Sv eco mobiliteit h3 t/m 6 + economische crisis t/m 1.25
H3
In de ogen van de overheid zijn de prijzen soms te hoog of juist te laag. Reden voor de
overheid om in te grijpen. Dit noemen we prijsregulering. Dit ingrijpen verstoort de vrije
marktwerking en kan volgens welvaartseconomen leiden tot verlies aan welvaart.
Als de overheid van mening is dat de marktprijs van een product te hoog is, kan ze een
maximumprijs instellen, een prijs waarboven de aanbieder niet mag verkopen.
Er ontstaat dan een vraagoverschot of aanbodtekort. Er is sprake van welvaartsverlies.
De driehoek die de afname van het surplus weergeeft, noemen we een Harberger-driehoek,
ook wel verloren surplus.
Met het instellen van een maximumprijs beschermt de overheid de consument. Een
bijwerking van dit beleid is een verlies van welvaart.
De minimumprijs is de prijs waaronder het product niet mag worden verkocht. De
minimumprijs is hoger dan de marktprijs.
Als producenten bij de minimumprijs niet hun gehele aanbod kunnen verkopen, zal de
overheid het aanbodoverschot opkopen tegen de minimumprijs. Dit is duur, dus ze proberen
productie te verminderen. Door productiequota.
Een productiequotum is een maximale hoeveelheid die van een product geproduceerd mag
worden.
De overheid stelt ook een minimumloon in. Dit is het loon dat een werknemer minstens
moet verdienen.
Bij een indirecte belasting ontvangt de verkoper de belasting van de verkoper en draagt die
af aan de overheid. Voorbeelden zijn de btw, accijns en invoerrechten. Indirecte belastingen
worden door de verkoper doorberekend in de prijs van een product.
Ze hebben daardoor een prijsverhogende werking.
Het systeem van belastingen en subsidies dient meerdere doelen. Op de eerste plaats heeft
de overheid geld nodig. Ook om de verdeling van inkomens gelijker te maken. En de
overheid wil de consumptie van bepaalde goederen en diensten stimuleren en andere
afnemen.
Het doorbereken van een heffing aan de consument heet afwentelen.
soms wil de overheid het gebruik van bepaalde producten stimuleren. Dit kan door de
producent een prijsverlagende subsidie te geven. De overheid neemt dan een deel van de
productiekosten voor haar rekening. De producenten kunnen dan meer aanbieden en dan
de vragers hoeven minder te betalen, waardoor de gevraagde hoeveelheid toeneemt.
H4
Een markt van volledige mededinging leidt volgens de welvaartstheorie tot Pareto-efficiëntie
en de hoogste welvaart.
, Sv eco mobiliteit h3 t/m 6 + economische crisis t/m 1.25
Markt falen:
- Bedrijven hebben marktmacht en kunnen de prijzen beïnvloeden.
- Informatie op een markt niet symmetrisch verdeeld.
Bij een monopolie is de marktmacht van de enige aanbieder groot.
Bij volledige mededinging heeft geen enkele aanbieder nog marktmacht. De prijs wordt dan
bepaald door vraag en aanbod.
Prijsdiscriminatie= het verschijnsel waarbij een aanbieder verschillende prijzen vraagt voor
een identiek product. Prijsdiscriminatie kan alleen succesvol zijn als het product van de ene
deelmarkt niet kan worden doorverkocht op de andere deelmarkt.
Bij perfecte prijsdiscriminatie betaalt elke consument een prijs die gelijk is aan zijn
betalingsbereidheid. Geen consumentensurplus meer. Dit is wel onrealistisch.
Bij volledige mededinging is de som van het consumentensurplus en het producenten
surplus maximaal.
Kartel = afspraken tussen bedrijven met het doel de onderlinge concurrentie te verminden
zijn verboden.
Een fusie is een vrijwillig samengaan van twee min of meer even grote ondernemingen.
Bij een overname verwerft een grote onderneming de zeggenschap over een kleinere
onderneming. Een fusie of een overname kan een manier zijn om de concurrentie te
verminderen. Fusies en overnames zijn alleen toegestaan als er voldoende concurrentie
overblijft.
Nadelen volledige mededinging;
- Geen innovatie.
- Homogeniteit van producten. Aanbieders van een product zullen product iets eigens
mee te geven.
De overheid stimuleert innovaties. Een onderneming die een uitvinding heeft gedaan kan
daar octrooi op aanvragen. Als het octrooi wordt toegekend verkrijgt de onderneming
gedurende maximaal twintig jaar het alleenrecht om de vinding commercieel te exploiteren.
Omdat de overheid deze monopoliepositie in het leven roept en beschermt, spreken we van
een wettelijke monopolie.
Asymmetrische informatie: de ene partij heeft meer informatie over het product dan de
andere partij.
Asymmetrische informatie kan leiden tot averechtse selectie. Dit is als alleen de slechte
risico’s verzekeren en de goede niet. Dit leidt er toe dat minder mensen verzekeren. Zo is
asymmetrische informatie de oorzaak van het falen van de markt.
H3
In de ogen van de overheid zijn de prijzen soms te hoog of juist te laag. Reden voor de
overheid om in te grijpen. Dit noemen we prijsregulering. Dit ingrijpen verstoort de vrije
marktwerking en kan volgens welvaartseconomen leiden tot verlies aan welvaart.
Als de overheid van mening is dat de marktprijs van een product te hoog is, kan ze een
maximumprijs instellen, een prijs waarboven de aanbieder niet mag verkopen.
Er ontstaat dan een vraagoverschot of aanbodtekort. Er is sprake van welvaartsverlies.
De driehoek die de afname van het surplus weergeeft, noemen we een Harberger-driehoek,
ook wel verloren surplus.
Met het instellen van een maximumprijs beschermt de overheid de consument. Een
bijwerking van dit beleid is een verlies van welvaart.
De minimumprijs is de prijs waaronder het product niet mag worden verkocht. De
minimumprijs is hoger dan de marktprijs.
Als producenten bij de minimumprijs niet hun gehele aanbod kunnen verkopen, zal de
overheid het aanbodoverschot opkopen tegen de minimumprijs. Dit is duur, dus ze proberen
productie te verminderen. Door productiequota.
Een productiequotum is een maximale hoeveelheid die van een product geproduceerd mag
worden.
De overheid stelt ook een minimumloon in. Dit is het loon dat een werknemer minstens
moet verdienen.
Bij een indirecte belasting ontvangt de verkoper de belasting van de verkoper en draagt die
af aan de overheid. Voorbeelden zijn de btw, accijns en invoerrechten. Indirecte belastingen
worden door de verkoper doorberekend in de prijs van een product.
Ze hebben daardoor een prijsverhogende werking.
Het systeem van belastingen en subsidies dient meerdere doelen. Op de eerste plaats heeft
de overheid geld nodig. Ook om de verdeling van inkomens gelijker te maken. En de
overheid wil de consumptie van bepaalde goederen en diensten stimuleren en andere
afnemen.
Het doorbereken van een heffing aan de consument heet afwentelen.
soms wil de overheid het gebruik van bepaalde producten stimuleren. Dit kan door de
producent een prijsverlagende subsidie te geven. De overheid neemt dan een deel van de
productiekosten voor haar rekening. De producenten kunnen dan meer aanbieden en dan
de vragers hoeven minder te betalen, waardoor de gevraagde hoeveelheid toeneemt.
H4
Een markt van volledige mededinging leidt volgens de welvaartstheorie tot Pareto-efficiëntie
en de hoogste welvaart.
, Sv eco mobiliteit h3 t/m 6 + economische crisis t/m 1.25
Markt falen:
- Bedrijven hebben marktmacht en kunnen de prijzen beïnvloeden.
- Informatie op een markt niet symmetrisch verdeeld.
Bij een monopolie is de marktmacht van de enige aanbieder groot.
Bij volledige mededinging heeft geen enkele aanbieder nog marktmacht. De prijs wordt dan
bepaald door vraag en aanbod.
Prijsdiscriminatie= het verschijnsel waarbij een aanbieder verschillende prijzen vraagt voor
een identiek product. Prijsdiscriminatie kan alleen succesvol zijn als het product van de ene
deelmarkt niet kan worden doorverkocht op de andere deelmarkt.
Bij perfecte prijsdiscriminatie betaalt elke consument een prijs die gelijk is aan zijn
betalingsbereidheid. Geen consumentensurplus meer. Dit is wel onrealistisch.
Bij volledige mededinging is de som van het consumentensurplus en het producenten
surplus maximaal.
Kartel = afspraken tussen bedrijven met het doel de onderlinge concurrentie te verminden
zijn verboden.
Een fusie is een vrijwillig samengaan van twee min of meer even grote ondernemingen.
Bij een overname verwerft een grote onderneming de zeggenschap over een kleinere
onderneming. Een fusie of een overname kan een manier zijn om de concurrentie te
verminderen. Fusies en overnames zijn alleen toegestaan als er voldoende concurrentie
overblijft.
Nadelen volledige mededinging;
- Geen innovatie.
- Homogeniteit van producten. Aanbieders van een product zullen product iets eigens
mee te geven.
De overheid stimuleert innovaties. Een onderneming die een uitvinding heeft gedaan kan
daar octrooi op aanvragen. Als het octrooi wordt toegekend verkrijgt de onderneming
gedurende maximaal twintig jaar het alleenrecht om de vinding commercieel te exploiteren.
Omdat de overheid deze monopoliepositie in het leven roept en beschermt, spreken we van
een wettelijke monopolie.
Asymmetrische informatie: de ene partij heeft meer informatie over het product dan de
andere partij.
Asymmetrische informatie kan leiden tot averechtse selectie. Dit is als alleen de slechte
risico’s verzekeren en de goede niet. Dit leidt er toe dat minder mensen verzekeren. Zo is
asymmetrische informatie de oorzaak van het falen van de markt.
