Dinsdag 7 januari 2020
HC1: Organisatie van de cursus, PICO-presentatie en onderzoeksopzet ontwerpen
Jelske van der Burg MSc
PERAMIDE VAN EQUIDENTIE OP TENTAMEN!
Opstellen onderzoeksopzet – PICO presentatie
P: patiënt/probleem/populatie
I: interventie/blootstelling/determinant
C: controle/vergelijking
O: outcome
- Observationeel onderzoek: onderzoeker observeert de bestaande situatie
- Experimenteel onderzoek: onderzoeker voert handeling uit (ene groep wel
medicatie, andere groep niet)
Bij beide onderzoeken is er spraken van een controlegroep.
Transversaal onderzoek/cross-sectioneel/dwarsdoorsnede onderzoek: determinant en
uitkomst op hetzelfde moment gemeten. Vb: samenhang tussen wandelgedrag en
cholesterolgehalte in het bloed meten.
Cohort onderzoek: Volgen gedurende tijd. Vb. invloed van vitamine D in het bloed bij
kinderen bekijken op het ontwikkelen van astma.
Case-control: uitkomst bekend, blootstelling later bekend.
RCT: onderzoeker bepaalt wel/geen blootstelling.
Formulering onderzoeksvragen:
- Transversaal: associatie tussen X en Y (vermijd: wat is het effect van X op Y)
, - RCT: effect/invloed van X op Y
Meeste bewijskracht: causaliteit in hoge maten aantoonbaar: RCT > cohort > case-control >
transversaal (minste bewijskracht, causaliteit niet aantoonbaar).
HC2: Groei en ontwikkeling
Esther Molenaar
HST12
Lichamelijke groei
Standaardmaten voor groei: constatatiebureaus meten dit d.m.v. groeidiagrammen/curves.
- Lengte
- Gewicht
- Hoofdomtrek
Alleen het meten van lengte, gewicht en hoofdomtrek is nog niet genoeg om
groeiachterstand te constateren. Je moet het beloop van de ontwikkeling bekijken! Dalende
curve = zorgelijk!
Factoren die lengtegroei bepalen:
- Genetische factoren
- Hormonen
- Voeding
- Psychosociale factoren
De Nederlandse populatie werd steeds langer. Betrokken factoren:
- Betere hygiëne
- Betere voeding
- Leefomstandigheden
- Meer jeugdzorg
- Minder infectieziekten
Die groei is nu gestopt. Betrokken factoren:
- Biologisch maximum bereikt?
- Stabilisatie van omgevingsfactoren die zorgen voor lengtetoename? Vb. voeding
- Ongezond eetgedrag?
,De groeisnelheid van een kind is in het eerste jaar het hoogst: 1,3x hoofdomtrek geboorte,
1,5x geboortelengte en 3x geboortegewicht. Ook is de energiebehoefte het grootst in de
eerste maanden van het leven. Deze loopt in de loop van het eerste jaar af. Eerste 6
maanden: borst-/kunstvoeding. Na 6 maanden: darm ontwikkeld > vast voedsel.
Motorische ontwikkeling
Iedere fase heeft eigen bewegingspatroon (bv. zuigpatroon, armen en benen). Motorische
ontwikkeling is discontinu > veel reorganisatie: bewegingspatronen afgebroken om nieuwe
te maken. Er is veel variatie per individu.
Volgorde van ontwikkeling is aan minder variatie onderhevig en verloopt
- Van proximaal naar distaal
- Van craniaal naar caudaal
- Van grof naar fijn
Cognitieve en sociaal-emotionele ontwikkeling
Het leren omgaan met zichzelf en anderen.
Proces van leren > basis wordt gelegd in de zuigelingenperiode > nieuwe ervaringen worden
binnen een kenniskader geplaatst.
Sociale ontwikkeling: begrip voor anderen en ontwikkeling positief gedrag t.o.v. anderen
Emotionele ontwikkeling: gevoelens van zelf en anderen te herkennen en daarmee om te
gaan.
Eerste jaar: op zichzelf gericht
Peuter (1-4): ontwikkeling zelf > wilsontwikkeling > onmacht, frustratie
Kleuter (4): evenwicht doorzetten eigen wil en aanpassen aan sociale wensen
Taalontwikkeling
1. Prelinguale fase (eerste jaar)
Huilen, vocaliseren, brabbelen
2. Vroeglinguale fase (12-18 mnd)
Productie van eerste woorden
3. Differentiatiefase (18 mnd tot 5 jaar)
Productie van tweewoordzinnen en geleidelijk lange zinnen
4. Voltooiingsfase (5 jaar en ouder)
Uitwerking van gelegde basis naar volwassen taalgebruik
Tweetalige kleuters scoren beter in leer-en geheugentestjes
- Taalontwikkeling stimuleert de cognitieve- en sociaal-emotionele ontwikkeling
- Motorische ontwikkeling stimuleert de cognitieve-, sociale- en taalontwikkeling
, HC3: Gezondheid van kinderen wereldwijd
Majorie van Duursen
HST16
Over de jaren heen is er in NL een afname in zuigelingensterfte. Voornaamste oorzaak:
vaccinatie, hygiëne. De meeste probleemgevallen liggen in de armere landen.
Millennium development goals: om wereldproblemen aan te pakken! Bv: terugdringen van
kindersterfte met 2/3. Dit doel is niet gehaald. Er zijn nieuwe development goals tot 2030.
Oorzaken kindersterfte:
- Neonatale sterfte > in die periode is de meeste zorg nodig
- Vroeggeboorte (eerste dagen na bevalling)
- Na neonatale periode: diarree (1,5 mljn kinderen per jaar) en longontsteking
(infecties) voornaamste oorzaak
Hulp om neonatale sterfte te voorkomen:
- Zorg bij bevalling
- Kind warmhouden
- Hygiëne
- Vaccinatie
- Identificeren risicogevallen
Diarree > infectie door vervuild drinkwater (bacterie, parasiet). Kinderen extra vatbaar, geen
goed immuunsysteem.
- Acute diarree: waterig > veel water uitgescheiden (bv. cholera) > snelle uitdroging.
Acute diarree: bloederig > dysenterie (verlies veel voedingsstoffen)
- Persistente diarree: 14 dagen of langer
Als gevolg van diarree kan je ondervoed/uitgedroogd raken > verergert ondervoeding >
vicieuze cirkel
Cholera (Vibrio Cholerae)
- Virulent: je wordt er snel ziek van en binnen enkele uren kan het fataal zijn
- Hoog risico: ondervoede kinderen en HIV+
- Genezing door behandeling ORS (suikers en zouten om balans te herstellen) > geen
antibiotica nodig
Dysenterie: bloederige diarree
- Bacterie (Shigella) of parasiet (Entamoeba Histolytica)
- Preventie: hygiëne
- Behandeling: ORS
Pneumonie: longontsteking
- Bacteriën (Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae type b), schimmels,
virussen
- Besmetting door inhalatie via neus/keel of druppels in lucht
HC1: Organisatie van de cursus, PICO-presentatie en onderzoeksopzet ontwerpen
Jelske van der Burg MSc
PERAMIDE VAN EQUIDENTIE OP TENTAMEN!
Opstellen onderzoeksopzet – PICO presentatie
P: patiënt/probleem/populatie
I: interventie/blootstelling/determinant
C: controle/vergelijking
O: outcome
- Observationeel onderzoek: onderzoeker observeert de bestaande situatie
- Experimenteel onderzoek: onderzoeker voert handeling uit (ene groep wel
medicatie, andere groep niet)
Bij beide onderzoeken is er spraken van een controlegroep.
Transversaal onderzoek/cross-sectioneel/dwarsdoorsnede onderzoek: determinant en
uitkomst op hetzelfde moment gemeten. Vb: samenhang tussen wandelgedrag en
cholesterolgehalte in het bloed meten.
Cohort onderzoek: Volgen gedurende tijd. Vb. invloed van vitamine D in het bloed bij
kinderen bekijken op het ontwikkelen van astma.
Case-control: uitkomst bekend, blootstelling later bekend.
RCT: onderzoeker bepaalt wel/geen blootstelling.
Formulering onderzoeksvragen:
- Transversaal: associatie tussen X en Y (vermijd: wat is het effect van X op Y)
, - RCT: effect/invloed van X op Y
Meeste bewijskracht: causaliteit in hoge maten aantoonbaar: RCT > cohort > case-control >
transversaal (minste bewijskracht, causaliteit niet aantoonbaar).
HC2: Groei en ontwikkeling
Esther Molenaar
HST12
Lichamelijke groei
Standaardmaten voor groei: constatatiebureaus meten dit d.m.v. groeidiagrammen/curves.
- Lengte
- Gewicht
- Hoofdomtrek
Alleen het meten van lengte, gewicht en hoofdomtrek is nog niet genoeg om
groeiachterstand te constateren. Je moet het beloop van de ontwikkeling bekijken! Dalende
curve = zorgelijk!
Factoren die lengtegroei bepalen:
- Genetische factoren
- Hormonen
- Voeding
- Psychosociale factoren
De Nederlandse populatie werd steeds langer. Betrokken factoren:
- Betere hygiëne
- Betere voeding
- Leefomstandigheden
- Meer jeugdzorg
- Minder infectieziekten
Die groei is nu gestopt. Betrokken factoren:
- Biologisch maximum bereikt?
- Stabilisatie van omgevingsfactoren die zorgen voor lengtetoename? Vb. voeding
- Ongezond eetgedrag?
,De groeisnelheid van een kind is in het eerste jaar het hoogst: 1,3x hoofdomtrek geboorte,
1,5x geboortelengte en 3x geboortegewicht. Ook is de energiebehoefte het grootst in de
eerste maanden van het leven. Deze loopt in de loop van het eerste jaar af. Eerste 6
maanden: borst-/kunstvoeding. Na 6 maanden: darm ontwikkeld > vast voedsel.
Motorische ontwikkeling
Iedere fase heeft eigen bewegingspatroon (bv. zuigpatroon, armen en benen). Motorische
ontwikkeling is discontinu > veel reorganisatie: bewegingspatronen afgebroken om nieuwe
te maken. Er is veel variatie per individu.
Volgorde van ontwikkeling is aan minder variatie onderhevig en verloopt
- Van proximaal naar distaal
- Van craniaal naar caudaal
- Van grof naar fijn
Cognitieve en sociaal-emotionele ontwikkeling
Het leren omgaan met zichzelf en anderen.
Proces van leren > basis wordt gelegd in de zuigelingenperiode > nieuwe ervaringen worden
binnen een kenniskader geplaatst.
Sociale ontwikkeling: begrip voor anderen en ontwikkeling positief gedrag t.o.v. anderen
Emotionele ontwikkeling: gevoelens van zelf en anderen te herkennen en daarmee om te
gaan.
Eerste jaar: op zichzelf gericht
Peuter (1-4): ontwikkeling zelf > wilsontwikkeling > onmacht, frustratie
Kleuter (4): evenwicht doorzetten eigen wil en aanpassen aan sociale wensen
Taalontwikkeling
1. Prelinguale fase (eerste jaar)
Huilen, vocaliseren, brabbelen
2. Vroeglinguale fase (12-18 mnd)
Productie van eerste woorden
3. Differentiatiefase (18 mnd tot 5 jaar)
Productie van tweewoordzinnen en geleidelijk lange zinnen
4. Voltooiingsfase (5 jaar en ouder)
Uitwerking van gelegde basis naar volwassen taalgebruik
Tweetalige kleuters scoren beter in leer-en geheugentestjes
- Taalontwikkeling stimuleert de cognitieve- en sociaal-emotionele ontwikkeling
- Motorische ontwikkeling stimuleert de cognitieve-, sociale- en taalontwikkeling
, HC3: Gezondheid van kinderen wereldwijd
Majorie van Duursen
HST16
Over de jaren heen is er in NL een afname in zuigelingensterfte. Voornaamste oorzaak:
vaccinatie, hygiëne. De meeste probleemgevallen liggen in de armere landen.
Millennium development goals: om wereldproblemen aan te pakken! Bv: terugdringen van
kindersterfte met 2/3. Dit doel is niet gehaald. Er zijn nieuwe development goals tot 2030.
Oorzaken kindersterfte:
- Neonatale sterfte > in die periode is de meeste zorg nodig
- Vroeggeboorte (eerste dagen na bevalling)
- Na neonatale periode: diarree (1,5 mljn kinderen per jaar) en longontsteking
(infecties) voornaamste oorzaak
Hulp om neonatale sterfte te voorkomen:
- Zorg bij bevalling
- Kind warmhouden
- Hygiëne
- Vaccinatie
- Identificeren risicogevallen
Diarree > infectie door vervuild drinkwater (bacterie, parasiet). Kinderen extra vatbaar, geen
goed immuunsysteem.
- Acute diarree: waterig > veel water uitgescheiden (bv. cholera) > snelle uitdroging.
Acute diarree: bloederig > dysenterie (verlies veel voedingsstoffen)
- Persistente diarree: 14 dagen of langer
Als gevolg van diarree kan je ondervoed/uitgedroogd raken > verergert ondervoeding >
vicieuze cirkel
Cholera (Vibrio Cholerae)
- Virulent: je wordt er snel ziek van en binnen enkele uren kan het fataal zijn
- Hoog risico: ondervoede kinderen en HIV+
- Genezing door behandeling ORS (suikers en zouten om balans te herstellen) > geen
antibiotica nodig
Dysenterie: bloederige diarree
- Bacterie (Shigella) of parasiet (Entamoeba Histolytica)
- Preventie: hygiëne
- Behandeling: ORS
Pneumonie: longontsteking
- Bacteriën (Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae type b), schimmels,
virussen
- Besmetting door inhalatie via neus/keel of druppels in lucht
