wanbeleid
behoeft geen structureel karakter te hebben, maar kan ook bestaan in een enkele gedraging.
De OK kan volstaan met een declaratoire uitspraak dat van wanbeleid is gebleken. Wanbeleid
wordt daarnaast toegerekend aan de vennootschap. (col 17))
Enquêteprocedure verhindert het faillissement niet. (col 17)
ABN AMRO 2007 Verhouding tussen Verhouding tussen organen (col 2)
13 juli organen & NCGC & (i) De strategie is in beginsel een aangelegenheid van het bestuur. (Ook verkoop LaSalle)
Goedkeuringsrecht (ii) De raad van commissarissen houdt daarop toezicht.
2:107a (iii) De AV kan haar opvattingen tot uitdrukking brengen door uitoefening haar in wet en
statuten rechten. AVA hoeft echter behoudens afwijkingen in de statuten niet vooraf
te worden betrokken.
NCGC
De NCGC vormt een uiting van de in Nederland heersende algemene rechtsovertuiging en geeft
aldus mede inhoud aan de open normen van art. 2:8 BW en art. 2:9 BW.
Goedkeuringsrecht 2:107a (col 11)
Restrictieve lezing van algemeen criterium: Het besluit tot afsplitsing en verkoop van LaSalle
kan immers niet worden aangemerkt als een besluit omtrent een ‘belangrijke verandering van
de identiteit of het karakter van de vennootschap of onderneming’ als bedoeld in art. 2:107a
lid 1. Dit geldt alleen in gevallen waarin die besluiten zo ingrijpend zijn dat zij de aard van het
aandeelhouderschap veranderen in dier voege dat de aandeelhouder daardoor als het ware
kapitaal gaat verschaffen aan - en een belang gaat houden in - een wezenlijk andere
2
, onderneming. Daarvan is in dit geval geen sprake, ook al gaat het om een op zichzelf zeer
omvangrijke (‘majeure’) transactie. Ook is geen van de in art. 2:107a lid 1, onder a-c, genoemde
gevallen aan de orde. Voor een ruimere toepassing van deze bepaling dan binnen voormelde
strekking ervan past, is dus geen plaats. Ook niet als een beroep wordt gedaan op de
redelijkheid en billijkheid van artikel 2:8, die wordt gekleurd door de NCGC.
Beschermingsconstructie: (col 19)
Er is geen sprake van een ongeoorloofde beschermingsconstructie. De verkoop is
onherroepelijk. Geen sprake van een reversed poison pill defence en daarmee frustratie van een
overname bod (door het Consortium).
Versatel III 2007 Richtsnoer handelen Richtsnoer handelen organen
(col: 1, 2, 13) 14 sep organen & NCGC & Op grond van art 2:8 moet de vennootschap zorgvuldigheid betrachten met betrekking tot de
(Versatel I: col 20) Agency problemen belangen van al haar aandeelhouders en moet voorkomen dat ontoelaatbare verstrengeling van
(Versatel II: col 18) belangen ontstaat. Voor het aannemen van tegenstrijdige belangen is voldoende dat de
betrokken commissarissen te maken hebben met zodanig onverenigbare belangen dat in
redelijkheid kan worden betwijfeld of zij zich bij hun handelen uitsluitend laten leiden door
het belang van de vennootschap en de daaraan verbonden onderneming.
NCGC
Daarbij kan niet worden geconcludeerd dat mag worden afgeweken van het principe uit de
Code dat commissarissen niet deelnemen aan besluitvorming bij tegenstrijdig belang, doch dat
dit afhangt van de omstandigheden van het geval. (de Roo: voor het eerst geen comply-or-
explain principe).
Agency problemen
De verhouding tussen de meerderheidsaandeelhouder (ownership & control) en de
minderheidsaandeelhouder (ownership) speelde een rol. In een dergelijk geval is aannemelijk
dat het groepsbelang en het belang van de minderheidsaandeelhouders niet zonder meer
samenvallen, en ligt het voor de hand dat de vrees bestaat dat dit laatste belang bij een
samenstelling van de raad van commissarissen onvoldoende tot zijn recht zal komen. De OK
stelt in een onmiddellijke voorziening onafhankelijke commissarissen aan, wat niet getuigt van
een onjuiste rechtsopvatting volgens de Hoge Raad.
3
