1.1 - Waarom taalonderwijs
Taal is erg belangrijk in ons leven, hiermee kunnen we onszelf uitdrukken en gaan we
relaties aan met andere mensen.Taal maakt ontwikkeling mogelijk en via taal leren we
onszelf kennen en de maatschappij waarin we leven. Taal is verbonden met onze
persoonlijkheid en identiteit.
1.1.1 → kernfuncties
→ Kernfuncties van onderwijs
● Kwalificatie → Het zich eigen maken van kennis, vaardigheden en houdingen die
leerlingen kwalificeren voor het leven in onze rijke multiculturele maatschappij en het
uitvoeren van bijvoorbeeld een beroep.
● Socialisatie → Het voorbereid worden op een leven als lid van een gemeenschap
met eigen tradities, gewoonten, regels en praktijken. Socialisatie is het proces
waarbij iemand bewust en onbewust cultuurkenmerken van een groep overneemt.
● Subjectivering → De vorming van een persoon. De persoonsvorming waarbij de
mens als subject wordt gezien en niet als object. Je maakt zelf keuzes, dit beslissen
niet andere mensen over jou.
1.1.2 → Kernfuncties en taalonderwijs
→ Taalonderwijs geven we omdat:
● In de eerste plaats om leerlingen beter te leren spreken, luisteren, schrijven en lezen.
● In de tweede plaats omdat taal nu eenmaal een belangrijk element is van onze
cultuur.
palindroom = een woord wat je om kan keren
voorbeeld : lepel = lepel
Anagrammen = met de letters van het woord een ander woord maken
Voorbeeld: moeite = emotie
,1.2 - Visies
Het handelen van een leerkracht wordt gestuurd door zijn visie op leren en zijn visie op
taalonderwijs.
1.2.2 → Visies op leren
Wie onderwijs geeft, en taalonderwijs in het bijzonder, doet dat vanuit opvattingen over hoe
dat het beste kan. Scholen richten hun onderwijs in op grond van aannames over hoe
onderwijs het beste gegeven kan worden en hoe leerlingen leren.
De leertheorieën verschillen heel erg, en zijn in der loop van de jaren ontwikkeld.
Tegenwoordig gebruiken we de constructivisme leertheorie heel erg, hierbij maken we
gebruik van veel interactie tussen de lerende en de leeromgeving.
1.2.2 → Visies op taalonderwijs
→ Traditioneel taalonderwijs
lessen maken uit het boek, of te wel schriftelijke vaardigheden en daarbinnen op
vormaspecten. Een voordeel van taalonderwijs vanuit deze visie is dat het overzichtelijk is.
Een nadeel van dit taalonderwijs is dat de aandacht voor de verschillende domeinen niet
evenwichtig is.
→ Thematisch taalonderwijs
Hierbij werk je met verschillende thema’s, je maakt gebruik van zinvolle situaties. Een
voordeel van thematisch taalonderwijs is dat de leerlingen bezig kunnen zijn met activiteiten
die ze zelf als zinvol ervaren. Een nadeel is dat het thematisch werken veel tijd kost.
→ Interactieve taalonderwijs
Bij deze vorm van taalonderwijs leren de kinderen vooral samen en wordt er gekeken naar
individuele verschillen. Deze vorm van taal verbindt veel van deze visies en wordt op het
heden het meeste gebruikt.
3 peilen in het interactieve taalonderwijs:
● Betekenisvol leren → leren is een actief proces, waaraan kinderen hun kennis van de
taal en van de wereld voortdurend opnieuw organiseren. Ze gaan met hun werk
experimenteren en ze krijgen feedback van hun omgeving.
● Sociaal leren → Leerlingen leren in samenspraak en samenwerkingen
● Strategieën leren → Leerlingen hebben strategieën nodig om bepaalde
taalproblemen op een goede wijze op te lossen.
→ Taal bij alle vakken
Bij deze visie is het belangrijk dat je door middel van taal kunt leren. Hierbij is de leerkracht
sterk gericht op interactie in de groep. Een voordeel hiervan is dat de leerlingen taal
gebruiken in een situatie die voor hen betekenisvol is. Een nadeel kan zijn dat bepaalde
taalonderdelen daardoor niet goed naar voren komen.
, → Communicatief taalonderwijs
Bij deze taalonderwijs staat centraal dat leerlingen leren om goed mondeling en schriftelijk
kunnen communiceren. Een voordeel hiervan is dat leerlingen gemotiveerd kunnen raken
door de gekozen situaties. Een nadeel is dat deze situaties, waarbij ze gekozen worden
door de leerkracht, gekunsteld kunnen worden.
→ Whole- language benadering
Deze taal visie gaat ervan uit dat het voor leerlingen onnatuurlijk is om taal op te delen in
kleinere domeinen die apart aangeleerd worden. Taal wordt hierbij dus geheel aangeboden
→ Strategisch taalonderwijs
Deze visie is gebaseerd op de visie dat leerlingen voor het uitvoeren van communicatieve
taken strategieën moeten leren beheersen. Bij deze visie wordt dus veel gebruik gemaakt
van verschillende strategieën. Een voordeel hiervan is dat leerlingen de beschikking krijgen
over een middel om greep op taal te krijgen. Een nadeel is dat de leerkracht de procedures
gemakkelijk te rigide gebruikt of laat gebruiken en steeds weer hetzelfde stappenplan laat
toepassen, wat leerlingen kan gaan vervelen. Leerlingen gaat dan ook richten op het doel en
niet op het begrijpen van de tekst.
→ taakgerichte taalonderwijs
Dit taalonderwijs gaat uit van het idee dat leerlingen niet alleen een taal leren om er taken
mee te kunnen uitvoeren, maar dat ze taal leren juist ook door zulke taken uit te voeren.
Onderwijs vindt plaats vanuit raken die leerlingen zelf inhoudelijk interessant vinden. Bij
deze visie is het belangrijk dat kinderen geconfronteerd worden met hetgeen wat ze niet
kunnen en hiervan leren.
Taal is erg belangrijk in ons leven, hiermee kunnen we onszelf uitdrukken en gaan we
relaties aan met andere mensen.Taal maakt ontwikkeling mogelijk en via taal leren we
onszelf kennen en de maatschappij waarin we leven. Taal is verbonden met onze
persoonlijkheid en identiteit.
1.1.1 → kernfuncties
→ Kernfuncties van onderwijs
● Kwalificatie → Het zich eigen maken van kennis, vaardigheden en houdingen die
leerlingen kwalificeren voor het leven in onze rijke multiculturele maatschappij en het
uitvoeren van bijvoorbeeld een beroep.
● Socialisatie → Het voorbereid worden op een leven als lid van een gemeenschap
met eigen tradities, gewoonten, regels en praktijken. Socialisatie is het proces
waarbij iemand bewust en onbewust cultuurkenmerken van een groep overneemt.
● Subjectivering → De vorming van een persoon. De persoonsvorming waarbij de
mens als subject wordt gezien en niet als object. Je maakt zelf keuzes, dit beslissen
niet andere mensen over jou.
1.1.2 → Kernfuncties en taalonderwijs
→ Taalonderwijs geven we omdat:
● In de eerste plaats om leerlingen beter te leren spreken, luisteren, schrijven en lezen.
● In de tweede plaats omdat taal nu eenmaal een belangrijk element is van onze
cultuur.
palindroom = een woord wat je om kan keren
voorbeeld : lepel = lepel
Anagrammen = met de letters van het woord een ander woord maken
Voorbeeld: moeite = emotie
,1.2 - Visies
Het handelen van een leerkracht wordt gestuurd door zijn visie op leren en zijn visie op
taalonderwijs.
1.2.2 → Visies op leren
Wie onderwijs geeft, en taalonderwijs in het bijzonder, doet dat vanuit opvattingen over hoe
dat het beste kan. Scholen richten hun onderwijs in op grond van aannames over hoe
onderwijs het beste gegeven kan worden en hoe leerlingen leren.
De leertheorieën verschillen heel erg, en zijn in der loop van de jaren ontwikkeld.
Tegenwoordig gebruiken we de constructivisme leertheorie heel erg, hierbij maken we
gebruik van veel interactie tussen de lerende en de leeromgeving.
1.2.2 → Visies op taalonderwijs
→ Traditioneel taalonderwijs
lessen maken uit het boek, of te wel schriftelijke vaardigheden en daarbinnen op
vormaspecten. Een voordeel van taalonderwijs vanuit deze visie is dat het overzichtelijk is.
Een nadeel van dit taalonderwijs is dat de aandacht voor de verschillende domeinen niet
evenwichtig is.
→ Thematisch taalonderwijs
Hierbij werk je met verschillende thema’s, je maakt gebruik van zinvolle situaties. Een
voordeel van thematisch taalonderwijs is dat de leerlingen bezig kunnen zijn met activiteiten
die ze zelf als zinvol ervaren. Een nadeel is dat het thematisch werken veel tijd kost.
→ Interactieve taalonderwijs
Bij deze vorm van taalonderwijs leren de kinderen vooral samen en wordt er gekeken naar
individuele verschillen. Deze vorm van taal verbindt veel van deze visies en wordt op het
heden het meeste gebruikt.
3 peilen in het interactieve taalonderwijs:
● Betekenisvol leren → leren is een actief proces, waaraan kinderen hun kennis van de
taal en van de wereld voortdurend opnieuw organiseren. Ze gaan met hun werk
experimenteren en ze krijgen feedback van hun omgeving.
● Sociaal leren → Leerlingen leren in samenspraak en samenwerkingen
● Strategieën leren → Leerlingen hebben strategieën nodig om bepaalde
taalproblemen op een goede wijze op te lossen.
→ Taal bij alle vakken
Bij deze visie is het belangrijk dat je door middel van taal kunt leren. Hierbij is de leerkracht
sterk gericht op interactie in de groep. Een voordeel hiervan is dat de leerlingen taal
gebruiken in een situatie die voor hen betekenisvol is. Een nadeel kan zijn dat bepaalde
taalonderdelen daardoor niet goed naar voren komen.
, → Communicatief taalonderwijs
Bij deze taalonderwijs staat centraal dat leerlingen leren om goed mondeling en schriftelijk
kunnen communiceren. Een voordeel hiervan is dat leerlingen gemotiveerd kunnen raken
door de gekozen situaties. Een nadeel is dat deze situaties, waarbij ze gekozen worden
door de leerkracht, gekunsteld kunnen worden.
→ Whole- language benadering
Deze taal visie gaat ervan uit dat het voor leerlingen onnatuurlijk is om taal op te delen in
kleinere domeinen die apart aangeleerd worden. Taal wordt hierbij dus geheel aangeboden
→ Strategisch taalonderwijs
Deze visie is gebaseerd op de visie dat leerlingen voor het uitvoeren van communicatieve
taken strategieën moeten leren beheersen. Bij deze visie wordt dus veel gebruik gemaakt
van verschillende strategieën. Een voordeel hiervan is dat leerlingen de beschikking krijgen
over een middel om greep op taal te krijgen. Een nadeel is dat de leerkracht de procedures
gemakkelijk te rigide gebruikt of laat gebruiken en steeds weer hetzelfde stappenplan laat
toepassen, wat leerlingen kan gaan vervelen. Leerlingen gaat dan ook richten op het doel en
niet op het begrijpen van de tekst.
→ taakgerichte taalonderwijs
Dit taalonderwijs gaat uit van het idee dat leerlingen niet alleen een taal leren om er taken
mee te kunnen uitvoeren, maar dat ze taal leren juist ook door zulke taken uit te voeren.
Onderwijs vindt plaats vanuit raken die leerlingen zelf inhoudelijk interessant vinden. Bij
deze visie is het belangrijk dat kinderen geconfronteerd worden met hetgeen wat ze niet
kunnen en hiervan leren.
