Managers willen graag een beeld creëren als het gaat om besluitvorming dat zij ‘in control’
(dus dat ze alles beheersen) zijn en als ‘rationeel’ worden gezien voor de besluiten die ze
nemen. → Klopt dit wel?
Enerzijds wel als we kijken naar het beeld die we krijgen door de artikelen in de krant en hoe
dat soort mensen zich presenteren in de media. Het beeld wordt gecreëerd dat besluiten
rationeel zijn en dat de manager daar een belangrijke ‘speler’ in is.
Dus enerzijds veel indicaties dat dit beeld klopt.
Maar tegelijkertijd kun je er ook belangrijke vragen bij stellen als je kijkt naar hoe
organisaties in elkaar zitten, hoe besluiten worden genomen, wat voor verschillende
besluiten daar allemaal worden genomen.
Je kan zien dat bepaalde besluiten erg zichtbaar gemaakt worden door bijv. het top
management.
Maar in feite wordt door de gehele organisatie heen besluiten genomen, anders
functioneert een organisatie niet.
Dus ook het middle management en het lower (level) management maken besluiten.
Deze besluiten zijn cruciaal voor het normaal functioneren van een organisatie.
Dus dat managers alle besluiten zelf maken klopt niet.
Besluitvorming is niet alleen verdeeld over verschillende ‘lagen’ in een organisatie. Maar
ook over verschillende ‘aspecten’ of ‘divisies’ in een organisatie. Over relatief
onafhankelijke organisatie-onderdelen.
Wat je vaak ziet is dat er verschillende specialisten in een organisatie zijn, deze
specialisten / aspecten nemen ook besluiten in een organisatie.
Bijvoorbeeld de accounting: Hoe krijg je financiële zaken op orde en inzichtelijk.
Of bijvoorbeeld productie waarbij de besluitvorming door alle lagen heen gaat.
, Simon is kritisch over het beeld dat managers rationele besluiten nemen.
Hij zegt dan ook in zijn boek dat je organisatieprocessen niet in ultieme mate kunt
beheersen. Je loopt namelijk tegen beperkingen, volgens hem zijn de belangrijkste
beperkingen de onzekerheid / ambiguïteit → We kunnen niet alles weten.
Ook heeft hij het over de
‘limited cognitive and affective capabilities of human actors’ → We kunnen niet alles
weten en we kunnen ook niet alles tot ons nemen, we zijn in zekere zin cognitief beperkt.
March & Simon hebben kritiek op het toepassen van economische modellen van
besluitvorming in organisaties.
Economen gaan traditioneel uit van rationaliteit en organisationele besluitvorming.
Ze hebben belangrijke kritiek op de macro-economen om zich maar vooral niet bezig te
houden met besluitvorming in organisaties want als je macro-economische modellen
daarop toepast klopt er feitelijk helemaal niks van.
Hun centrale boodschap is dan ook:
Mensen zijn beperkt rationeel, hoe hard ze ook proberen, ze zullen nooit de meest
optimale beslissingen nemen.
Managers zijn volgens experts niet rationeel maar ze krijgen wel vaak financiële
compensatie voor die beslissingen.