1.1 Background
Psychologie definitie Wetenschap die het gedrag en de geest van mensen bestudeerd
Snijvlak van geesteswetenschappen en natuurwetenschappen
Opgericht door Wilhelm Wundt 1879
3 fundamentele ideeën over 1. Materialisme:
psychologie Gedrag, gedachten en gevoelens hebben een fysieke oorzaak die
wetenschappelijk kunnen worden bestudeerd
Dualisme: (middeleeuwen) lichaam kan worden
bestudeerd, maar geest niet omdat die niet volgens vaste
wetten verloopt
Descartes dualisme: lichaam autonome machine die gedrag
kan veroorzaken zonder invloed geest
Ziel 1 functie: denken
Hobbes: geen ziel, al het gedrag is verklaarbaar uit fysieke
processen (onderhevig aan natuurwetten): elke prikkel
veroorzaakt een natuurlijke reactie.
Magendie: 2 zenuwpaden: 1 voor prikkels naar hersenen,
2de voor commando’s van hersenen naar spieren
Sechenov: reflexologie: alle gedragingen zijn reflexen op
prikkels -> Pavlov-effect (hond)
Muller en Flourens: verschillende hersendelen hebben
verschillende functies
,2. Empirisme:
Gedrag, denken en voelen verandert doorheen de tijd door
ervaringen. (mens is een lerende machine)
Locke: Tabula rasa: mens begint met blank geheugen en
wordt gevuld door ervaringen en indrukken
Primaire en secundaire kwaliteiten aan een ervaring:
i. Primair: direct overeenkomen met materie die
ervaring veroorzaakte
ii. Secundair: niet direct overeenkomen met oorzaak
bv: smaak, geur
Samengestelde ideeën: bv: appel is meerdere enkelvoudige
ideeën: rond, rood, zoet
William James: wet van associatie: 1 gedachte kan
geassocieerd zijn met andere gedachten/ervaringen, die
roepen elkaar dan op.
3. Nativisme:
Gedrag, gedachten en gevoelens zijn een gevolg van evolutie door
natuurlijke selectie,
De mens bezit a priori kennis (aangeboren) (gericht op overleven en
voortplanting)
• Kant, Leibniz, Darwin
Verschil empirisme: emp.: blank geboren, gevuld door
ervaring
Nativisme: geboren met a priori kennis
Nature – nurture debat
,Gedrag kan bestudeerd worden op 1. Neurologisch: bv: bepaald deel actief bij jaloezie (neuronen meten)
9 verschillende psychologische
manieren 2. Fysiologisch: invloed hormonen of medicatie op gedrag bv: estradiol
bij jaloezie
3. Genetisch: ander DNA kan jaloerser uit de hoek komen
4. Evolutionair: overlevingsstrategie om jaloers te zijn; ik moet een
partner hebben
5. Lerend: door ervaring reageer ik nu jaloerser
6. Cognitief: effect van overtuigingen op gedrag: bv: door die
gebeurtenis is mijn gedachte over relaties verandert en nu ben ik
jaloerser altijd
7. Sociaal: door invloed van anderen ben ik jaloerser of net minder
8. Cultureel: de ene cultuur is meestal jaloerser dan die andere
9. Ontwikkeling: leeftijd doet je anders denken: jaloerser
→ Vullen elkaar aan en zo kom je tot een volledige studie van
een persoon zijn gedrag
, 1.2 Methods
Clever Hans → Paard kon rekenen (Osten)
→ Reageerde blijkbaar op hoofdbewegingen (Oskar Pfungst)
3 dimensies van 1. Type onderzoek:
onderzoeksstrategieën → Experiment: oorzaak-gevolg relaties (onafhankelijke
variabele: gemanipuleerd; afhankelijke: beïnvloed)
Within-subject: zelfde persoon meerdere experimenten
Within-group: verschillende groepen mensen hetzelfde
experiment
→ Correlatie: relatie tussen variabelen zoeken (niet o-g)
→ Descriptief of beschrijvend onderzoek: voor het beschrijven
van processen (bv: hoe iemand zich zou gedragen in een
bepaalde context)
2. Setting:
→ Labo: makkelijk controle over storende variabele, maar niet
zoals in werkelijkheid
→ Veldonderzoek: zoals in werkelijkheid, maar vaak storende
variabelen
3. Soorten data verzameling
→ Zelfrapportage: mensen beschrijven zichzelf (niet altijd
eerlijk)
→ Observatie: Hawthorne effect: als geobserveerd gedragen
ze zich anders (na tijd observatie niet meer)
Psychologie definitie Wetenschap die het gedrag en de geest van mensen bestudeerd
Snijvlak van geesteswetenschappen en natuurwetenschappen
Opgericht door Wilhelm Wundt 1879
3 fundamentele ideeën over 1. Materialisme:
psychologie Gedrag, gedachten en gevoelens hebben een fysieke oorzaak die
wetenschappelijk kunnen worden bestudeerd
Dualisme: (middeleeuwen) lichaam kan worden
bestudeerd, maar geest niet omdat die niet volgens vaste
wetten verloopt
Descartes dualisme: lichaam autonome machine die gedrag
kan veroorzaken zonder invloed geest
Ziel 1 functie: denken
Hobbes: geen ziel, al het gedrag is verklaarbaar uit fysieke
processen (onderhevig aan natuurwetten): elke prikkel
veroorzaakt een natuurlijke reactie.
Magendie: 2 zenuwpaden: 1 voor prikkels naar hersenen,
2de voor commando’s van hersenen naar spieren
Sechenov: reflexologie: alle gedragingen zijn reflexen op
prikkels -> Pavlov-effect (hond)
Muller en Flourens: verschillende hersendelen hebben
verschillende functies
,2. Empirisme:
Gedrag, denken en voelen verandert doorheen de tijd door
ervaringen. (mens is een lerende machine)
Locke: Tabula rasa: mens begint met blank geheugen en
wordt gevuld door ervaringen en indrukken
Primaire en secundaire kwaliteiten aan een ervaring:
i. Primair: direct overeenkomen met materie die
ervaring veroorzaakte
ii. Secundair: niet direct overeenkomen met oorzaak
bv: smaak, geur
Samengestelde ideeën: bv: appel is meerdere enkelvoudige
ideeën: rond, rood, zoet
William James: wet van associatie: 1 gedachte kan
geassocieerd zijn met andere gedachten/ervaringen, die
roepen elkaar dan op.
3. Nativisme:
Gedrag, gedachten en gevoelens zijn een gevolg van evolutie door
natuurlijke selectie,
De mens bezit a priori kennis (aangeboren) (gericht op overleven en
voortplanting)
• Kant, Leibniz, Darwin
Verschil empirisme: emp.: blank geboren, gevuld door
ervaring
Nativisme: geboren met a priori kennis
Nature – nurture debat
,Gedrag kan bestudeerd worden op 1. Neurologisch: bv: bepaald deel actief bij jaloezie (neuronen meten)
9 verschillende psychologische
manieren 2. Fysiologisch: invloed hormonen of medicatie op gedrag bv: estradiol
bij jaloezie
3. Genetisch: ander DNA kan jaloerser uit de hoek komen
4. Evolutionair: overlevingsstrategie om jaloers te zijn; ik moet een
partner hebben
5. Lerend: door ervaring reageer ik nu jaloerser
6. Cognitief: effect van overtuigingen op gedrag: bv: door die
gebeurtenis is mijn gedachte over relaties verandert en nu ben ik
jaloerser altijd
7. Sociaal: door invloed van anderen ben ik jaloerser of net minder
8. Cultureel: de ene cultuur is meestal jaloerser dan die andere
9. Ontwikkeling: leeftijd doet je anders denken: jaloerser
→ Vullen elkaar aan en zo kom je tot een volledige studie van
een persoon zijn gedrag
, 1.2 Methods
Clever Hans → Paard kon rekenen (Osten)
→ Reageerde blijkbaar op hoofdbewegingen (Oskar Pfungst)
3 dimensies van 1. Type onderzoek:
onderzoeksstrategieën → Experiment: oorzaak-gevolg relaties (onafhankelijke
variabele: gemanipuleerd; afhankelijke: beïnvloed)
Within-subject: zelfde persoon meerdere experimenten
Within-group: verschillende groepen mensen hetzelfde
experiment
→ Correlatie: relatie tussen variabelen zoeken (niet o-g)
→ Descriptief of beschrijvend onderzoek: voor het beschrijven
van processen (bv: hoe iemand zich zou gedragen in een
bepaalde context)
2. Setting:
→ Labo: makkelijk controle over storende variabele, maar niet
zoals in werkelijkheid
→ Veldonderzoek: zoals in werkelijkheid, maar vaak storende
variabelen
3. Soorten data verzameling
→ Zelfrapportage: mensen beschrijven zichzelf (niet altijd
eerlijk)
→ Observatie: Hawthorne effect: als geobserveerd gedragen
ze zich anders (na tijd observatie niet meer)
