- Einde 19de eeuw → Londen; autobussen, metrolijn aangelegd.
- Nieuwe communicatiemiddelen, zoals telegraaf, radio, telefoon en film. → nieuws
verspreidde zich snel.
- Massaproductie, sneller en goedkope maakten fabrieken producten op grote schaal.
- Europa van kolonies → thee, koffie, tabak maar ook grondstoffen; aardolie, tin en
rubber.
- Werk -en woonomstandigheden van de arbeiders verbeterden.
- Er kwam riolering, de lonen stegen en in veel landen maakten leerplicht een
einde aan kinderarbeid.
- Industriële revolutie → moderne samenleving gevormd
- Nadelen moderne samenleving; kanonnen, wapens (gifgas), verbetering wapens
(machinegeweer met meer dan 600 schoten per minuut)
Sterke en zwakke landen:
Er liepen spanningen op tussen Europese landen, dat had een aantal oorzaken;
- Tot de Frans-duitse oorlog (1870-1871) was Frankrijk het machtigste land.
→ overwinning Franse leger → Duitse keizerrijk uitgeroepen (sterke eenheid)
→ Franse voelden zich vernederd = wraak op Duitsland.
- Na 1871 → Duitsland snelst groeiende en modernste economie van Europa.
→ Duitsers vonden dat Duitsland ook recht had op kolonies (Nationalisme)
→ Veel Europese hadden kolonies - Engeland, Fransen etc. → trots.
- Veel spanningen door strijd om kolonies. → keizer van het Duitse rijk Wilhelm II liet een
vlot bouwen om ook een rol te spelen in de wedloop om kolonies. → Engeland voelde
zich bedreigd. → Tussen Engeland en Duitsland Wapenwedloop, wedstrijd om zoveel
en zo sterk mogelijke oorlogsschepen te produceren.
- Ook het Ottomaanse Rijk zorgde voor grote instabiliteit → regering was niet in staat
om het rijk te besturen.
→ Grieken, Roemenen, Bulgaren en Serven → kwamen in opstand en riepen
zelfstandige staten uit.
- Ook Rusland en Oostenrijk-Hongarije probeerden te profiteren van de zwakte van de
Ottomanen. → Rusland steunde Servië en een aantal andere volkeren om zo de
Russische invloed op de Balkan en de zeestraat tussen de Zwarte zee en de
Middellandse zee te vergroten.
→ Ook drong Oostenrijk-Hongarije Bosnië in, dat ook tot het Ottomaanse rijk
behoorde. → Servië woedend.
Veel nationalisme en gedoe op de balkan.
, Bondgenootschappen:
- Alle toenemende spanningen brachten een oorlog dichterbij. → Europese landen
wilden zich indekken en zochten bondgenootschappen.
- 1882; Duitsland, Oostenrijk-Hongarije en Italië spraken af om elkaar te steunen in
geval van oorlog: de Triple Alliantie. → Vooral tegen Frankrijk.
- Vanaf 1890; Rusland en Frankrijk zochten steeds meer toenadering naar elkaar. →
(1907) de Triple Entente (Frankrijk, Rusland en Engeland) → Vooral tegen Duitsland.
- 2 bondgenootschappen zorgden voor een gevaarlijke situatie: Als een
bondgenootschap aangevallen werd, zou er direct een grote oorlog ontstaan.
28 juni 1914:
- Kroonprins Frans Ferdinand van Oostenrijk-Hongarije inspecteerde de Oostenrijkse
troepen in de Bosnische hoofdstad Sarajevo.
- Later op de dag werden Frans Ferdinand en zijn vrouw doodgeschoten door de
Bosnische Serviër Gavrilo Princip.
● Oostenrijk-Hongarije was boos over de aanslag en gaf de Servische regering de
schuld.
28 juli 1914:
- Oostenrijk-Hongarije verklaarde Servië de oorlog.
● ze kregen hierbij steun van de duitsers.
● dit was het begin van de Eerste Wereldoorlog
- Rusland steunde Servië en stelden hun legers paraat.
● hierdoor voelde Duitsland zich gedwongen tot het Von Schlieffenplan
Von Schlieffenplan:
- 1905
- generaal Von Schlieffen
- moest een tweefrontenoorlog tegen Rusland en Frankrijk voorkomen
- Rusland had zes weken nodig om het leger gevechtsklaar te hebben.
● binnen die zes weken moest Duitsland Frankrijk dus verslaan.
● daarna konden de duitse legers naar Rusland gaan.
- Mislukte omdat het Duitse front vast kwam te zitten in Noord-Frankrijk en België
● Meerdere verdedigingslinies
● loopgraven, bunkers, mijnen, prikkeldraad
- uiteindelijk ontstond er een loopgravenoorlog
4 augustus 1914:
- Duitsland viel via België Frankrijk binnen.
● de Duitsers wilden op deze manier de Franse verdedigingslinies op de
Frans-Duitse grens omzeilen.
- België was neutraal en was niet aangesloten bij een bondgenootschap.
augustus 1914:
- Slag bij Tannenberg (oost polen)
- Duitsland nam 90.000 russische soldaten gevangen
- 50.000 russische gewonden en doden