blok; endodontologie Freeke Coppens; ACTA
Endodontologie // Hoorcollege Celbiologie Vitale pulpa 29-10-20
Waarom behoud van pulpa vitaliteit?
- Bescherming tegen infecties
- Intact houden van innervatie en vascularisatie
- Voorkomen van;
• Verzwakking van dentine; pulpa houdt dentine cellen in leven —> reactie op cariës
• Wortel fractuur
• Onderbreking wortelvorming; bij kinderen heel belangrijk, wanneer pulpa wordt vernietigd
stopt de wortelvorming.
Structuur van de pulpa
Doorsnede dentine;
Predentine is nog niet verkalkt dentine.
In de laag onder de ondontoblasten zit een celvrije zone
(zone van Weil). Ongeveer 40 micrometer lang.
Onder deze celvrije laag zit een cel-rijke zone. Hierin zitten
bloedvaten, zenuwcellen, broblasten en
ongedi erentieerde mesenchymcellen. De bloedvaten
(cappilairen) voeren voeding aan voor de odontoblasten.
De zenuwcellen kruipen tussen de odontoblasten
omhoog; sensibiliteit.
Cappilairen in de pulpa —>
Compositie pulpa:
75% water en 25% organisch materiaal
• Cellen —>
- Zenuwevezels
- Fibroblasten; vorming van bindweefsel
- Dentale stamcellen; reparatie dentine
- Macrofagen
- Dendritische antigeen-presenterende cel
- Mast cellen
- Plasmacellen
- Leukocyten, granulocyten etc
Zenuwvezels in de pulpa
Twee soorten:
Met een myeline schede (A delta) = voor scherpe pijn sensatie
—> snelle progressie prikkel
Zonder een myeline schede (C) = voor do e pijn sensatie en
voor bloedvaten
ff fi ff
, blok; endodontologie Freeke Coppens; ACTA
Fluorescentie kleuring van zenuwvezels in de
pulpa van een humaan molaar.
Aankleuring zenuwvezels in een humane tand;
in een intacte tand (links) en een met cariës
(rechts).
Zenuwcellen reageren op de cariës reactie en
er vindt een toename in uitlopers van de
dendrieten plaats.
Plexus van Raschkow
Laag met odontoblasten zichtbaar.
Onder deze laag zit een plexus van zenuwvezels —> Raschkow
Macrofagen
Deze macrofagen hebben ook uitlopers. Deze
uitlopers reiken uit naar bacteriën om ze
vervolgens te verteren.
Dendritische antigeen-presenterende cel
De functie van deze cellen is dat ze antigenen opnemen, verteren en uitscheiden. Daarnaast
presenteren ze een deel van de verteerde bacterie aan de buitenkant van de cel via een
celreceptor.
Het gevolg is dat de witte bloedcellen gaan reageren op deze presentatie van het antigen. Ze
maken antilichamen.
• Extracellulaire matrix —>
- Collageen type l vezels; versteviging/opbouw voor matrix
- Proteoglycanen;
Verzorgen de binding van de groeifactoren.
Binden cellen aan de matrix.
- Glycosaminoglycanen (GAG’s)
Vormen een gel voor een mechanische ondersteuning in de pulpa.
Vergemakkelijkt transport van wateroplosbare sto en en van cellen door de pulpa.
• Semi-vloeibare gel
ff
Endodontologie // Hoorcollege Celbiologie Vitale pulpa 29-10-20
Waarom behoud van pulpa vitaliteit?
- Bescherming tegen infecties
- Intact houden van innervatie en vascularisatie
- Voorkomen van;
• Verzwakking van dentine; pulpa houdt dentine cellen in leven —> reactie op cariës
• Wortel fractuur
• Onderbreking wortelvorming; bij kinderen heel belangrijk, wanneer pulpa wordt vernietigd
stopt de wortelvorming.
Structuur van de pulpa
Doorsnede dentine;
Predentine is nog niet verkalkt dentine.
In de laag onder de ondontoblasten zit een celvrije zone
(zone van Weil). Ongeveer 40 micrometer lang.
Onder deze celvrije laag zit een cel-rijke zone. Hierin zitten
bloedvaten, zenuwcellen, broblasten en
ongedi erentieerde mesenchymcellen. De bloedvaten
(cappilairen) voeren voeding aan voor de odontoblasten.
De zenuwcellen kruipen tussen de odontoblasten
omhoog; sensibiliteit.
Cappilairen in de pulpa —>
Compositie pulpa:
75% water en 25% organisch materiaal
• Cellen —>
- Zenuwevezels
- Fibroblasten; vorming van bindweefsel
- Dentale stamcellen; reparatie dentine
- Macrofagen
- Dendritische antigeen-presenterende cel
- Mast cellen
- Plasmacellen
- Leukocyten, granulocyten etc
Zenuwvezels in de pulpa
Twee soorten:
Met een myeline schede (A delta) = voor scherpe pijn sensatie
—> snelle progressie prikkel
Zonder een myeline schede (C) = voor do e pijn sensatie en
voor bloedvaten
ff fi ff
, blok; endodontologie Freeke Coppens; ACTA
Fluorescentie kleuring van zenuwvezels in de
pulpa van een humaan molaar.
Aankleuring zenuwvezels in een humane tand;
in een intacte tand (links) en een met cariës
(rechts).
Zenuwcellen reageren op de cariës reactie en
er vindt een toename in uitlopers van de
dendrieten plaats.
Plexus van Raschkow
Laag met odontoblasten zichtbaar.
Onder deze laag zit een plexus van zenuwvezels —> Raschkow
Macrofagen
Deze macrofagen hebben ook uitlopers. Deze
uitlopers reiken uit naar bacteriën om ze
vervolgens te verteren.
Dendritische antigeen-presenterende cel
De functie van deze cellen is dat ze antigenen opnemen, verteren en uitscheiden. Daarnaast
presenteren ze een deel van de verteerde bacterie aan de buitenkant van de cel via een
celreceptor.
Het gevolg is dat de witte bloedcellen gaan reageren op deze presentatie van het antigen. Ze
maken antilichamen.
• Extracellulaire matrix —>
- Collageen type l vezels; versteviging/opbouw voor matrix
- Proteoglycanen;
Verzorgen de binding van de groeifactoren.
Binden cellen aan de matrix.
- Glycosaminoglycanen (GAG’s)
Vormen een gel voor een mechanische ondersteuning in de pulpa.
Vergemakkelijkt transport van wateroplosbare sto en en van cellen door de pulpa.
• Semi-vloeibare gel
ff
