Hoofdstuk 1 Oriëntatie op het mirgratierecht
Het migratierecht is een rechtsgebied dat zich kenmerkt door dilemma’s, vaak
schrijnende verhalen en het toepassen van regelgeving.
Gezinshereniging duidt letterlijk op de hereniging van een gezin dat reeds in het
land van herkomst bestaat. Dit in tegenstelling tot gezinsvorming, want in dat
geval is er sprake van een nieuw te vormen gezin in Nederland, dat nog niet
bestond in het land van herkomst.
Migreren is het zich verplaatsen naar een andere stad of een ander land. Vaak
liggen hieraan bijzondere redenen ten grondslag, zoals economische redenen
(uitzicht op werk), sociale omstandigheden (een betere omgeving) of
veiligheidsredenen (vluchten voor oorlog).
Tijdens de 80-jarige Oorlog vond een belangrijke migratiegolf plaats.
De staagsregeling van 1798:
‘ De maatschappij ontvangt alle vreemdelingen, die de weldaden der vrijheid vreedzaam
wensen te genieten in haar midden verleende denzelven alle zekerheid en bescherming’.
Nationale regelgeving
Het vreemdelingenrecht is een bijzonder onderdeel van het bestuursrecht. Dit
rechtsgebied behoort tot het publiekrecht en gaat over de verhouding tussen
burgers en overheid. In deze verhouding spelen de regels over het optreden van
het bestuur een central rol. Algemeen bestuursrecht is van toepassing op alle
terreinen van het bestuursrecht. Vreemdelingenrecht valt onder het bijzondere
bestuursrecht.
In het bestuursrecht staan twee beginselen centraal;
Legaliteitsbeginsel: wetmatighet van het bestuur
Specialiteitsbeginsel: het afwegen van belangen door het openbaar bestuur binnen het
kader waarvoor de wet is bedoeld.
Bronnen van het vreemdelingenrecht:
Wet in formele zin (Vw2000)
Algemene maatregel van bestuur (AMvB)
Vreemdelingenbesluit (Vb2000)
Voorschrift Vreemdelingen (W)
Aanwijzingen
Vreemdelingencirculaire (Vc2000)
Pseudowetgeving
Naast bovenstaande specifieke regelgeving blijft de Awb van toepassing.
De Vreemdelingenwet neemt een belangrijke plaats in als kader- of raamwet.
Deze wet wordt aangevuld met beleidsregels die zijn neergeld in het
Vreemdelingencirculaire. Ook verschillende werkinstructies van de IND geven het
migratierecht verder vor.
De Vw2000 geeft voorwaarden voor het rechtmatig verblijf van vreemdelingen.
Het rechtmatig verblijft kan worden verleend met een verblijfsvergunning regulier
of een veblijfsvergunning asier, onder te verdelen in bepaalde of onbepaalde tijd
(art. 1 Vw2000).
Art. 1 Verdrag betreffende de status van vluchtelingen (Vluchtelingenverdrag)
defineert de term vluchteling als volgt:
‘Elke person die, ten gevolge van gebeurtenissen welke voor 1 januari 1952 hebben
plaatsgevonden, en uit gegronde vrees voor vervolging wegens ras, godsdienst,
nationaliteit, het behoren tot een bepaalde sociale groep of zijn politieke overtuiging, zich
bevindt biten het land waarvan hij de nationaliteit bezit, en die de bescherming van dat
land niet kan of, uit hoofde van bovenbedoelde vrees, niet wil inroepen, of die, indien hij
,geen nationaliteit bezit en ten gevolge van bovenbedoelde gebeurtenissen verblijft buiten
het land waar hij vroeger zijn gewone verblijfplaats had, daarheen niet kan of, uit hoofde
van bovenbedoelde vrees, niet wil terugkeren.’
Grondwet Formele Art. 2 lid 1 GW: de wet Art. 2 lid 2 GW: de wet GW
wetgever regelt wie Nederlander is regelt de toelating en
uitzetting van
vreemdelingen
Wet in formele Formele Rijkswet Nederlanderschap Vreemdelingenwet Vw
zin wetgever (RWN) 2000 2000
Algemene Regering Besluit omtrent toelating, Vreemdeingenbesluit Vb
maatregel van Besluit naturalisatietoets 2000 2000
bestuur (AMvB)
Ministriële Minister Besluit actualisering Voorschrift W
regeling Handleiding Rijkswet Vreemdelingen 2000 2000
Nederlanderschap, in 2003
toegespotst op gebruik in
Aruba
Beleidsregel Alle Handleiding Rijkswet Vreemdelingen Vc
niveaus Nederlanderschap 2003 circulaire 2000, 2000,
van het werkinstructies Wl
bestuur
Er is een onderscheid gemaakt tussen de verblijfsvergunning regulier en de
verblijfsvergunning asiel. Daarnaast is er verschil tussen verblijf asiel en regulier
voor bepaalde en onbepaalde tijd.
De Vw2000 wordt gebruikt als raamwet: het Vb 2000 geeft nadere invulling aan
de Vw 2000.
De laatste jaren wordt het migrantenbeleid steeds strenger, vreemdelingen
zonder verblijfsvergunning worden uitgesloten van sociale voorzieningen, zoals
bijstand en stufie. Daarnaast zijn de regels verscherpt op gebied van
gezinshereniging en gezinsvorming.
Internationale regelgeving
De internationale regelgeving is niet meer weg te denken uit onze samenlevin. In
een tijd waarin staten in toenemende mate van elkaar afhankelijk zijn, worden ook
de relaties tussen staten beheerst door afspraken, verdragen.
Art. 93 GW stelt dat eenieder verbindende bepalingen van verdragen en van
besluiten van volkenrechtelijke organisaties verbindende kracht hebben nadat ze
zijn bekendgemaakt. Burgers kunnen hierop du seen beroep doen of het kan hen
worden tegengeworpen.
Naast verdragen is ook de regelgeving afkomstig van de EU van tenement belang.
De EU is een bijzondere supranationale organisatie, waarbij de aangesloten
lidstaten bevoegdheden hebben afgestaan aan de organen van de EU en sprake is
van een verregaande vorm van samenwerking met organen van de EU.
Daarnaast maken sommige lidstaten van de EU aparte afspraken met elkaar over
de buitengrenzen van Europa. Dit is vastgelegd in de Schengen-overeenkomst
(LUX).
Tevens zijn in de overeenkomst van Dublin afspraken neergelegd over de
behandeling van asielaanvragen.
Naast international verdragen zoals het EVRM en het Vluchtelingenverdrag zijn ook
relevant het Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten (BUPO), het
VN-verdrag tegen foltering en andere wrede, onmenselijke of onterende behandeling of
bestraffing etc.
Ketenpartners
, Er zijn verschillende organisaties betrokken bij het migratie- ofwel
vreemdelingenrecht.
Immigratie- Naturalisatiedienst > IND
Diest Terugkeer en Vertrek
Koninklijke Marechaussee
Vreemdelingenpolitie
Dienst Justitiële Inrichtingen
VluchtelingenWerk Nederland
Centraal Orgaan opvang asielzoekers
Internationale organisatie voor Migratie
Gerechtelijke instanties
De Gemeente
Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekering
Overige maatschappelijke instellingen (oa. Defence for Childeren, CoMensha
etc.)
Kernbegrippenlijst
Absolute competentie; welke rechter is bevoegd bij welk sort geschil
AMvB; wetgeving die is gemaakt door regering, Koning en ministers (art. 42 Gw)
Ex-nunc; toetsen waarbij omstandigheden zoals die nu gelden, worden meegenomen in de
beoordeling van het geschil
Ex-tunc; toetsen waarbij de omstandigheden zoals die in het verleden geldig waren,
worden meegenomen bij de beoordeling van het geschil
Gezinshereniging; hereniging van een gezin dat reeds bestaat in het land van herkomst
Gezinsvorming; de vorming van een nieuw gezien
Jurispredentie; uitspraken van rechters die een rechtsbron vormen voor het recht
Legaliteitsbeginsel; optreden enkel op basis van wetgeving
Migreren; het zich verplaatsen naar een andere stad of zelfs een andere staat
Migratierecht; het rechtsgebied dat toeziet op de (inter)nationale regelgeving over
migreren
Ministriële regeling; regeling gemaakt door de minister > Voorschrift Vreemdelingen
Pseudowetgeving; beleidsregels in de zin van art. 4:81 jo. 4:84 Awb. Het betreft
ambtelijke instructies, werkinstructies en de Vreemdelingencirculaire
Relatieve competentie; welke plaats of region het geschil aanhankelijk wordt gemaakt
Raamwet; hoofdlijnen worden in deze wet aangegeven en uitgewerkt in andere wetten
Hoofdstuk 2 Toegang, toelating visa (2.1 tot en met 2.3)
In Nederland vinden grenscontroles plaats aan de grensdoorlaatposten, zoals
havens en luchthavens. Hierbij wordt nagegaan of men Nederland mag
binnenkomen of verlaten..
Geldig document, eventueel visum
Geen gevaar voor de openbare orde of nationale veiligheid
Beschikken over voldoende middelen om te voorzien in de kosten van verblijf
Reiskosten naar een plaats buiten Nederland.
Migranten moeten voldoen aan de algemene toegangsvereisten van art. 3 Vw
2000.
Nederland heft zich verbonden aan international afspraken in het kader van
Schengen en de EU. Door het Verdrag van Amsterdam warden de afspraken
tussen de staten die partij zijn van de Schengenregeling onderdeel van de EU.
Ketenparners
Visa worden aangevraagd bij de Nederlandse ambassade in het land van
herkomst. Art. 2i Vw2000 gaat over de verhouding tussen ministers. De IND
draagt bij aan het beleid door beslissingen te nemen op de aanvraag van een
machtiging tot voorlopig verblijf.