Probleem 4 – One size fits all? (Opvoedondersteuning en
hulpverlening)
1: Wat zijn de verschillen en overeenkomsten in behoeften en gebruik in
opvoedondersteuning tussen culturen?
Bevaart (Ethnic differences in problem perception and perceived need for care for young children
with problem behaviour)
Verschillen
Probleemperceptie
- De probleemperceptie bij migrantenouders was minder dan Nederlandse ouders (ongeacht
hoogte van score)
- Nederlandse ouders hadden hoogste probleemperceptie (daarna Surinaams, Antiliaans,
Marokaans en Turks).
- Leraren rapporteerde hogere probleemperceptie
Probleemgedrag
- Meer migrantengezinnen scoorde op emotionele en gedragsproblemen dan de Nederlandse
kinderen (zowel bij 95 als 90).
Gebruik
- Migrantenkinderen maken minder gebruik van hulp / krijgen minder hulp voor emotionele
en gedragsproblemen
Kanttekening: ze hebben er minder persoonlijke behoefte voor.
Overeenkomsten
- Geen verschil in geslacht en leeftijd
Behoeften
- Er is GEEN verschil tussen de behoeften aan ondersteuning tussen de etnische groepen
(gerapporteerd door ouders). Behoefte lager dan probleemperceptie. Is er zorg nodig voor?
- Alle ouders (zowel Nederlanders als migranten) hebben minder behoefte aan hulp dan de
behoeften die leraren aangeven
(Behalve Surinamers bij SES)
- Leraren rapporteerde hogere behoefte aan hulp (geen etnische verschillen)
Het begint bij het zoeken van hulp (= dit gebeurt pas wanneer ouders door fasen heen zijn gegaan en
het probleem ook daadwerkelijk herkennen).
➢ Herkenning van stress en problemen is nodig (verschil van scores door het direct vragen of
middels een vragenlijst).
→ Probleemperceptie en behoefte voor hulp zijn dus 2 verschillende dingen en moeten
APART gemeten worden.
➢ Moed om professionele hulp in te schakelen
→ Herkennen betekent nog niet direct ook hulp hiervoor krijgen
1
,Tips voor een onderzoek =
- Meerdere informanten (zowel ouders, als leraren)
- Participanten uit verschillende buurten (voor generaliseerbaarheid resultaten)
- SDQ → screeningsmeetinstrument voor kinderen van 3-16 jaar om emotionele en
gedragsproblemen te testen.
De SDQ heeft vijf subschalen: gedragsproblemen, onoplettendheid-hyperactiviteit,
emotionele problemen, problemen met leeftijdsgenoten en prosociaal gedrag en een
optioneel impactsupplement.
- Respons BIAS: Culturele verschillen zorgen voor andere antwoorden
- BIAS voor etnische achtergrond van leraren beïnvloed resultaten
- Interview minder zeggen dat er iets mis is, i.p.v. vragenlijst
- Erkenning speelt rol in de SDQ
Van Mourik (Parents' beliefs about the cause of parenting problems and relevance of parenting
support: Understanding low participation of ethnic minority and low socioeconomic status families
in the Netherlands)
Opvoedondersteuning = individuele of groep gebaseerde programma's om ouders te ondersteunen
bij het opvoeden van hun kinderen.
Zorgen over ouderschap zijn het meest gevonden bij: ouders met jonge kinderen, etnische
minderheden en ouders met een lage SES (inkomen).
→ Er zijn leeftijden waarop deze zorgen zo erg zijn dat er opvoedondersteuning nodig is.
Ouderschapszorgen
Overeenkomsten
- Vergelijkbare ouderschapszorgen tussen etnische groepen
- Gericht op kind problemen en de manier om hiermee om te gaan
- Zorgen over opvoeden in Nederland met 2 culturen en gericht op discriminatie
- Gericht op zorgen in de adolescentie (bij iedere etnische groep)
Verschillen
- Ouderschapszorgen per leeftijd
- Oorzaak van problemen
Ince (H4 – Bereik en effectiviteit: resultaten van de literatuurstudie)
Verminderde toegankelijkheid en bereik leidt tot verschil, knelpunten en mogelijkheden
Moeilijke bereikbare groepen = er is een boodschap maar het communiceren met deze groepen is
moeilijk door 1) de doelgroep/vindplaatsen zijn niet te vinden, 2) geen bereik en interesse met
voorlichtingsboodschap of project, 3) verkeerde communicatiemiddelen.
Etnische minderheden zijn voor iedereen en instelling moeilijk bereikbare groepen, wel bereikbaar
voor sommige instanties, buren en familie.
Populatie etnische minderheden
➢ Ondervertegenwoordigd in lichte vorm van opvoedings- en ontwikkelingsondersteuning
➢ Oververtegenwoordigd in zwaardere vormen van hulpverlening
Over het algemeen meer gedragsproblemen bij allochtone jongeren maar worden op jonge
leeftijd niet gezien, erkend en aangepakt.
2
, Interventies
Overeenkomsten
- Interventies o.b.v. onderzoeken ook positief effect op migratiegroepen.
➔ Gebrek aan onderzoek culturele interventies
➔ Aanpassen van interventies (aan normen en waarden > cultuurintensieve
interventies) heeft positieve invloed op acceptatie, bereik, inhoud en effecten bij
migratiegroepen.
Van den Broek (H2 - Formele opvoedingsondersteuning)
Informele ondersteuning – van netwerk, vrienden en kennissen.
Formele ondersteuning – professionals zoals leerkrachten, huisartsen, pedagogen en
consultatiebureaus
Bereikbaarheid & gebruik
Verschillen
- Migrantenouders worden onvoldoende bereikt door formele opvoedingsondersteuning
- Migrantenouders doen meer vaak oproep op opvoedondersteuning
- Migrantenouders melden meer opvoedproblemen
- Verschil plek voor advies vragen (eerst eerstelijns dan tweedelijns)
Overeenkomsten
- Gebruik van opvoedondersteuning is gelijk (* limitatie = kleine percentage van
migrantenouders in het onderzoek en alleen migranten die WEL Nederlands spreken).
Surinaams/Antiliaans meer opzoek naar hulp dan Turken en Marokkanen.
- Laagopgeleiden en migranten ouders maken minder gebruik van ondersteuning.
- Meer eerstelijnszorg dan tweedelijnszorg
Eerstelijnszorg: zorg die direct toegankelijk is voor client. Huisarts of maatschappelijk werker.
Tweedelijnszorg: zorg waar een verwijzing voor nodig is.
1e lijns hulpverlening: KDV, school, huisarts, consultatiebureau
2e lijns hulpverlening: jeugdzorg, psycholoog, ziekenhuis, pedagoog, gezinscoach → niet
westerse migranten maken meer gebruik van 2e lijns zorg.
- Verklaring: weten niet dat ze hiervoor ook naar juf en/of huisarts kunnen gaan. Taboe om
hulp te zoeken. Pas om hulp vragen wanneer er echt een probleem is.
Migranten meer van tweedelijnszorg als het echt uit de hand is gelopen.
- Onderconsumptie hypothese: maken minder gebruik, maar hebben meer problemen. (Pels;
van den Broeck)
Verhulp (Op zoek naar verklaringen voor de ondervertegenwoordiging in de jeugdhulp van
jongeren met een migratieachtergrond)
Het stressperspectief = jongeren met migratieachtergrond hebben een verhoogd risico op het
ontwikkelen van psychische problemen.
Dit hangt af van: specifieke etnische achtergrond en rapporteur van het gedrag.
Jongeren met een migratieachtergrond zijn ondervertegenwoordigd in de jeugdhulpverlening (voor
als na de transitie), terwijl zij niet minder problemen ervaren.
3
hulpverlening)
1: Wat zijn de verschillen en overeenkomsten in behoeften en gebruik in
opvoedondersteuning tussen culturen?
Bevaart (Ethnic differences in problem perception and perceived need for care for young children
with problem behaviour)
Verschillen
Probleemperceptie
- De probleemperceptie bij migrantenouders was minder dan Nederlandse ouders (ongeacht
hoogte van score)
- Nederlandse ouders hadden hoogste probleemperceptie (daarna Surinaams, Antiliaans,
Marokaans en Turks).
- Leraren rapporteerde hogere probleemperceptie
Probleemgedrag
- Meer migrantengezinnen scoorde op emotionele en gedragsproblemen dan de Nederlandse
kinderen (zowel bij 95 als 90).
Gebruik
- Migrantenkinderen maken minder gebruik van hulp / krijgen minder hulp voor emotionele
en gedragsproblemen
Kanttekening: ze hebben er minder persoonlijke behoefte voor.
Overeenkomsten
- Geen verschil in geslacht en leeftijd
Behoeften
- Er is GEEN verschil tussen de behoeften aan ondersteuning tussen de etnische groepen
(gerapporteerd door ouders). Behoefte lager dan probleemperceptie. Is er zorg nodig voor?
- Alle ouders (zowel Nederlanders als migranten) hebben minder behoefte aan hulp dan de
behoeften die leraren aangeven
(Behalve Surinamers bij SES)
- Leraren rapporteerde hogere behoefte aan hulp (geen etnische verschillen)
Het begint bij het zoeken van hulp (= dit gebeurt pas wanneer ouders door fasen heen zijn gegaan en
het probleem ook daadwerkelijk herkennen).
➢ Herkenning van stress en problemen is nodig (verschil van scores door het direct vragen of
middels een vragenlijst).
→ Probleemperceptie en behoefte voor hulp zijn dus 2 verschillende dingen en moeten
APART gemeten worden.
➢ Moed om professionele hulp in te schakelen
→ Herkennen betekent nog niet direct ook hulp hiervoor krijgen
1
,Tips voor een onderzoek =
- Meerdere informanten (zowel ouders, als leraren)
- Participanten uit verschillende buurten (voor generaliseerbaarheid resultaten)
- SDQ → screeningsmeetinstrument voor kinderen van 3-16 jaar om emotionele en
gedragsproblemen te testen.
De SDQ heeft vijf subschalen: gedragsproblemen, onoplettendheid-hyperactiviteit,
emotionele problemen, problemen met leeftijdsgenoten en prosociaal gedrag en een
optioneel impactsupplement.
- Respons BIAS: Culturele verschillen zorgen voor andere antwoorden
- BIAS voor etnische achtergrond van leraren beïnvloed resultaten
- Interview minder zeggen dat er iets mis is, i.p.v. vragenlijst
- Erkenning speelt rol in de SDQ
Van Mourik (Parents' beliefs about the cause of parenting problems and relevance of parenting
support: Understanding low participation of ethnic minority and low socioeconomic status families
in the Netherlands)
Opvoedondersteuning = individuele of groep gebaseerde programma's om ouders te ondersteunen
bij het opvoeden van hun kinderen.
Zorgen over ouderschap zijn het meest gevonden bij: ouders met jonge kinderen, etnische
minderheden en ouders met een lage SES (inkomen).
→ Er zijn leeftijden waarop deze zorgen zo erg zijn dat er opvoedondersteuning nodig is.
Ouderschapszorgen
Overeenkomsten
- Vergelijkbare ouderschapszorgen tussen etnische groepen
- Gericht op kind problemen en de manier om hiermee om te gaan
- Zorgen over opvoeden in Nederland met 2 culturen en gericht op discriminatie
- Gericht op zorgen in de adolescentie (bij iedere etnische groep)
Verschillen
- Ouderschapszorgen per leeftijd
- Oorzaak van problemen
Ince (H4 – Bereik en effectiviteit: resultaten van de literatuurstudie)
Verminderde toegankelijkheid en bereik leidt tot verschil, knelpunten en mogelijkheden
Moeilijke bereikbare groepen = er is een boodschap maar het communiceren met deze groepen is
moeilijk door 1) de doelgroep/vindplaatsen zijn niet te vinden, 2) geen bereik en interesse met
voorlichtingsboodschap of project, 3) verkeerde communicatiemiddelen.
Etnische minderheden zijn voor iedereen en instelling moeilijk bereikbare groepen, wel bereikbaar
voor sommige instanties, buren en familie.
Populatie etnische minderheden
➢ Ondervertegenwoordigd in lichte vorm van opvoedings- en ontwikkelingsondersteuning
➢ Oververtegenwoordigd in zwaardere vormen van hulpverlening
Over het algemeen meer gedragsproblemen bij allochtone jongeren maar worden op jonge
leeftijd niet gezien, erkend en aangepakt.
2
, Interventies
Overeenkomsten
- Interventies o.b.v. onderzoeken ook positief effect op migratiegroepen.
➔ Gebrek aan onderzoek culturele interventies
➔ Aanpassen van interventies (aan normen en waarden > cultuurintensieve
interventies) heeft positieve invloed op acceptatie, bereik, inhoud en effecten bij
migratiegroepen.
Van den Broek (H2 - Formele opvoedingsondersteuning)
Informele ondersteuning – van netwerk, vrienden en kennissen.
Formele ondersteuning – professionals zoals leerkrachten, huisartsen, pedagogen en
consultatiebureaus
Bereikbaarheid & gebruik
Verschillen
- Migrantenouders worden onvoldoende bereikt door formele opvoedingsondersteuning
- Migrantenouders doen meer vaak oproep op opvoedondersteuning
- Migrantenouders melden meer opvoedproblemen
- Verschil plek voor advies vragen (eerst eerstelijns dan tweedelijns)
Overeenkomsten
- Gebruik van opvoedondersteuning is gelijk (* limitatie = kleine percentage van
migrantenouders in het onderzoek en alleen migranten die WEL Nederlands spreken).
Surinaams/Antiliaans meer opzoek naar hulp dan Turken en Marokkanen.
- Laagopgeleiden en migranten ouders maken minder gebruik van ondersteuning.
- Meer eerstelijnszorg dan tweedelijnszorg
Eerstelijnszorg: zorg die direct toegankelijk is voor client. Huisarts of maatschappelijk werker.
Tweedelijnszorg: zorg waar een verwijzing voor nodig is.
1e lijns hulpverlening: KDV, school, huisarts, consultatiebureau
2e lijns hulpverlening: jeugdzorg, psycholoog, ziekenhuis, pedagoog, gezinscoach → niet
westerse migranten maken meer gebruik van 2e lijns zorg.
- Verklaring: weten niet dat ze hiervoor ook naar juf en/of huisarts kunnen gaan. Taboe om
hulp te zoeken. Pas om hulp vragen wanneer er echt een probleem is.
Migranten meer van tweedelijnszorg als het echt uit de hand is gelopen.
- Onderconsumptie hypothese: maken minder gebruik, maar hebben meer problemen. (Pels;
van den Broeck)
Verhulp (Op zoek naar verklaringen voor de ondervertegenwoordiging in de jeugdhulp van
jongeren met een migratieachtergrond)
Het stressperspectief = jongeren met migratieachtergrond hebben een verhoogd risico op het
ontwikkelen van psychische problemen.
Dit hangt af van: specifieke etnische achtergrond en rapporteur van het gedrag.
Jongeren met een migratieachtergrond zijn ondervertegenwoordigd in de jeugdhulpverlening (voor
als na de transitie), terwijl zij niet minder problemen ervaren.
3
