Hyperpigmentatie
Belangrijke vragen voor diagnostiek?
l Anamnese: sinds wanneer bestaat de huidafwijking? Verandert deze?
l Onderzoek
l Is de huidafwijking symmetrisch?
l Is de afwijking scherp begrensd?
l Is de pigmentverdeling gelijkmatig?
l Hoe groot is de afwijking?
l Ugly duckling
l Ik laat eerst wat plaatjes zien
l Na afloop van dit HC kun je nagaan of je de huidafwijkingen herkent.
Naevus naevocellularis
naevus naevocellularis = melanocytaire naevus = moedervlek = mole
l Goedaardige huidafwijking
l Gekenmerkt door een teveel aan naevuscellen (veranderde melanocyten) van de
huid
l Wordt ook wel banale naevus genoemd
l Vrijwel iedereen heeft/krijgt mopedervlekken
l naevi zijn in aanleg bij de geboorte aanwezig, soms al zichtbaar.
l Het aantal naevi is maximaal tussen 20-30 jaar (gemiddeld 33 naevi bij mannen en 22
naevi bij vrouwen)
l Vanaf 30 jaar ontstaan geen nieuwe naevi meer
l Daarna afname aantal naevi tot 4-6 op 70ste jaar
Naevus naevocellularis: 3 soorten
1. Junction naevus: een macula in de epidermis bij de grens met de dermis
(junction=grenslaag, overgang)
2. Compound naevus: een macula-papula in dermis en epidermis; iets verheven tot
papillomateus
3. Dermale naevus: een papula in dermis, meestal huidkleurig
Congenitale naevus
l Is bij de geboorte aanwezig
l Klein (<1,5 cm), middelgroot (1,5 – 20 cm), groot (>20cm)
l Rond of ovaal, symmetrisch, bruin, soms papillomateus
l Bij grote congenitale naevi is de kans op het ontstaan van huidkanker sterk verhoogd
Efeliden
l Efeliden = sproeten
l Gepigmenteerde bruine macula op aan zonlicht blootgestelde huid
l m.n. op jonge leeftijd
l Huidtype I-II
l Zonprotectie voorkomt donkerder worden
, Cafe au lait vlek
l Koffiekleurige, egale, scherp begrensde macula
l Ontstaat op de kinderleeftijd
l 2-5 cm
l Indien multiple: mogelijk M. Recklinghausen
l Geen maligne degeneratie
l Komt bij 10-20% van de populatie voor
Lentigo solaris = lentigo senilis
l Ouderdomsvlekken = levervlekken
l Scherpbegrensde, ronde, ovale of onregelmatige macula
l Lichtbruin, donkerbruin of zwart
l Multiple, op aan zon blootgestelde delen
l Pas op, pluis?!!
Lentigo simplex = lentigo juvenilis
l Lichtbruine of zwarte maculae op huid en slijmvliezen
l Vaak multiple
l Rond of ovaal
l Geen verandering o.i.v. zonlicht
l Er kan opeens een eruptie ontstaan bij adolescenten
l evt. erfelijk (Leopard syndroom)
l Pas op!
Naevus van Becker
- Gehyperpigmenteerde, licht tot donkerbruine scherpbegrensde, vaak onregelmatige
begrensde laesie.
- Ontstaat tussen 15-30 jaar, m.n. bij mannen.
- Later hypertrichose.
- Op borst/rug overlopend op de schouder.
- Geen maligne ontaarding.
Mongolenvlek / Dermale melanocytose
l Blauw(grijze) vlek(ken) op sacrum, billen, rug,
l Bij de geboorte aanwezig
l Pigment in de dermis
l M.n. bij Aziaten
l Verdwijnt vaak vanzelf
Ota-naevus
l Grijze, blauwe, bruine, zwarte (of mengsels) maculae, soms confluerend
l Lokalisatie: oog, slaap, wang, oren, neus, conjunctiva (verzorgingsgebied van nervus
oftalmicus en nervus maxillaris)
l Vaak doet oogwit mee (is kenmerkend)
Belangrijke vragen voor diagnostiek?
l Anamnese: sinds wanneer bestaat de huidafwijking? Verandert deze?
l Onderzoek
l Is de huidafwijking symmetrisch?
l Is de afwijking scherp begrensd?
l Is de pigmentverdeling gelijkmatig?
l Hoe groot is de afwijking?
l Ugly duckling
l Ik laat eerst wat plaatjes zien
l Na afloop van dit HC kun je nagaan of je de huidafwijkingen herkent.
Naevus naevocellularis
naevus naevocellularis = melanocytaire naevus = moedervlek = mole
l Goedaardige huidafwijking
l Gekenmerkt door een teveel aan naevuscellen (veranderde melanocyten) van de
huid
l Wordt ook wel banale naevus genoemd
l Vrijwel iedereen heeft/krijgt mopedervlekken
l naevi zijn in aanleg bij de geboorte aanwezig, soms al zichtbaar.
l Het aantal naevi is maximaal tussen 20-30 jaar (gemiddeld 33 naevi bij mannen en 22
naevi bij vrouwen)
l Vanaf 30 jaar ontstaan geen nieuwe naevi meer
l Daarna afname aantal naevi tot 4-6 op 70ste jaar
Naevus naevocellularis: 3 soorten
1. Junction naevus: een macula in de epidermis bij de grens met de dermis
(junction=grenslaag, overgang)
2. Compound naevus: een macula-papula in dermis en epidermis; iets verheven tot
papillomateus
3. Dermale naevus: een papula in dermis, meestal huidkleurig
Congenitale naevus
l Is bij de geboorte aanwezig
l Klein (<1,5 cm), middelgroot (1,5 – 20 cm), groot (>20cm)
l Rond of ovaal, symmetrisch, bruin, soms papillomateus
l Bij grote congenitale naevi is de kans op het ontstaan van huidkanker sterk verhoogd
Efeliden
l Efeliden = sproeten
l Gepigmenteerde bruine macula op aan zonlicht blootgestelde huid
l m.n. op jonge leeftijd
l Huidtype I-II
l Zonprotectie voorkomt donkerder worden
, Cafe au lait vlek
l Koffiekleurige, egale, scherp begrensde macula
l Ontstaat op de kinderleeftijd
l 2-5 cm
l Indien multiple: mogelijk M. Recklinghausen
l Geen maligne degeneratie
l Komt bij 10-20% van de populatie voor
Lentigo solaris = lentigo senilis
l Ouderdomsvlekken = levervlekken
l Scherpbegrensde, ronde, ovale of onregelmatige macula
l Lichtbruin, donkerbruin of zwart
l Multiple, op aan zon blootgestelde delen
l Pas op, pluis?!!
Lentigo simplex = lentigo juvenilis
l Lichtbruine of zwarte maculae op huid en slijmvliezen
l Vaak multiple
l Rond of ovaal
l Geen verandering o.i.v. zonlicht
l Er kan opeens een eruptie ontstaan bij adolescenten
l evt. erfelijk (Leopard syndroom)
l Pas op!
Naevus van Becker
- Gehyperpigmenteerde, licht tot donkerbruine scherpbegrensde, vaak onregelmatige
begrensde laesie.
- Ontstaat tussen 15-30 jaar, m.n. bij mannen.
- Later hypertrichose.
- Op borst/rug overlopend op de schouder.
- Geen maligne ontaarding.
Mongolenvlek / Dermale melanocytose
l Blauw(grijze) vlek(ken) op sacrum, billen, rug,
l Bij de geboorte aanwezig
l Pigment in de dermis
l M.n. bij Aziaten
l Verdwijnt vaak vanzelf
Ota-naevus
l Grijze, blauwe, bruine, zwarte (of mengsels) maculae, soms confluerend
l Lokalisatie: oog, slaap, wang, oren, neus, conjunctiva (verzorgingsgebied van nervus
oftalmicus en nervus maxillaris)
l Vaak doet oogwit mee (is kenmerkend)
