BLOK 5
MB + FT + GC
Fysiotherapie
Hanzehogeschool Groningen
November 2021
1
,Inhoudsopgave
Lage rugpijn.................................................................................................................................................. 3
Profiel 1................................................................................................................................................................3
Profiel 2................................................................................................................................................................4
Profiel 3................................................................................................................................................................5
Nekpijn......................................................................................................................................................... 6
DTF............................................................................................................................................................... 7
Screening..............................................................................................................................................................7
Anamnese.............................................................................................................................................................8
Lichamelijk onderzoek..........................................................................................................................................9
Behandelplan......................................................................................................................................................10
Fysiologie.................................................................................................................................................... 11
Motor control.....................................................................................................................................................11
Pijn......................................................................................................................................................................13
Sensitisatie..........................................................................................................................................................17
Stress..................................................................................................................................................................20
Placebo en nocebo.............................................................................................................................................21
Stijfheid...............................................................................................................................................................21
Specifieke WK-klachten............................................................................................................................... 22
Forward head posture........................................................................................................................................22
Spondylose.........................................................................................................................................................22
Spondylolisthesis................................................................................................................................................23
Hernia Nuclei Pulposi.........................................................................................................................................23
Kanaalstenose....................................................................................................................................................23
Radiculopathie....................................................................................................................................................24
Ischias.................................................................................................................................................................25
Aspecifieke WK-klachten............................................................................................................................. 26
Motor Control Impairment.................................................................................................................................26
Trigger points......................................................................................................................................................27
Anatomie.................................................................................................................................................... 28
Wervelkolom......................................................................................................................................................28
Zenuwstelsel.......................................................................................................................................................29
2
,LAGE RUGPIJN
10% = specifieke rugklachten
90% = aspecifieke rugklachten
3 mogelijke belopen:
- Natuurlijk beloop: binnen 6 weken neemt de pijn met de helft af.
- Normaal beloop: binnen 6 weken reductie van pijn en toename van activiteiten en participatie.
- Abnormaal beloop: na 6 weken een onveranderd of toegenomen niveau op pijn-, activiteiten- en
participatieniveau.
Profilering van patiënten met lage rugpijn:
- Profiel 1 = aspecifieke rugpijn met normaal beloop.
- Profiel 2 = aspecifieke rugpijn met abnormaal beloop, zonder dominante aanwezigheid van
psychosociale factoren die het herstel belemmeren.
- Profiel 3 = aspecifieke rugpijn met abnormaal beloop, met dominante aanwezigheid van
psychosociale factoren die het herstel belemmeren.
Uitgangspunten van de anamnese en behandeling:
- Het voorkomen dat een profiel 1 een profiel 2/3 wordt;
- Het voorkomen dat perifere sensitisatie in centrale sensitisatie uitmondt.
Regio-specifieke rode vlaggen:
- Eerste episode met lage rugpijn bij <20 jaar of >50 jaar;
- Deformiteiten;
- Aanhoudende, ernstige beperking van lumbale flexie (grote stijfheid);
- Incontinentie voor faeces en/of urine;
- Rijbroekanaesthesie (= geen gevoel in het binnenbeengebied);
- Ernstig beperkt gangbeeld;
- Intraveneus medicijn- of drugsgebruik.
PROFIEL 1
Profiel 1 = aspecifieke rugpijn met normaal beloop.
Therapie:
- Biomechanisch counselen
- Onderzoeken wordt afgeraden om nocebo te voorkomen.
- Informeren
o Vanuit positieve benadering duidelijk maken dat er geen sprake is van ernstig lijden.
o Aangeven dat zware lichamelijke activiteiten even moeten wachten om de rug rust te geven
om te herstellen.
“Maar er is toch niks kapot in mijn rug?” Gebruik de metafoor van de verzwikte enkel:
Als je je enkel hebt verzwikt en je gaat er direct mee naar de dokter, kan die er ook nog niet
zo veel mee. Hij vertelt dat als je een weekje rustig aan doet met je enkel, dat het dan vanzelf
wel weer over gaat. Als het daarna nog steeds niet verbetert, kun je langskomen voor een
onderzoek. Dat is hetzelfde met jouw rug; waarschijnlijk zal een weekje rust je goed doen.
Laten we afspreken dat je mij volgende week even terugbelt met hoe het gaat. Als het nog
niet beter gaat, dan kom je even langs. Afgesproken? (9 van de 10 patiënten komt niet terug)
3
, PROFIEL 2
Profiel 2 = aspecifieke rugpijn met abnormaal beloop, zonder dominante aanwezigheid van psychosociale
factoren die het herstel belemmeren.
PROFIEL 2 VOLGENS TBC
SYMPTOOMMODULATIE MOVEMENT CONTROL FUNCTIONELE OPTIMALISATIE
KLINISCHE PRESENTATIE: KLINISCHE PRESENTATIE: KLINISCHE PRESENTATIE:
- Hoge mate van beperking; - Matige beperking; - Lage mate van beperking;
- Fluctuerende symptoomstatus; - Stabiele symptoomstatus; - Symptoomstatus onder controle;
- Hoge mate van pijn. - Matige pijn; - Lage mate van pijn.
- Instabiliteit
THERAPIE: THERAPIE: THERAPIE:
Actieve rust Sensomotore oefeningen Conditie- en krachttraining
Richtingspecifieke oefeningen Motor control oefeningen Algemene fitnessoefeningen
Mobilisatie Lenigheidsoefeningen Werk- of sportspecifieke training
THERAPIE VOOR SYMPTOOMMODULATIE
ACTIEVE RUST
Bij patiënten met:
- Pijn in belastende posities (staan/zitten).
Therapie:
- Enkele dagen bedrust;
- Niet-belastende oefentherapie;
- Safe body mechanics door transfers;
- Biomechanisch counselen.
RICHTINGSPECIFIEKE OEFENINGEN
Bij patiënten met:
- Pijn die afhankelijk van activiteit periferaliseert en centraliseert;
- Uitstralende pijn tot maximaal de knie (daarna is het een indicatie voor neuropathie);
- Aberrante bewegingen;
- Een duidelijke antalgische houding.
Specifieke testen:
- Repeated movements waarbij de pijn centraliseert
Therapie:
- Repeated movements
MOBILISATIE
Bij patiënten met:
- Niet-variërende pijn, altijd aan het einde van de ROM van een specifieke richting;
- Afgenomen ROM.
Specifieke testen:
- Repeated movements waarbij telkens pijn op het einde van de ROM wordt gevoeld;
- PIVM’s en PAIVM’s.
Therapie:
- Mulligan (MWM/NAG’s/SNAG’s)
- Passieve en actieve angulaire mobilisaties;
4
MB + FT + GC
Fysiotherapie
Hanzehogeschool Groningen
November 2021
1
,Inhoudsopgave
Lage rugpijn.................................................................................................................................................. 3
Profiel 1................................................................................................................................................................3
Profiel 2................................................................................................................................................................4
Profiel 3................................................................................................................................................................5
Nekpijn......................................................................................................................................................... 6
DTF............................................................................................................................................................... 7
Screening..............................................................................................................................................................7
Anamnese.............................................................................................................................................................8
Lichamelijk onderzoek..........................................................................................................................................9
Behandelplan......................................................................................................................................................10
Fysiologie.................................................................................................................................................... 11
Motor control.....................................................................................................................................................11
Pijn......................................................................................................................................................................13
Sensitisatie..........................................................................................................................................................17
Stress..................................................................................................................................................................20
Placebo en nocebo.............................................................................................................................................21
Stijfheid...............................................................................................................................................................21
Specifieke WK-klachten............................................................................................................................... 22
Forward head posture........................................................................................................................................22
Spondylose.........................................................................................................................................................22
Spondylolisthesis................................................................................................................................................23
Hernia Nuclei Pulposi.........................................................................................................................................23
Kanaalstenose....................................................................................................................................................23
Radiculopathie....................................................................................................................................................24
Ischias.................................................................................................................................................................25
Aspecifieke WK-klachten............................................................................................................................. 26
Motor Control Impairment.................................................................................................................................26
Trigger points......................................................................................................................................................27
Anatomie.................................................................................................................................................... 28
Wervelkolom......................................................................................................................................................28
Zenuwstelsel.......................................................................................................................................................29
2
,LAGE RUGPIJN
10% = specifieke rugklachten
90% = aspecifieke rugklachten
3 mogelijke belopen:
- Natuurlijk beloop: binnen 6 weken neemt de pijn met de helft af.
- Normaal beloop: binnen 6 weken reductie van pijn en toename van activiteiten en participatie.
- Abnormaal beloop: na 6 weken een onveranderd of toegenomen niveau op pijn-, activiteiten- en
participatieniveau.
Profilering van patiënten met lage rugpijn:
- Profiel 1 = aspecifieke rugpijn met normaal beloop.
- Profiel 2 = aspecifieke rugpijn met abnormaal beloop, zonder dominante aanwezigheid van
psychosociale factoren die het herstel belemmeren.
- Profiel 3 = aspecifieke rugpijn met abnormaal beloop, met dominante aanwezigheid van
psychosociale factoren die het herstel belemmeren.
Uitgangspunten van de anamnese en behandeling:
- Het voorkomen dat een profiel 1 een profiel 2/3 wordt;
- Het voorkomen dat perifere sensitisatie in centrale sensitisatie uitmondt.
Regio-specifieke rode vlaggen:
- Eerste episode met lage rugpijn bij <20 jaar of >50 jaar;
- Deformiteiten;
- Aanhoudende, ernstige beperking van lumbale flexie (grote stijfheid);
- Incontinentie voor faeces en/of urine;
- Rijbroekanaesthesie (= geen gevoel in het binnenbeengebied);
- Ernstig beperkt gangbeeld;
- Intraveneus medicijn- of drugsgebruik.
PROFIEL 1
Profiel 1 = aspecifieke rugpijn met normaal beloop.
Therapie:
- Biomechanisch counselen
- Onderzoeken wordt afgeraden om nocebo te voorkomen.
- Informeren
o Vanuit positieve benadering duidelijk maken dat er geen sprake is van ernstig lijden.
o Aangeven dat zware lichamelijke activiteiten even moeten wachten om de rug rust te geven
om te herstellen.
“Maar er is toch niks kapot in mijn rug?” Gebruik de metafoor van de verzwikte enkel:
Als je je enkel hebt verzwikt en je gaat er direct mee naar de dokter, kan die er ook nog niet
zo veel mee. Hij vertelt dat als je een weekje rustig aan doet met je enkel, dat het dan vanzelf
wel weer over gaat. Als het daarna nog steeds niet verbetert, kun je langskomen voor een
onderzoek. Dat is hetzelfde met jouw rug; waarschijnlijk zal een weekje rust je goed doen.
Laten we afspreken dat je mij volgende week even terugbelt met hoe het gaat. Als het nog
niet beter gaat, dan kom je even langs. Afgesproken? (9 van de 10 patiënten komt niet terug)
3
, PROFIEL 2
Profiel 2 = aspecifieke rugpijn met abnormaal beloop, zonder dominante aanwezigheid van psychosociale
factoren die het herstel belemmeren.
PROFIEL 2 VOLGENS TBC
SYMPTOOMMODULATIE MOVEMENT CONTROL FUNCTIONELE OPTIMALISATIE
KLINISCHE PRESENTATIE: KLINISCHE PRESENTATIE: KLINISCHE PRESENTATIE:
- Hoge mate van beperking; - Matige beperking; - Lage mate van beperking;
- Fluctuerende symptoomstatus; - Stabiele symptoomstatus; - Symptoomstatus onder controle;
- Hoge mate van pijn. - Matige pijn; - Lage mate van pijn.
- Instabiliteit
THERAPIE: THERAPIE: THERAPIE:
Actieve rust Sensomotore oefeningen Conditie- en krachttraining
Richtingspecifieke oefeningen Motor control oefeningen Algemene fitnessoefeningen
Mobilisatie Lenigheidsoefeningen Werk- of sportspecifieke training
THERAPIE VOOR SYMPTOOMMODULATIE
ACTIEVE RUST
Bij patiënten met:
- Pijn in belastende posities (staan/zitten).
Therapie:
- Enkele dagen bedrust;
- Niet-belastende oefentherapie;
- Safe body mechanics door transfers;
- Biomechanisch counselen.
RICHTINGSPECIFIEKE OEFENINGEN
Bij patiënten met:
- Pijn die afhankelijk van activiteit periferaliseert en centraliseert;
- Uitstralende pijn tot maximaal de knie (daarna is het een indicatie voor neuropathie);
- Aberrante bewegingen;
- Een duidelijke antalgische houding.
Specifieke testen:
- Repeated movements waarbij de pijn centraliseert
Therapie:
- Repeated movements
MOBILISATIE
Bij patiënten met:
- Niet-variërende pijn, altijd aan het einde van de ROM van een specifieke richting;
- Afgenomen ROM.
Specifieke testen:
- Repeated movements waarbij telkens pijn op het einde van de ROM wordt gevoeld;
- PIVM’s en PAIVM’s.
Therapie:
- Mulligan (MWM/NAG’s/SNAG’s)
- Passieve en actieve angulaire mobilisaties;
4
