Toepassingstoets minor inkoopmanagement
Inhoud
Literatuur OWG 2 Professioneel inkopen...............................................................................................1
Literatuur OWG 3 Inkoopanalyse...........................................................................................................4
Literatuur OWG 4 Inkoopstrategie.........................................................................................................5
Literatuur OWG 5 Make, buy or ally.....................................................................................................13
Literatuur OWG 6 Strategisch portfoliomanagement...........................................................................18
Literatuur OWG 7 Tactische inkoop......................................................................................................23
Literatuur OWG 8 Contracteren en operationeel inkopen...................................................................33
Literatuur OWG 9 Overheidsinkopen...................................................................................................36
Literatuur OWG 10 Inkoopsturing en -beheersing................................................................................42
Literatuur OWG 11 Contractmanagement...........................................................................................46
Literatuur OWG 12 Leveranciersmanagement.....................................................................................55
Literatuur OWG 13 Risicomanagement en ethiek................................................................................59
Literatuur OWG 14 Circulair inkopen...................................................................................................63
Literatuur OWG 15 Inkoop en informatiesamenleving.........................................................................67
, Literatuur OWG 2 Professioneel inkopen
Boek professioneel inkopen
Hoofdstuk 1 Professionele inkoop
Paragraaf 1.1 De inkoopfunctie
Van Weele ziet voor de inkoopfunctie de volgende primaire taken en verantwoordelijkheden:
Zorgen voor de continuïteit van het bedrijfsproces;
Het reduceren van inkoopgebonden kosten;
Verminderen van de strategische kwetsbaarheid op inkoopmarkten;
Bijdragen aan technische product- en procesvernieuwing door de inbreng van leveranciers.
Belang van inkoop in de manier waarop het bijdraagt aan de concurrentiepositie op de
eindmarkten waar de onderneming actief is.
Inkoopfunctie moet aansluiten op ondernemingsstrategie.
Beschrijving inkoopfunctie = ervoor zorgen dat de juiste producten van de juiste kwaliteit op de
juiste tijd op de juiste plaats in de juiste hoeveelheden tegen de juiste prijs beschikbaar zijn voor de
organisatie.
Onderscheiding in 3 aspecten:
Technisch aspect beschikken over de juiste producten van de juiste kwaliteit;
Logistiek aspect de producten moeten op de juiste tijd en plaats beschikbaar zijn;
Commercieel aspect de producten moeten tegen de juiste prijs of tegen de laagste
integrale kosten beschikbaar zijn.
Strategische aard van inkopen management van relaties.
Operationele aard van inkopen management van transacties.
Externe oriëntatie = inkopers moeten nadrukkelijk oog hebben voor ontwikkelingen in de externe
omgeving, in het bijzonder in leveranciersmarkten.
Interne oriëntatie = interne klanten & interne klantgerichtheid. Professionele inkoop vereist het
zoeken naar evenwicht tussen de wensen van interne klanten en de eisen en het belang van de
organisatie als geheel.
Inkoopfunctie = belangrijke schakel tussen interne klanten en externe leveranciers.
Toegevoegde waarde van inkoop = dat de kracht van toeleveranciers maximaal wordt benut voor de
eindklant. Want zo versterkt inkoop de concurrentiepositie van de organisatie.
Vierfasenmodel van David Burt:
1. Administratieve functie inkopers houden zich vooral bezig met het plaatsen en
afhandelen van orders in opdracht van gebruikers;
2. Mechanische functie inkoop richt zich vooral op het sluiten van transacties. Er is vooral
oog voor commerciële aspecten;
3. Proactieve functie inkopers nemen meer initiatieven, hebben een langetermijn visie en
nemen het voortouw in leveranciersmanagement, veel aandacht voor de logistieke aspecten
van inkoop;
4. Professionele strategische functie inkoop is een strategisch wapen in de
concurrentiestrijd geworden. Er worden hechte relaties aangegaan met leveranciers, waarbij
1
, de capaciteiten van toeleveranciers maximaal worden benut voor innovatie en
verduurzaaming.
Visies op de inkoopfunctie (van Weele):
1. Besteloriëntatie inkopers zijn verantwoordelijk voor het afhandelen van bestelorders. Ook
zien zij erop toe dat leveranciers tijdig leveren;
2. Commerciële oriëntatie inkopers moeten aandacht besteden aan lage inkoopprijzen,
kostenreducties, kortingen en prijsonderhandelingen;
3. Logistieke oriëntatie inkopers zijn verantwoordelijk voor het veiligstellen van de korte- en
lange termijninkoopbehoeften. De beoordeling van inkoopprestaties vindt hoofdzakelijk
plaats op basis van prestatie-indicatoren op het gebied van logistiek en kwaliteitszorg;
4. Strategische oriëntatie onderkend wordt dat inkoop bijdraagt aan de versterking van de
concurrentiepositie van de onderneming op haar eindmarkten.
Paragraaf 1.2 Hoe wordt ingekocht?
Fases van het inkoopproces (van Weele):
1. Specificeren;
2. Selecteren (inclusief offreren);
3. Contracteren (inclusief onderhandelen);
4. Bestellen;
5. Bewaken;
6. Nazorg.
Tactische inkoop houdt zich bezig met alle activiteiten tot en met de totstandkoming van het
contract.
Operationele inkoop gaat uit van een bestaand contract en is gericht op het bestellen en verder
afhandelen van orders.
In de fase specificeren wordt er onderscheidt gemaakt tussen 7 groepen eisen:
1. Functionele eisen;
2. Technische eisen;
3. Logistieke eisen;
4. Kwaliteitseisen;
5. Commerciële eisen;
6. Milieuaspecten;
7. Sociale aspecten.
Approved vendor list = voorkeurslijst van goedgekeurde leveranciers.
Verschillende koopsituaties:
De new task-situatie organisatie besluit een geheel nieuw product aan te schaffen;
De gewijzigde herhalingsaankoop aanschaf van een nieuw product bij een bekende
leverancier of een bestaand product van een nieuwe leverancier;
De rechtstreekse herhalingsaankoop aankoop van een bestaand product bij een
leverancier met wie je ervaring hebt.
Paragraaf 1.3 Wat wordt gekocht?
De 17 categorieën die worden ingekocht (Marrian) (voorbeelden zie blz. 33):
1. Gebouwen;
2. Installaties;
3. Hulpapparatuur;
4. Werkuitrusting;
2
, 5. Gereedschappen;
6. Meubilair;
7. Ruwe grondstoffen;
8. Halffabricaten;
9. Fabricaten;
10. Producten die in ongewijzigde vorm aan de eindverbruiker worden (door)verkocht;
11. Fabricagemateriaal;
12. Verpakkingsmateriaal;
13. Productievoorzieningen;
14. Reserve- en vervangingsmateriaal;
15. Dienstverlening;
16. Uitbestede diensten;
17. Adviezen en vormen van dienstverlening die gericht zijn op algemene of specifieke kennis.
Producten worden ingedeeld in de volgende 4 hoofdgroepen (zie blz. 34):
1. Kapitaalgoederen;
2. Materialen;
3. Verbruiksgoederen;
4. Diensten.
Enkelvoudige duurzame productiemiddelen = equipment.
Samengestelde middelen = systems.
Materialen worden verdeeld in de volgende onderverdeling:
Raw materials (commodities) grondstoffen;
Processed materials halffabricaten;
Components ondergaan geen fysieke verandering.
Supplies = producten die worden verbruikt tijdens de normale bedrijfsuitoefening.
MRO-artikelen = maintence, repair and operating supplies. Dit wordt vaak gebruikt als synoniem
voor supplies.
Primaire inkoop = heeft betrekking op goederen en diensten die direct voor de primaire
productieprocessen worden ingekocht.
Build-to-order = bedrijven produceren niet op voorraad, maar op daadwerkelijke bestellingen.
Belangrijkste facilitaire producten (zie blz. 41):
Automatisering en telematica;
Huisvesting;
Kantoorbenodigdheden;
Professionele diensten.
3
Inhoud
Literatuur OWG 2 Professioneel inkopen...............................................................................................1
Literatuur OWG 3 Inkoopanalyse...........................................................................................................4
Literatuur OWG 4 Inkoopstrategie.........................................................................................................5
Literatuur OWG 5 Make, buy or ally.....................................................................................................13
Literatuur OWG 6 Strategisch portfoliomanagement...........................................................................18
Literatuur OWG 7 Tactische inkoop......................................................................................................23
Literatuur OWG 8 Contracteren en operationeel inkopen...................................................................33
Literatuur OWG 9 Overheidsinkopen...................................................................................................36
Literatuur OWG 10 Inkoopsturing en -beheersing................................................................................42
Literatuur OWG 11 Contractmanagement...........................................................................................46
Literatuur OWG 12 Leveranciersmanagement.....................................................................................55
Literatuur OWG 13 Risicomanagement en ethiek................................................................................59
Literatuur OWG 14 Circulair inkopen...................................................................................................63
Literatuur OWG 15 Inkoop en informatiesamenleving.........................................................................67
, Literatuur OWG 2 Professioneel inkopen
Boek professioneel inkopen
Hoofdstuk 1 Professionele inkoop
Paragraaf 1.1 De inkoopfunctie
Van Weele ziet voor de inkoopfunctie de volgende primaire taken en verantwoordelijkheden:
Zorgen voor de continuïteit van het bedrijfsproces;
Het reduceren van inkoopgebonden kosten;
Verminderen van de strategische kwetsbaarheid op inkoopmarkten;
Bijdragen aan technische product- en procesvernieuwing door de inbreng van leveranciers.
Belang van inkoop in de manier waarop het bijdraagt aan de concurrentiepositie op de
eindmarkten waar de onderneming actief is.
Inkoopfunctie moet aansluiten op ondernemingsstrategie.
Beschrijving inkoopfunctie = ervoor zorgen dat de juiste producten van de juiste kwaliteit op de
juiste tijd op de juiste plaats in de juiste hoeveelheden tegen de juiste prijs beschikbaar zijn voor de
organisatie.
Onderscheiding in 3 aspecten:
Technisch aspect beschikken over de juiste producten van de juiste kwaliteit;
Logistiek aspect de producten moeten op de juiste tijd en plaats beschikbaar zijn;
Commercieel aspect de producten moeten tegen de juiste prijs of tegen de laagste
integrale kosten beschikbaar zijn.
Strategische aard van inkopen management van relaties.
Operationele aard van inkopen management van transacties.
Externe oriëntatie = inkopers moeten nadrukkelijk oog hebben voor ontwikkelingen in de externe
omgeving, in het bijzonder in leveranciersmarkten.
Interne oriëntatie = interne klanten & interne klantgerichtheid. Professionele inkoop vereist het
zoeken naar evenwicht tussen de wensen van interne klanten en de eisen en het belang van de
organisatie als geheel.
Inkoopfunctie = belangrijke schakel tussen interne klanten en externe leveranciers.
Toegevoegde waarde van inkoop = dat de kracht van toeleveranciers maximaal wordt benut voor de
eindklant. Want zo versterkt inkoop de concurrentiepositie van de organisatie.
Vierfasenmodel van David Burt:
1. Administratieve functie inkopers houden zich vooral bezig met het plaatsen en
afhandelen van orders in opdracht van gebruikers;
2. Mechanische functie inkoop richt zich vooral op het sluiten van transacties. Er is vooral
oog voor commerciële aspecten;
3. Proactieve functie inkopers nemen meer initiatieven, hebben een langetermijn visie en
nemen het voortouw in leveranciersmanagement, veel aandacht voor de logistieke aspecten
van inkoop;
4. Professionele strategische functie inkoop is een strategisch wapen in de
concurrentiestrijd geworden. Er worden hechte relaties aangegaan met leveranciers, waarbij
1
, de capaciteiten van toeleveranciers maximaal worden benut voor innovatie en
verduurzaaming.
Visies op de inkoopfunctie (van Weele):
1. Besteloriëntatie inkopers zijn verantwoordelijk voor het afhandelen van bestelorders. Ook
zien zij erop toe dat leveranciers tijdig leveren;
2. Commerciële oriëntatie inkopers moeten aandacht besteden aan lage inkoopprijzen,
kostenreducties, kortingen en prijsonderhandelingen;
3. Logistieke oriëntatie inkopers zijn verantwoordelijk voor het veiligstellen van de korte- en
lange termijninkoopbehoeften. De beoordeling van inkoopprestaties vindt hoofdzakelijk
plaats op basis van prestatie-indicatoren op het gebied van logistiek en kwaliteitszorg;
4. Strategische oriëntatie onderkend wordt dat inkoop bijdraagt aan de versterking van de
concurrentiepositie van de onderneming op haar eindmarkten.
Paragraaf 1.2 Hoe wordt ingekocht?
Fases van het inkoopproces (van Weele):
1. Specificeren;
2. Selecteren (inclusief offreren);
3. Contracteren (inclusief onderhandelen);
4. Bestellen;
5. Bewaken;
6. Nazorg.
Tactische inkoop houdt zich bezig met alle activiteiten tot en met de totstandkoming van het
contract.
Operationele inkoop gaat uit van een bestaand contract en is gericht op het bestellen en verder
afhandelen van orders.
In de fase specificeren wordt er onderscheidt gemaakt tussen 7 groepen eisen:
1. Functionele eisen;
2. Technische eisen;
3. Logistieke eisen;
4. Kwaliteitseisen;
5. Commerciële eisen;
6. Milieuaspecten;
7. Sociale aspecten.
Approved vendor list = voorkeurslijst van goedgekeurde leveranciers.
Verschillende koopsituaties:
De new task-situatie organisatie besluit een geheel nieuw product aan te schaffen;
De gewijzigde herhalingsaankoop aanschaf van een nieuw product bij een bekende
leverancier of een bestaand product van een nieuwe leverancier;
De rechtstreekse herhalingsaankoop aankoop van een bestaand product bij een
leverancier met wie je ervaring hebt.
Paragraaf 1.3 Wat wordt gekocht?
De 17 categorieën die worden ingekocht (Marrian) (voorbeelden zie blz. 33):
1. Gebouwen;
2. Installaties;
3. Hulpapparatuur;
4. Werkuitrusting;
2
, 5. Gereedschappen;
6. Meubilair;
7. Ruwe grondstoffen;
8. Halffabricaten;
9. Fabricaten;
10. Producten die in ongewijzigde vorm aan de eindverbruiker worden (door)verkocht;
11. Fabricagemateriaal;
12. Verpakkingsmateriaal;
13. Productievoorzieningen;
14. Reserve- en vervangingsmateriaal;
15. Dienstverlening;
16. Uitbestede diensten;
17. Adviezen en vormen van dienstverlening die gericht zijn op algemene of specifieke kennis.
Producten worden ingedeeld in de volgende 4 hoofdgroepen (zie blz. 34):
1. Kapitaalgoederen;
2. Materialen;
3. Verbruiksgoederen;
4. Diensten.
Enkelvoudige duurzame productiemiddelen = equipment.
Samengestelde middelen = systems.
Materialen worden verdeeld in de volgende onderverdeling:
Raw materials (commodities) grondstoffen;
Processed materials halffabricaten;
Components ondergaan geen fysieke verandering.
Supplies = producten die worden verbruikt tijdens de normale bedrijfsuitoefening.
MRO-artikelen = maintence, repair and operating supplies. Dit wordt vaak gebruikt als synoniem
voor supplies.
Primaire inkoop = heeft betrekking op goederen en diensten die direct voor de primaire
productieprocessen worden ingekocht.
Build-to-order = bedrijven produceren niet op voorraad, maar op daadwerkelijke bestellingen.
Belangrijkste facilitaire producten (zie blz. 41):
Automatisering en telematica;
Huisvesting;
Kantoorbenodigdheden;
Professionele diensten.
3
