Samenvatting week 5
Wervel
- Wervellichaam
- Wervelboog
- Op de lamina zit de processus spinosus
- In foramen vertebrale zit het ruggenmerg
- Foramen intervertebrale zit tussen 2 wervels
Lumbale wervels verschillen van thoracale wervels
- Facet gewrichten, gewrichtjes tussen wervels zelf, in lumbale wervels
staan ze in saggitale vlak, bij thoracaal in frontale vlak (soort dakpannen)
Cervicale wervels
- Klein
- Gat in processus transversus voor a. vertebralis (cirkel van willis)->
foramen transversarium
- Gespleten processus spinosus
- Facet gewrichten schuin omhoog
Thoracale wervels
- Verbinding met ribben -> costo-transversale gewrichten
- Facet gewrichten in frontale vlak
Lumbale wervels
- Groter
- Facet gewrichten in sagittale vlak
Sacraal
- Wervels aan elkaar gegroeid
Gewrichten
- Facetgewrichten of artt. Zygapophysales
- Discus of symphysis intervertebralis (kraakbenige verbindingen met een
schijfvorm met gelatineuze massa in het midden)
Lig. Longitudinale anterius en lig. Longitudinale posterius zijn collageenstrengen
die aan de voor- en achterkant naar beneden lopen.
Ligg. Flava zit aan binnenkant van wervelkanaal -> elastische banden.
Spieren
2 groepen -> intrinsieke en extrinsieke.
Intrinsieke spieren zorgen voor het rigide maken van de staaf bij aanspannen (m.
erector spinae/ erector trunci). De bewegingen gebeuren door extrinsieke spieren
(m. latissimus dorsi, trapezius, levator scapulae, rhomboideus)
Het ruggenmerg stopt ongeveer ter hoogte van T11-T12-L1. Wervelkolom groeit
namelijk harder dan myelum.
Cauda syndroom = blaas- of rectumproblematiek, omdat de cauda equina is
aangedaan (onder ruggenmerg).
Je hebt 8 cervicale wortels, treden uit boven het niveau van de wervel. Bij de
andere wervels treedt het daaronder uit -> dus thoracaal 12, lumbaal 7.
Je kunt schotse terrier zien in wervels. Als hondje een halsband om heeft, dat
noem je lysis. Er is geen vaste verbinding tussen corpus vertebrae van ene en
opvolgende wervel. Afglijden ene wervel tov andere, dat noem je
,spondylolystesis. Zenuwwortel die naar buiten treedt kan dan bekneld raken.
Hebben rugpijn en soms ook beenpijn, waar de wortel uittreedt. Beenpijn is vaak
reden om te opereren. Chirurg haalt gedeelte weg wat op de zenuw drukt. Er
kunnen botwoekeringen of arthrose zitten. Soms moet deel van facetgewricht
weggehaald worden. Als hierdoor instabiliteit ontstaat, dan doe je spondylothese
-> vastzetten.
Foramen intervertebrale kan van 2 kanten bedreigd worden. Achterkant door
facetgewrichten of aan de voorkant. Wortel neemt maar 1/3 van de ruimte in,
daaromheen ligt vet. Dus bij verkleining van de ruimte hoeft de wortel niet altijd
aangedaan te zijn
Cervicale lordose
Thoracale kyfose
Lumbale lordose -> meeste beweeglijkheid
Sacrale kyfose
Voorste pijler
- Anterieure 2/3 deel van corpus
- Lig. Longitudinale anterieur
Middelste pijler
- Posterieure deel van corpus
- Lig. Longitudinale posterior
Achterste pijler
- Boog en facetgewrichten
- Lig. Flavum en interspinale ligamenten
70% van de kracht door voorste pijler, 30 % door achterste pijlers.
Hernia puilt normaal gezien altijd uit naar dorsaal, omdat de structuren daar het
dunst zijn (nucleus pulposus puilt dan uit).
Kraakbeendekplaat (eindplaat/ sluitplaat)
- Restant van de oorspronkelijke groeischijf van wervellichaam (apofyse)
- In groei aan de rand dikker
- Eind van de groei secundaire verbening
- Tijdens groei kunnen defecten ontstaan.
Anulus fibrosis
- Bindweefselring waarvan de collagene vezels verankerd zijn in de
kraakbeen dekplaten
Nucleus pulposus
- Netwerk van collagene + elastische vezels, waartussen chondroitinesulfaat
+ keratosulfaat (mucopolysacchariden)
- Schokbreker
Lage rugpijn
- In 85% van de gevallen wordt geen somatische afwijking gevonden
o Aspecifieke lage rugpijn
- Meestal binnen enkele weken over
Spondylofyt kan ontstaan bij artrose. Vacuumfenomeen is een teken van
vergevorderde degeneratie van de discus intervertebrale. Op röntgenfoto kan je
dit zien aan het zwarter worden van de intervertebrale ruimte.
Spondylolyse
- Onderbreking van de wervelboog ter plaatse van pars articularis
, - Een- of tweezijdig
- Oorzaak
o Niet goede verbening isthmus
o Vermoeidheidsbreuk
- Meest in boog L5
- Man: vrouw = 2:1
- Incidentie 5%
- Opvallend weinig klachten
- Zelden behandeling nodig
Spondylolisthesis
- Verschuiving van de wervels t.o.v. elkaar
- 95% in L5
- Meestal anterieure verschuiving van L5 t.o.v. S1 (spondylolisthesis L5-S1)
- Spondylolistosis => zeer ernstige vorm. Enorme lordose, waardoor
verkorte hamstrings ontstaan.
- Oorzaken
o Dysplasie van intergewrichtjes
o Spondylolysis
o Discusdegeneratie
- Behandeling conservatief
o Delordoserende oefeningen
o Belastende sport verminderen
o Zo nodig een brace
- Behandeling operatief
o Progressieve afglijding bij jongeren
o Radiculair beeld (pijn precies in een gebied dat overeenkomst met
het innervatiegebied van 1 wortel)
Degeneratieve spondylolisthesis
- Spondylolisthesis met lysis + degeneratieve afwijkingen van discus +
facetgewrichten (meestal L5-S1)
- Spondylolisthesis zonder lysis ten gevolge van degeneratieve afwijkingen
discus + facetgewrichten (meestal L4-L5) = pseudolisthesis
o Discus degeneratie –> hoogte discus neemt af
o Degeneratieve afwijkingen facetgewrichten
o 40-50 jaar
o Man:vrouw = 1:5
o Afglijding meest tot graad 1
Spinale stenose
- Centraal
- Lateraal (recessus, foramen)
- Kan neurogene cladicatieklachten veroorzaken (syndroom van Verbiest).
- Ruimte wordt kleiner door sclerose, waardoor er compressie optreedt.
Neurogene claudicatieklachten
- Loopafstand is verminderd
- Pijn vaak onder de knie
- Doof gevoel + tintelen
- Komt op met lopen en verdwijnt met rust (dysbasia)
- Stilstaan in gebogen houding (wervelkanaal ruimer)
- Zitten en hurken beter dan staan
- Fietsen gaat goed
Wervel
- Wervellichaam
- Wervelboog
- Op de lamina zit de processus spinosus
- In foramen vertebrale zit het ruggenmerg
- Foramen intervertebrale zit tussen 2 wervels
Lumbale wervels verschillen van thoracale wervels
- Facet gewrichten, gewrichtjes tussen wervels zelf, in lumbale wervels
staan ze in saggitale vlak, bij thoracaal in frontale vlak (soort dakpannen)
Cervicale wervels
- Klein
- Gat in processus transversus voor a. vertebralis (cirkel van willis)->
foramen transversarium
- Gespleten processus spinosus
- Facet gewrichten schuin omhoog
Thoracale wervels
- Verbinding met ribben -> costo-transversale gewrichten
- Facet gewrichten in frontale vlak
Lumbale wervels
- Groter
- Facet gewrichten in sagittale vlak
Sacraal
- Wervels aan elkaar gegroeid
Gewrichten
- Facetgewrichten of artt. Zygapophysales
- Discus of symphysis intervertebralis (kraakbenige verbindingen met een
schijfvorm met gelatineuze massa in het midden)
Lig. Longitudinale anterius en lig. Longitudinale posterius zijn collageenstrengen
die aan de voor- en achterkant naar beneden lopen.
Ligg. Flava zit aan binnenkant van wervelkanaal -> elastische banden.
Spieren
2 groepen -> intrinsieke en extrinsieke.
Intrinsieke spieren zorgen voor het rigide maken van de staaf bij aanspannen (m.
erector spinae/ erector trunci). De bewegingen gebeuren door extrinsieke spieren
(m. latissimus dorsi, trapezius, levator scapulae, rhomboideus)
Het ruggenmerg stopt ongeveer ter hoogte van T11-T12-L1. Wervelkolom groeit
namelijk harder dan myelum.
Cauda syndroom = blaas- of rectumproblematiek, omdat de cauda equina is
aangedaan (onder ruggenmerg).
Je hebt 8 cervicale wortels, treden uit boven het niveau van de wervel. Bij de
andere wervels treedt het daaronder uit -> dus thoracaal 12, lumbaal 7.
Je kunt schotse terrier zien in wervels. Als hondje een halsband om heeft, dat
noem je lysis. Er is geen vaste verbinding tussen corpus vertebrae van ene en
opvolgende wervel. Afglijden ene wervel tov andere, dat noem je
,spondylolystesis. Zenuwwortel die naar buiten treedt kan dan bekneld raken.
Hebben rugpijn en soms ook beenpijn, waar de wortel uittreedt. Beenpijn is vaak
reden om te opereren. Chirurg haalt gedeelte weg wat op de zenuw drukt. Er
kunnen botwoekeringen of arthrose zitten. Soms moet deel van facetgewricht
weggehaald worden. Als hierdoor instabiliteit ontstaat, dan doe je spondylothese
-> vastzetten.
Foramen intervertebrale kan van 2 kanten bedreigd worden. Achterkant door
facetgewrichten of aan de voorkant. Wortel neemt maar 1/3 van de ruimte in,
daaromheen ligt vet. Dus bij verkleining van de ruimte hoeft de wortel niet altijd
aangedaan te zijn
Cervicale lordose
Thoracale kyfose
Lumbale lordose -> meeste beweeglijkheid
Sacrale kyfose
Voorste pijler
- Anterieure 2/3 deel van corpus
- Lig. Longitudinale anterieur
Middelste pijler
- Posterieure deel van corpus
- Lig. Longitudinale posterior
Achterste pijler
- Boog en facetgewrichten
- Lig. Flavum en interspinale ligamenten
70% van de kracht door voorste pijler, 30 % door achterste pijlers.
Hernia puilt normaal gezien altijd uit naar dorsaal, omdat de structuren daar het
dunst zijn (nucleus pulposus puilt dan uit).
Kraakbeendekplaat (eindplaat/ sluitplaat)
- Restant van de oorspronkelijke groeischijf van wervellichaam (apofyse)
- In groei aan de rand dikker
- Eind van de groei secundaire verbening
- Tijdens groei kunnen defecten ontstaan.
Anulus fibrosis
- Bindweefselring waarvan de collagene vezels verankerd zijn in de
kraakbeen dekplaten
Nucleus pulposus
- Netwerk van collagene + elastische vezels, waartussen chondroitinesulfaat
+ keratosulfaat (mucopolysacchariden)
- Schokbreker
Lage rugpijn
- In 85% van de gevallen wordt geen somatische afwijking gevonden
o Aspecifieke lage rugpijn
- Meestal binnen enkele weken over
Spondylofyt kan ontstaan bij artrose. Vacuumfenomeen is een teken van
vergevorderde degeneratie van de discus intervertebrale. Op röntgenfoto kan je
dit zien aan het zwarter worden van de intervertebrale ruimte.
Spondylolyse
- Onderbreking van de wervelboog ter plaatse van pars articularis
, - Een- of tweezijdig
- Oorzaak
o Niet goede verbening isthmus
o Vermoeidheidsbreuk
- Meest in boog L5
- Man: vrouw = 2:1
- Incidentie 5%
- Opvallend weinig klachten
- Zelden behandeling nodig
Spondylolisthesis
- Verschuiving van de wervels t.o.v. elkaar
- 95% in L5
- Meestal anterieure verschuiving van L5 t.o.v. S1 (spondylolisthesis L5-S1)
- Spondylolistosis => zeer ernstige vorm. Enorme lordose, waardoor
verkorte hamstrings ontstaan.
- Oorzaken
o Dysplasie van intergewrichtjes
o Spondylolysis
o Discusdegeneratie
- Behandeling conservatief
o Delordoserende oefeningen
o Belastende sport verminderen
o Zo nodig een brace
- Behandeling operatief
o Progressieve afglijding bij jongeren
o Radiculair beeld (pijn precies in een gebied dat overeenkomst met
het innervatiegebied van 1 wortel)
Degeneratieve spondylolisthesis
- Spondylolisthesis met lysis + degeneratieve afwijkingen van discus +
facetgewrichten (meestal L5-S1)
- Spondylolisthesis zonder lysis ten gevolge van degeneratieve afwijkingen
discus + facetgewrichten (meestal L4-L5) = pseudolisthesis
o Discus degeneratie –> hoogte discus neemt af
o Degeneratieve afwijkingen facetgewrichten
o 40-50 jaar
o Man:vrouw = 1:5
o Afglijding meest tot graad 1
Spinale stenose
- Centraal
- Lateraal (recessus, foramen)
- Kan neurogene cladicatieklachten veroorzaken (syndroom van Verbiest).
- Ruimte wordt kleiner door sclerose, waardoor er compressie optreedt.
Neurogene claudicatieklachten
- Loopafstand is verminderd
- Pijn vaak onder de knie
- Doof gevoel + tintelen
- Komt op met lopen en verdwijnt met rust (dysbasia)
- Stilstaan in gebogen houding (wervelkanaal ruimer)
- Zitten en hurken beter dan staan
- Fietsen gaat goed
